Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Việt Nam giúp giải quyết cuộc tranh chấp Thái-Campuchia

Nguyễn Bình, thông tín viên đài RFA

2008-07-19

Nhân viên các toà đại sứ Mỹ, Pháp, Trung Quốc và Việt Nam đáp trực thăng đến vùng biên giới Thái-Kampuchea ở đền Prey Vihear để giúp giải quyết cuộc tranh chấp biên giới đang nóng bỏng, có thể gây chiến sự.

AFP PHOTO/Tang Chhin Sothy

Tuỳ viên quân sự toà đại sứ VN tại Phnom Penh, Đại tá Nguyễn Anh Dũng, cùng Đại tá Wang Xing Ping của sứ quán TQ, hôm 18 tháng 7, đến quan sát khu vực đền Preah Vihear. Viên chức các tòa đại sứ Mỹ, Trung Quốc, Pháp, và Việt Nam đáp trực thăng từ thủ đô Phnom Penh đến đây để theo dõi tình hình căng thẳng ở biên giới Thái Lan-Campuchia.

Các tuỳ viên quân sự của các nước vừa kể tiến vào giữa hai lực lượng đang ghìm súng hướng vào nhau, chụp ảnh và trao đổi với nhau, nhưng không trò chuyện với các binh sĩ hai nước liên quan.

Từ Kampuchea phóng viên Nguyễn Bình của đài Á Châu Tự Do có bài tường trình về tình hình nơi này như sau:

Tình hình căng thẳng

Thưa quý vị, ngày đàm phán song phương giữa 2 nước Campuchia và Thái Lan đang đến gần, nhưng tình hình căng thẳng ở phần đất đang tranh chấp không có đấu hiệu được cải thiện. Có thông tin cho rằng số lượng binh sĩ được điều động đến khu vực tranh chấp ngày càng nhiều.

Trong thư phúc đáp gửi người đồng nhiệm Campuchia vào ngày 18 tháng 7 vừa qua, thủ tướng Thái Samak Sundaravej nói rằng quân đội Thái đang đóng tại một ngôi chùa ở gần đền Preah Vihear là phần đất Thái Lan

Thủ tướng Samak viết rằng khuôn viên chùa Sikha Kiri Svara mà thủ tướng Hun Sen của Campuchia đề cập trong bức thư là đất Thái.

Bản đồ khu vực đền cổ Preah Vihear đang xảy ra tranh chấp giữa Thailand và Cambodia.

Vào ngày 17 tháng 7 vừa qua thủ tướng Hun Sen của Campuchia viết thư gửi thủ tướng Samak của Thái đề nghị ông này tìm mọi cách làm giảm bớt căng thẳng ở khu vực biên giới gần ngôi đền Preah Vihear vừa được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Trong thư ông Hun Sen còn đề nghị Thái Lan rút khoảng 400 quân đang chiếm đóng một ngôi chùa mà ông ta cho là của Campuchia.

TT Thái muốn Campuchia rút quân

Theo báo The Nation phát hành tại Thái Lan vào ngày 18 tháng 7, ông Samak chẳng những không cho rút quân Thái ra khỏi ngôi chùa đang tranh chấp, mà ngược lại đề nghị Campuchia rút quân ra khỏi khu vực này.

Theo ông Samak, việc Campuchia bố trí khoảng 1000 quân ở gần ngôi đền Preah Vihear khiến cho tình hình căng thẳng ngày càng tồi tệ.

Cũng theo báo The Nation, ông Samak nói rằng số lượng quân Thái được bố trí ở khu vực đang tranh chấp này chỉ khoảng 200. Trong khi nhân chứng bên Campuchia báo cáo rằng cho tới sáng ngày 19 tháng 7, số lượng quân Thái có thể lên tới trên 700.

Còn số lượng quân Campuchia, báo chí Thái viết là khoảng từ 1000 đến 2000, trong khi truyền thông Campuchia nói là khoảng 800. Nhưng các nhân chứng ở đền Preah Vihear nói là số lượng quân Campuchia có thể lớn hơn nhiều.

Ngoài ra còn có thông tin cho rằng bên Campuchia đưa nhiều tấn gạo lên đỉnh núi Preah Vihear như đang chuẩn bị cho một cuộc chiến sắp xảy ra. Một số đài truyền hình tại Phnom Penh cũng kêu gọi dân chúng đóng góp tiền của ủng hộ lính Campuchia đang canh giữ đền Preah Vihear.

Ông Phai Siphan, phát ngôn viên chính phủ Hun Sen tổ chức họp báo tại ngôi chùa đang tranh chấp ở biên giới và khẳng định ngôi chùa này là của Campuchia theo bản đồ mà Pháp đã vẽ vào năm 1904 và năm 1907.
Ông nói bản đồ này đã được cộng đồng quốc tế và cả quốc vương Thái công nhận, nhưng sau đó Thái Lan đơn phương vẽ lại bản đồ đưa khu vực này vào lãnh thổ Thái.

Ông Phai Siphan còn nói là lãnh đạo hai nước đang nỗ lực tìm giải pháp hòa bình. Theo ông, hiện nay 2 nước đang chuẩn bị đàm phán song phương để ngăn chặn tình hình căng thẳng leo thang. Nhưng nếu tình hình không được cải thiện thì sẽ không loại trừ việc triệu tập một cuộc đàm phán đa phương.

Binh sĩ Campuchia tại khu vực đang xảy ra tranh chấp chủ quyền với Thái Lan. Photo by Savyuth/RFA

Hai lực lượng vũ trang đang đối đầu ở sườn núi phía dưới đền Preah Vihear thì súng ống đã nạp đạn sẵn, họng súng chĩa vào nhau. Nhưng cho tới chiều ngày 19 tháng 7 vẫn chưa bên nào nhả đạn.

Suýt xảy ra chạm súng

Phóng viên Savyouth của Ban Khmer ngữ đài RFA đang ở tại hiện trường nói là vào chiều ngày 18 tháng 7 quân đội 2 nước suýt bắn nhau tại ngôi chùa đang tranh chấp vì quân đội Thái đề nghị quân Campuchia rời khỏi chùa này, dẫn đến caãi vã, chĩa súng qua lại, sau đó chỉ huy 2 nước đến ngăn cản.

Cũng theo phóng viên Savyouth, chỉ huy quân sự tại chỗ của 2 nước có ngồi đàm phán vào ngày 18 tháng 7, nhưng sau đó phía Campuchia nói là không có kết quả.

Giới quân sự Campuchia vẫn nói là họ kiềm chế, tin vào giải pháp hòa bình và sẽ không nổ súng trước. Còn bên Thái Lan, Trung tướng Niphat Thonglek, Tổng tư lệnh lực lượng biên phòng nói với báo The Nation là ông sẽ cho rút quân ra khỏi biên giới sau khi vấn đề được giải quyết trong cuộc đàm phán song phương về biên giới với Campuchia vào ngày 21 tháng 7 tới.

Đài truyền hình CTN của Campuchia chiếu phóng sự thấy đôi lúc binh sĩ Thái và Campuchia trò truyện với nhau, có lúc bắt tay chào xã giao như không muốn có chiến tranh xảy ra, nhưng họng súng vẫn chĩa vào nhau.

Tại chùa Sikha Kiri Svara, lúc binh sĩ mặt đồng phục đen của Thái mới xâm nhập vào ngày 15 tháng 7, các vị sự tại chùa này chạy trốn hết, chỉ còn một vị. Nhưng nay, các vị sư của Campuchia được huy động trở lại đến khoảng trên 60 vị, và tổ chức làm lễ nhập hạ tại đây theo tập quán Phật giáo vào ngày 18 tháng 7 vừa qua.

(Nguyễn Bình tường trình từ Campuchia)

In bản tin này Email bản tin này