Vẫn có thể bảo vệ sản xuất nội địa

Dù các cam kết về tự do mậu dịch khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, không cho phép Việt Nam dùng hàng rào thuế để ngăn cản hàng hoá Trung Quốc, cũng như hàng hoá

của các quốc gia khác tràn vào thị trường trong nước, song Việt Nam vẫn có thể bảo vệ sản xuất nội địa, giữ việc làm cho người lao động bằng nhiều phương thức khác. Đáng tiếc là gần như chính quyền Việt Nam chưa làm gì.

Tổ chức Thương mại Thế giới, không cho phép Việt Nam dùng hàng rào thuế để ngăn cản hàng hoá Trung Quốc, cũng như hàng hoá của các quốc gia khác tràn vào thị trường trong nước, song Việt Nam vẫn có thể bảo vệ sản xuất nội địa  

Trước thực trạng hàng Trung Quốc tràn vào Việt Nam càng ngày càng nhiều, báo chí Việt Nam đã từng phát lời kêu gọi “Người Việt dùng hàng Việt”, song thực tế cho thấy, vì nhiều lý do, những lời kêu gọi và các cuộc vận động theo hướng này không hiệu quả vì hàng Trung Quốc quá rẻ nhờ chính quyền Việt Nam không thể ngăn chặn buôn lậu.   

Đây cũng là nguyên nhân khiến ông Phan Chánh Dưỡng cho rằng:

Ô.Phan Chánh Dưỡng: Người dân mình đủ sức để đánh giá và chọn lọc. Đó là vấn đề cơ bản. Còn nếu hàng đó lậu thuế để có giá cạnh tranh thì nhà nước phải có biện pháp. Có nhiều hàng giá rẻ là do buôn lậu. Cái đó phải có biện pháp khác.

Còn đã tới người dân thì người dân không đánh giá được chuyện đó, người ta sẽ chỉ đánh giá giá cả và chất lượng thôi và tôi chắc chắn rằng tất cả những người tiêu thụ đều đủ khôn ngoan để chọn hàng của mình. Còn hàng đó tại sao vào? Vào lúc nào? Có trốn thuế hay không? Người dân mình khó đánh giá được và cái đó là nhiệm vụ của nhà nước.     

Người dân mình đủ sức để đánh giá và chọn lọc. Đó là vấn đề cơ bản. Còn nếu hàng đó lậu thuế để có giá cạnh tranh thì nhà nước phải có biện pháp. Có nhiều hàng giá rẻ là do buôn lậu. Cái đó phải có biện pháp khác.

Ô.Phan Chánh Dưỡng

Chặn hàng nhập lậu giảm giá phí hàng nội

Nhà nước thực thi nhiệm vụ đó thế nào? Trong một lọat bài điều tra đăng vào tháng trước, tờ Tuổi Trẻ cho biết, có cán bộ của Hải quan tỉnh Lạng Sơn thú thật, họ không thể kiểm soát được hàng Trung Quốc nhập lậu vì thiếu nhân sự và địa hình hiểm trở.

Doanh giới Việt Nam không chỉ điêu đứng vì hàng Trung Quốc nhập lậu mà còn ngắc ngoải vì chính sách. Bàn về việc giúp doanh giới tồn tại trong “trận bão” suy thoái kinh tế và “cơn lốc” hàng Trung Quốc, ông Phan Chánh Dưỡng cho rằng:

Ô.Phan Chánh Dưỡng: Đương nhiên cái đầu tiên vẫn là chuyện chúng ta phải làm cách nào để chất lượng chúng ta tốt hơn và giá thành rẻ hơn. Cái đó là cơ bản nhất. Giảm đi những giá phí không cần thiết, nghĩa là giá phí phi kinh tế để hàng của chúng ta có sức cạnh tranh hơn. Cái đó cũng là cơ bản. Còn cái bên ngoài là phải chống buôn lậu triệt để. Đó là vấn đề thứ hai.

Trong thực tế, chính quyền Việt Nam đã hoàn toàn bất lực đối với vấn đề thứ hai: chống buôn lậu. Còn vấn đề thứ nhất: nâng cao năng lực cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm và hạ giá thành cũng được xem là hết sức nan giải.

Doanh giới Việt Nam không những không được hỗ trợ đủ mức cần thiết mà còn không thể cạnh tranh về giá với hàng hoá nước ngoài nói chung và hàng Trung Quốc nói riêng vì tham nhũng.

Chính quyền Việt Nam đã hoàn toàn bất lực đối với vấn đề thứ hai: chống buôn lậu. Còn vấn đề thứ nhất: nâng cao năng lực cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm và hạ giá thành cũng được xem là hết sức nan giải.

Cuối năm ngoái, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng với Dự án Nâng cao Năng lực cạnh tranh Việt Nam công bố chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (gọi tắt là PCI) của năm 2008.

Theo đó, điểm số trung bình của PCI 2008 giảm 2,4 so với PCI năm 2007 vì: chỉ số về chính sách phát triển khu vực kinh tế tư nhân (như: xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin tư vấn pháp luật cho doanh nghiệp, hỗ trợ tìm kiếm đối tác kinh doanh…) tiếp tục đi xuống. Bên cạnh đó, chỉ tiêu về “chi phí không chính thức” (quen được doanh giới gọi là “chi phí lót tay”, “chi phí bôi trơn”) vẫn không có sự cải thiện nào đáng kể.

Xem lại PCI của năm 2007, kết quả khảo sát cho thấy có 68,2% doanh nghiệp cho biết, phải trả “phí bôi trơn” thường xuyên và có tới 11,5% doanh nghiệp phải dành hơn 10% doanh thu cho các khoản “phí bôi trơn” này. Trong môi trường và bối cảnh như thế, làm sao doanh giới Việt Nam có thể giảm giá thành, hạ giá bán hàng hoá để cạnh tranh với hàng ngọai?  

Những cú lừa đảo hàng chục tỉ đồng của TQ

Mới đây, qua một bài viết trên tờ Sài Gòn Tiếp Thị hồi cuối tháng vừa qua, bà Vũ Kim Hạnh, một trong những người khởi xướng các phong trào liên quan đến tương quan người Việt Nam - hàng Việt Nam, tiết lộ đầy phẫn nộ và cay đắng:

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhập máy móc Trung Quốc, nhập nhầm rác thải công nghệ, thiết bị lạc hậu đành ôm hận trùm mền và các sự việc này không được thông tin khiến nhiều công ty khác tiếp tục vướng bẫy.

Bà Vũ Kim Hạnh

“Khi nhiều hãng buôn Trung Quốc đồng loạt mở mặt trận tuyên truyền về mọi sự thuận lợi, dễ dàng, hiệu quả để buôn hàng Trung Quốc thì thông tin về những cú lừa đảo hàng chục tỉ đồng của giới thương buôn Trung Quốc với mặt hàng nguyên liệu may mặc, điện tử làm điêu đứng các siêu thị tên tuổi của Việt Nam, các công ty dệt may lớn của Việt Nam lại bị che giấu kỹ.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhập máy móc Trung Quốc, nhập nhầm rác thải công nghệ, thiết bị lạc hậu đành ôm hận trùm mền và các sự việc này không được thông tin khiến nhiều công ty khác tiếp tục vướng bẫy.

Nhiều nhà buôn Việt Nam nhắm mắt tiếp tục nhập khẩu hàng hoá của những hãng Trung Quốc bị cảnh báo về vệ sinh an toàn thực phẩm đã không được thông tin rộng rãi cho người tiêu dùng Việt Nam, đến nỗi chính báo chí Trung Quốc phải lên tiếng về những bất công, mập mờ mưu lợi bất chính của doanh nghiệp Trung Quốc với các đối tác nước ngoài”.

Đáng ngạc nhiên là trong khi doanh giới Trung Quốc có thể thoải mái sử dụng nhiều chiêu thức gian lận thương mại, bất hợp pháp để giành thị phần của hàng Việt Nam trên thị trường Việt Nam thì chính quyền Việt Nam lại đối xử với doanh nhân Việt Nam rất khắc nghiệt.

Hành động “nối giáo” cho hàng ngoại

Nhiều người biết Trung Quốc đang tìm đủ mọi cách đẩy hàng dội khẩu sang Việt Nam, cùng lúc với việc dựng các hàng rào kỹ thuật để ngăn chặn việc đưa hàng Việt Nam vào Trung Quốc song chính quyền Việt Nam vẫn “án binh bất động”.

Đáng ngạc nhiên là trong khi doanh giới Trung Quốc có thể thoải mái sử dụng nhiều chiêu thức gian lận thương mại, bất hợp pháp để giành thị phần của hàng Việt Nam trên thị trường Việt Nam thì chính quyền Việt Nam lại đối xử với doanh nhân Việt Nam rất khắc nghiệt.

Trong khi Việt Nam chưa bao giờ sử dụng các công cụ chống cạnh tranh bất chính, chống bán phá giá đối với hàng hoá Trung Quốc trên thị trường Việt Nam thì đã có những doanh nghiệp Việt Nam bị Quản lý thị trường Việt Nam “hỏi thăm sức khỏe” ngay khi vừa tổ chức bán hàng giảm giá 70% để giải phóng hàng tồn kho…

Bà Vũ Kim Hạnh kêu gọi: “Báo chí cần nêu đích danh những cơ quan chức năng nào “nối giáo” cho kẻ ngang nhiên gian lận thương mại, ăn cắp thị trường và thị phần của doanh nghiệp Việt Nam”. Chắc chắn báo giới Việt Nam hiểu những điều này rõ hơn ai hết nhưng họ có thể lên tiếng hay không thì chưa biết.