Thiên tai do biến đổi khí hậu tòan cầu là một trong những quan tâm của thế giới hiện nay. World Bank và LHQ mới đây có cuộc nghiên cứu về tác động của sự kiện nhiệt hoá địa cầu tại các thành phố thuộc khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Nhã Trân lược thuật phần báo cáo về những vùng bị ảnh hưởng nặng nhất tại Việt Nam trong thời gian tới.
Hậu quả của biến đổi khí hậu
Nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới World Bank và cơ quan Liên Hiệp Quốc, có tựa đề "Giảm bớt tác động của sự biến đổi khí hậu ở các thành phố", đưa ra ngày 6 tháng Tám này, cho biết các thành phố Bangkok, Jakarta, Thượng Hải và Hà Nội hiện đang đối mặt với cùng một rủi ro, đó là nhiều thiên tai xảy ra trong các thập niên tới đây.
Lý do các trung tâm phát triển kinh tế này, nhiều nơi là thành phố biển, trở thành đối tượng của lũ lụt, bão tố là vì mực nước biển sẽ dâng lên và vì một số hậu quả khác của việc khí hậu biến đổi.
Ông Jitendra J. Shah, điều phối viên chương trình môi trừơng của World Bank tại Campuchia, Lào, Malaysia và Thái Lan khẳng định rằng rủi ro này là sự thật đối với khu vực Đông Á.
4 trong số 10 thành phố có khả năng bị tổn hại nhiều nhất nằm trong vùng này, với thiên tai điển hình là cơn sóng thần năm 2004 ở Indonesia, lốc xóay Nargis ở Miến Điện và bão biển ở Phillipines năm nay.
Ảnh hưởng của biến cố này có thể là một thảm họa cho Việt Nam. Mực nước biển tại Việt Nam tăng lên 5 mét sẽ tác động đến 26% diện tích đất đai cũng như ảnh hưởng đến khỏang 35% tổng dân số và 35% tổng sản lượng quốc gia GDP.
World Bank & LHQ<br/>
Bản báo cáo của World Bank và LHQ cho biết ảnh hưởng của biến cố này có thể là một thảm họa cho Việt Nam. Mực nước biển tại Việt Nam tăng lên 5 mét sẽ tác động đến 26% diện tích đất đai cũng như ảnh hưởng đến khỏang 35% tổng dân số và 35% tổng sản lượng quốc gia GDP.
VN bị ảnh hưởng nặng nhất
Các nhà khoa học trong cuộc nghiên cứu này nói rằng Việt Nam trở thành một trong những nước trên thế giới hứng chịu nhiều thiên tai nhất: từ bão biển, bão nhiệt đới, lụt lội, hạn hán cho đến xâm nhập mặn, đất chuồi và cháy rừng.
Giới chuyên gia này đồng thời nhận xét rằng trong các thập niên vừa qua, tổn thất vì thiên tai ở Việt Nam đã tăng cao, và cảnh báo rằng xu hướng này có thể tiếp diễn vì sự biến đổi của khí hậu tòan cầu sẽ thay đổi mô hình mưa bão hiện nay.
Theo nghiên cứu khoa học này, những vùng bị tác động nhiều nhất của Việt Nam là hai vùng đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long.
Ông Đoàn Hồng Quang, chuyên viên của World Bank Việt Nam ở Hà Nội, cho biết: "Vùng đồng bằng sông Hồng, vùng đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh ven biển miền Trung. Nói chung là những vùng duyên hải bị ảnh hưởng vì mực nước biển sẽ dâng".
Tuy nhiên không phải chỉ các miền duyên hải mới là đối tượng của thiên tai bão lụt trong nhiều năm tới, mà những vùng bên trong đất liền cũng sẽ bị ảnh hưởng vì mực nước sông dâng lên, gây lụt lội trên một diện tích khỏang 40 ngàn kilô mét vuông mỗi năm.
Sau khi cho biết những khu vực nào của Việt Nam sẽ là đối tượng của nhiều thiên tai trong những năm sau này, báo cáo của World Bank và LHQ tập trung vào thành phố Hà Nội và tỉnh Nam Định.
Báo cáo nói rằng thủ đô của Việt Nam nhiều năm nay đã bị lụt lội sau những cơn mưa lớn vì khả năng giới hạn của hệ thống thóat nứơc, hệ thống cầu cống trên địa bàn thành phố.
Trong nhiều năm trước mắt Hà Nội sẽ đối mặt với rủi ro là những trận lũ lụt trong vùng châu thổ Hồng Hà, còn lớn hơn cả trận lụt lịch sử hồi năm 1971, và với những cơn lụt vì mực nước sông dâng lên. Đê điều có thể bị vỡ vì mưa lũ.
Tỉnh Nam Định xưa nay vốn được bảo vệ bởi một hệ thống đê điều được xây dựng cả ngàn năm vừa qua, đang bị ảnh hưởng do sự thay đổi lớn và nhanh của mực nước lũ.
Lụt lội xảy ra hàng năm ở vùng này, một phần vì mực nước lên rất cao trong mùa mưa, tuy nhiên một phần cũng vì mực nước biển dâng lên trong khu vực. Rủi ro chính mà tỉnh Nam Định sẽ tiếp tục gặp là bão biển.
Vùng đồng bằng sông Hồng, vùng đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh ven biển miền Trung. Nói chung là những vùng duyên hải bị ảnh hưởng vì mực nước biển sẽ dâng.
Ô. Đoàn Hồng Quang
Các biện pháp để nghị
Đứng trước các nguy cơ này, Việt Nam cần làm gì để sẵn sàng khi biến cố xảy ra?
Hà Nội được kêu gọi tích cực cải thiện tiêu chuẩn và phát triển chương trình phòng chống lũ lụt, gia cố hệ thống đê điều để bảo vệ vùng châu thổ sông Hồng, kiểm sóat nghiêm nhặt, theo dõi và đáp ứng kịp thời mọi tình huống khẩn cấp khi hệ thống đê điều xảy ra sự cố.
Nam Định được đề nghị tăng ngân sách cho quỹ bão lụt; thực hiện việc vét lòng sông và khơi thông các nguồn nước trong khu vực Hồng Hà; xây các bể chứa nước vùng đầu nguồn để kiểm sóat áp lực của lũ lụt đối với Hà Nội; củng cố và sử dụng hiệu quả lượng nước lũ để bảo vệ thủ đô trong trừơng hợp lụt lội; trồng và bảo vệ các khu rừng đầu nguồn v.v…
Việt Nam có cảnh giác trước nghiên cứu khoa học này và có chuẩn bị để đối phó với nhiều thiên tai xảy ra trong những thập niên tới vì ảnh hưởng dây chuyền từ hiện tượng khí hậu tòan cầu biến đổi, hay không? World Bank tại Việt Nam cho biết, giới thẩm quyền Việt Nam mới có hành động sơ khởi: "Chính phủ Việt Nam đã có quyết định là giao cho Bộ Tài nguyên – Môi trường phụ trách…"
Cuộc nghiên cứu khoa học của World Bank và LHQ cũng dự báo rằng sự kiện nước biển ở Việt Nam dâng lên vì nhiệt độ tòan cầu ngày một tăng hầu như chắc chắn sẽ xảy ra trong vòng 100 năm tới đây, ở mức 30cm – 1 mét.
Chuyên gia chính về môi trường của WB tại khu vực Đông Á – Thái Bình Dương Neeraj Prasad cảnh báo rằng thông thường, những thành phố sẽ bị tác động nghiêm trọng nhất là những thành phố ít chuẩn bị nhất để sẵn sàng đối phó khi thảm trạng xảy ra.
Báo cáo nghiên cứu này có thể truy cập được tại Trang nhà của Ngân hàng Thế giới: www.worldbank.org