Từ nạn phân bón giả
Để trồng lúa hoa màu rau quả, hàng năm nông dân Việt Nam sử dụng tới gần tám triệu tấn phân bón các loại. Thị trường tiêu thụ lớn, khiến cho nhiều cơ sở sản xuất phân bón kém chất lượng để thủ lợi.
Nông dân Việt Nam là thành phần nghèo nhất nước, nhiều khi ham giá rẻ mua lầm phân bón giả. Thiệt hại mùa vụ đã đành, nhưng theo một dự thảo nghị định mới, người sử dụng phân bón giả cũng có thể bị phạt tiền khá nặng.
Nam Nguyên phỏng vấn Tiến Sĩ Phạm Văn Dư, Cục Phó Cục Trồng Trọt về vấn đề liên quan. Từ Cần Thơ TS Dư phát biểu:
TS Ph ạ m Văn D ư : Phân bón mà kém chất lượng thì hiện có và cũng khá phổ biến. Qua một số mẫu kiểm tra, thì chúng tôi thấy rằng cũng chiếm khoảng vài chục phần trăm (trên các số mẫu kiểm tra).
Tuy nhiên so với năm 2008 thì năm 2009 chúng tôi nhận thấy rằng nó giảm rất nhiều và như thế thì tình hình có được cải thiện.
Chúng tôi đã khuyến cáo bà con nông dân rằng khi sử dụng một loại phân bón nào đó mà thấy nó không đáp ứng được yêu cầu về sinh trưởng, thì có thể bổ sung thêm và nên lưu ý các thương hiệu, các đại lý có tiếng để tiếp cận với những phân bón có chất lượng cao hơn.
TS Phạm Văn Dư
Cơ quan chức năng cũng sẽ chuẩn bị một số thông tư mới về xử phạt, để giúp cho việc quản lý và chất lượng của phân ngày càng tốt hơn. Các thông tư mới ngày càng chặt chẽ hơn về những qui định, về mức xử phạt để giúp cho quản lý và điều hành sẽ tốt hơn, theo tôi nghĩ vậy.
Nam Nguyên: Th ư a ông t ệ n ạ n này đã gây h ạ i, ng ườ i ta nói là r ấ t l ớ n cho nông dân, nói chung là cho s ả n xu ấ t m ọ i ngành tr ồ ng tr ọ t lúa g ạ o hay trái cây. Thì t ệ n ạ n này có đ ế n m ứ c báo đ ộ ng hay không ạ ?
TS Ph ạ m Văn D ư : Cái này thì chắc cũng chưa, bởi vì trong quá trình phát triển, đặc biệt là trong vấn đề thâm canh, bà con nông dân cũng sử dụng phân bón nhiều để tăng năng suất và sản lượng.
Tuy nhiên đối với một vài loại phân bón bà con nông dân sử dụng, thì chúng tôi khuyến cáo đều sử dụng những thương hiệu tốt và những thương hiệu lớn, đã sản xuất nhiều loại phân bón có chất lượng cao. Đại bộ phận bà con nông dân cũng sử dụng sản phẩm của những nhà sản xuất phân bón này.
Bên cạnh đó cũng có vài cơ sở sản xuất không phù hợp với điều kiện để sản xuất phân bón, đã cho ra một số loại phân bón kém chất lượng. Ở một số các vùng sâu vùng xa, khi bà con nông dân không tiếp xúc được với lượng thông tin mới, thì hay gặp phải những vấn đề này.
Chúng tôi cũng lưu ý các chức năng kiểm tra của địa phương nên theo dõi cái này. Chúng tôi cũng đã khuyến cáo với bà con nông dân rằng khi sử dụng một loại phân bón nào đó trong quá trình phát triển của cây lúa khoảng 50 ngày, mà thấy nó không đáp ứng được yêu cầu về sinh trưởng cũng như phát triển, thì có thể bổ sung thêm và nên lưu ý các thương hiệu, các đại lý có tiếng để tiếp cận với những phân bón có chất lượng cao hơn.
Trong quá trình đó thì nhà nước từng bước sẽ có những nghị định, thông tư xử phạt để giúp cho ngành quản lý tốt hơn và loại trừ các hàm lượng phân bón kém chất lượng trong thị trường.
Đến chuyện nạn nhân bị xử phạt?
Nam Nguyên: Nông dân chính là nh ữ ng n ạ n nhân c ủ a phân bón gi ả nh ư ng nay thì h ọ l ạ i có th ể b ị x ử ph ạ t t ừ năm đ ế n m ườ i tri ệ u đ ồ ng n ế u h ọ s ử d ụ ng phân bón gi ả , nh ữ ng lo ạ i phân bón x ấ u mà c ụ c tr ồ ng tr ọ t nói r ằ ng có th ể gây h ạ i c ả trong môi tr ườ ng. Th ư a ông, nh ư ng nông dân h ọ là n ạ n nhân thì x ử ph ạ t h ọ có th ể là không thích h ợ p hay không ạ ?
Còn rất nhiều cuộc thảo luận nữa để đi đến kết luận rằng như thế phù hợp hay không và tiến trình cần phải làm như thế nào. Tôi nghĩ rằng cũng còn một thời gian khá dài nữa chúng ta mới có thể kết luận được vấn đề.
TS Phạm Văn Dư<br/>
TS Ph ạ m Văn D ư : Tất nhiên cái này còn trong quá trình bàn bạc và thảo luận rất nhiều lần nữa. Phải năm, bảy lần nữa thì mới đi đến thông tin chính thức để ban hành.
Những ý kiến chung quanh những thảo luận là như thế, tuy nhiên còn rất nhiều cuộc thảo luận nữa để đi đến kết luận rằng như thế phù hợp hay không và tiến trình cần phải làm như thế nào.
Tôi nghĩ rằng cũng còn một thời gian khá dài nữa chúng ta mới có thể kết luận được vấn đề.
Nam Nguyên: V ớ i ý ki ế n cá nhân c ủ a ông thì ông th ấ y có nên x ử ph ạ t nông dân hay không và trong hoàn c ả nh nh ư th ế nào thì x ử ph ạ t hay không x ử ph ạ t?
TS Ph ạ m Văn D ư : Cái này thì có lẽ là tôi sẽ trả lời sau khi có một số thảo luận tương đối chắc chắn. Tôi sẽ trả lời sau.
Nam Nguyên: Th ư a ông, nhu c ầ u phân bón m ỗ i năm ở Vi ệ t Nam là bao nhiêu và ph ầ n t ự túc s ả n xu ấ t đ ượ c trong n ướ c v ớ i các ch ủ ng lo ạ i nói chung là nh ư th ế nào?
TS Ph ạ m Văn D ư : Cái này thì có lẽ có biến động nhiều. Hiện nay nhu cầu phân DAP cũng khá cao, đặc biệt đối với cây lúa, một số cơ sở sản xuất chúng tôi cũng đang sản xuất được.
Hiện nay hàm lượng phân đạm cũng có một số nhà máy lớn cũng đang sản xuất, đảm bảo được các nhu cầu trong nước khá nhiều.
Thành ra tôi nghĩ rằng đối với trồng trọt hiện nay thì lượng phân bón cần sử dụng, thì chúng tôi cũng có thể đảm bảo được, không có vấn đề gì lớn lắm.
Nam Nguyên: Đ ể có phân bón đ ạ t chu ẩ n đ ạ t yêu c ầ u và v ớ i giá ph ả i chăng cho nông dân thì theo ông, Vi ệ t Nam c ầ n ph ả i làm gì, đ ầ u t ư nh ữ ng gì?
TS Ph ạ m Văn D ư : Tôi nghĩ hiện nay nhà nước cũng đã đầu tư nhiều cơ sở sản xuất phân bón. Đặc biệt ở khu vực sản xuất trồng trọt mạnh, tức là khu vực phía Nam.
Tôi nghĩ rằng hiện nay đáp ứng nhu cầu phân bón là trong tầm tay. Năm, mười năm nữa tôi nghĩ không có khó khăn gì lớn.
Nam Nguyên: C ả m ơ n TS Ph ạ m Văn D ư v ề th ờ i gian ông dành cho đài chúng tôi.