Mặc Lâm nêu câu hỏi đó với Tiến sĩ Phạm Văn Thuyết, nhà tư vấn cho World Bank có trụ sở tại Washington DC.
Thực tế kinh tế VN không lạc trong thời gian tới
Mặc Lâm : Thưa Tiến Sĩ, nghiên cứu mới nhất của Ngân Hàng Thế Giới về tình hình kinh tế tài chánh tại khu vực Đông Á nói rằng Việt Nam là nước có tiềm năng trong việc giữ chỉ số tăng trưởng GDP của năm 2008-2009 ở mức 6,5% và có thể tăng lên 7,5% vào năm 2010.
Ông Martin Rama, Q uyền Giám đốc WB tại Việt Nam, cho rằng Việt Nam đã đối phó rất tốt với lạm phát và đã chuẩn bị sẵn những cải cách cơ cấu trước đó nên có điều kiện ứng phó tốt hơn trước những ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế thế giới. TS có đồng ý về những dự báo lạc quan này hay không ạ?
Tôi nghĩ là cái nhận định này không có đủ cơ sở. Tôi nghĩ là chỉ nên nói mặc dầu có cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì kinh tế Việt Nam vẫn có thể phát triển nhưng mà không thể nào ở cái mức phát triển cao được.
TS Phạm Văn Thuyết
TS Phạm Văn Thuyết : Có thể nói trong 10 năm vừa qua Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) thường thường là lượng định tình hình kinh tế Việt Nam tương đối là lạc quan, một phần cũng là để khuyến khích chính phủ Việt Nam tiếp tục con đường đổi mới. Nhưng mà đến năm nay thì tôi nghĩ là thái độ như thế không còn thích hợp nữa.
Nói cách khác, nhận định của Ngân Hàng Thế Giới về mức tăng trưởng của tổng sản lượng quốc gia (GDP) của Việt Nam trong năm 2009 sắp tới, nói rằng mặc dầu tình hình kinh tế khủng hoảng trên thế giới nhưng Việt Nam vẫn có thể đạt được mức phát triển tương đối cao hơn 6,5% .
Tôi nghĩ là cái nhận định này không có đủ cơ sở. Tôi nghĩ là chỉ nên nói mặc dầu có cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì kinh tế Việt Nam vẫn có thể phát triển nhưng mà không thể nào ở cái mức phát triển cao được.
Còn nếu nói một cách chính xác rằng sẽ đạt được 6,5% như là chính phủ Việt Nam đã đề nghị, thì nhân đây tôi cũng nói thêm là trước khi có cuộc khủng hoảng toàn cầu chính phủ Việt Nam cũng đã đem con số dự báo về mức tăng trưởng của tổng sản lượng quốc gia từ 9% xuống còn 6,5% thì tôi nghĩ ngay mức 6,5% thì cũng vẫn phải thận trọng chứ không thể nói chắc chắn được.
Những hàng xuất khẩu như là may mặc, hải sản (seafood) không những Mỹ nhập cảng ít đi mà ngay cả những thị trường khác của Việt Nam cũng suy giảm
TS Phạm Văn Thuyết
Xuất khẩu của VN và vốn đầu tư nước ngoài đều suy giảm
Mặc Lâm : Thưa Tiến Sĩ, trong bản lượng giá này người ta không thấy Ngân Hàng Thế Giới lo ngại về viễn cảnh xuất khẩu của Việt Nam. Vì theo các nhà kinh tế, ảnh hưởng dây chuyền này sẽ là câu hỏi hóc búa nhất cho kinh tế Việt Nam trong những tháng sắp tới và có thể khiến cho việc thực hiện chỉ số tăng trưởng nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ. Ông nghĩ sao về vấn đề này, thưa ông?
TS Phạm Văn Thuyết : Đây chính là lý do chính. Thật ra có 2 lý do khiến cho kinh tế Việt Nam sẽ bị suy giảm. Như ông vừa nói nói đó, việc xuất khẩu của Việt Nam không những sang Mỹ bị suy giảm, nhất là về vấn đề những hàng xuất khẩu như là may mặc, hải sản (seafood) không những Mỹ nhập cảng ít đi mà ngay cả những thị trường khác của Việt Nam cũng suy giảm, lý do là chính họ bị ảnh hưởng của cuộc suy thoái toàn cầu.
Đó là lý do thứ nhất và có lẽ là lý do quan trọng nhất khiến cho mức tăng trưởng giảm sút.
Trước khi có cuộc khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ và nó lan tới toàn cầu, thì bên Việt Nam đã có vấn đề lạm phát rất cao, có lúc lên tới 28%, bây giờ nó vẫn còn ở mức độ 22 cho tới 25%
TS Phạm Văn Thuyết
Lý do thứ nhì là các nhà đầu tư trực tiếp, đầu tư của ngoại quốc vào Việt Nam đã là một trong những lý do chính khiến cho kinh tế Việt Nam phát triển ở mức cao trong nhiều năm nay. Năm 2009 chắc chắn mức đầu tư vào Việt Nam sẽ suy giảm, tức là mức giải ngân thực sự của các dự án sẽ chậm lại.
Một số người ở trong nước cũng đã nhận thấy. Nhưng mà có điều tôi cũng cần phải nói thêm là thế này, kinh tế Việt Nam đã có dấu hiệu suy giảm ngay từ trước khi có cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, trước khi có cuộc khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ và nó lan tới toàn cầu, thì bên Việt Nam đã có vấn đề lạm phát rất cao, có lúc lên tới 28%, bây giờ nó vẫn còn ở mức độ 22 cho tới 25%, thành thử ra cái viễn tượng của Việt Nam trong ngắn hạn là không có phải lạc quan như là Ngân Hàng Thế Giới lượng định.
Vốn đầu tư nước ngoài rất cần thiết
Mạc Lâm : Trong bản lượng giá này Ngân Hàng Thế Giới có đưa ra cảnh báo là Việt Nam không nên trông cậy nhiều quá vào nguồn đầu tư của nước ngoài, và nay là một trong hai mũi nhọn kinh tế của Việt Nam, nhưng nếu mà khi không còn nguồn lực này thì Việt Nam sẽ đối phó ra sao, thưa Tiến Sĩ?
TS Phạm Văn Thuyết : Về cái vấn đề đầu tư ngoại quốc để mà thay thế, tôi không nghĩ là trong ngắn hạn Việt Nam có thể thay thế được. Đầu tư ngoại quốc chỉ có hai cách.
Về cái vấn đề đầu tư ngoại quốc để mà thay thế, tôi không nghĩ là trong ngắn hạn Việt Nam có thể thay thế được
TS Phạm Văn Thuyết
Cách thứ nhất là tham gia xuất khẩu, thì cái vấn đề tham gia xuất khẩu nó có ảnh hưởng là làm cho tổng sản lượng quốc gia có lên cao để thay cho đầu tư ngoại quốc, nhưng mà trong tình hình tài chính kinh tế thế giới đang bị như thế này thì Việt Nam xuất khẩu là không thể được rồi.
Chuyện thứ nhì là muốn thay thế đầu tư ngoại quốc thì phải tăng đầu tư trong nước, nhưng mà tiếc thay là khi mà kinh tế suy giảm thì mức tiết kiệm của người dân sẽ xuống và vì thế thành ra cái chuyện tăng đầu tư trong nước là chuyện khó xảy ra. Mà thật sự thì trong mấy tháng gần đây thì ngay chính phủ Việt Nam cũng đã bắt đầu đưa dự án đầu tư mà tài trợ bởi ngân sách trong nước bớt đi với mục đích giảm lạm phát đã lên tới trên 20% trong nhiều tháng nay.
Mặc Lâm : Xin được hỏi ông một câu cuối cùng nữa là cái gói giải pháp 5 điểm trị giá 1 tỷ đôla mà chính phủ vừa đưa ra, Tiến Sĩ có nghĩ rằng biện pháp này sẽ thúc đẩy tốt cho nền kinh tế Việt Nam, nhất là đối với những doanh nghiệp vừa và nhỏ trong hoàn cảnh hiện nay hay không ạ?
TS Phạm Văn Thuyết : Cái gói giải pháp có tính cách kích cầu trị gia 1 tỷ đôla thì đã bắt đầu có một số chi tiết là để dùng vào việc gì, thì nói chung giải pháp này nó cũng là chuyện thông thường thôi thì chắc chắn là nó sẽ có cái ảnh hưởng tích cực, thì cái ảnh hưởng đó tốt hay xấu đến bao nhiêu thì xem 1 tỷ Mỹ kim đó dùng vào những việc gì. Đã có những kế hoạch là đầu tư một phần tiền đó vào hạ tầng cơ sở .
Đây là một việc làm đúng. Câu hỏi còn lại là liệu 1 tỷ Mỹ kim có đủ để mà vực dậy kinh tế Việt Nam, thì điều này chưa có gì chắc chắn.