Tiền đô-la và euro

Thành ra khủng hoàng tài chánh bên trên đang thấm xuống nền kinh tế thật ở bên dưới, có thể dẫn tới suy trầm, thậm chí suy thoái kinh tế trong những tháng tới.

Bác bỏ việc chi ra 700 tỷ đô-la để mua lại nợ xấu hầu có thể khai thông ách tắc tín dụng như vừa nói, thì thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã mất toi một ngàn tỷ đô-la nội trong ngày thứ Hai.

                                                           Nguyễn Xuân Nghĩa

Cơn ác mộng của thị trường chứng khoán

Thanh Quang: Thưa ông, thị trường chứng khoán ở Hoa Kỳ đã bị ảnh hưởng nặng, mất điểm nhiều nhất từ xưa đến nay.  Ông cho biết nhận xét về lãnh vực này ?
Nguyễn Xuân Nghĩa: Trong khi Hạ Viện Mỹ tranh luận và cuối cùng bác bỏ việc chi ra 700 tỷ đô-la để mua lại nợ xấu hầu có thể khai thông ách tắc tín dụng như vừa nói, thì thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã mất toi một ngàn tỷ đô-la nội trong ngày thứ Hai. Có nghĩa là người ta bị nghèo đi và tiêu thụ ít hơn. Doanh nghiệp cũng vậy, có thể sẽ sản xuất chậm hơn. Việc tranh luận trên thị trường tài chánh gây ra một tai họa vô cùng lớn trong sinh hoạt kinh tế của các doanh nghiệp.

Thanh Quang:  Thưa ông, một trong những quan ngại hàng đầu hiện giờ là diễn biến vừa nói tại Hạ Viện có thể làm cho khó khăn trong hệ thống tài chánh Mỹ hiện giờ lan sang cả nền kinh tế Hoa Kỳ. Ông nhận xét như thế nào về nguy cơ này ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Hậu quả của nó gây ra sự mất niềm tin của dận chúng, mất niềm tin của giới sản xuất lẫn giới tiêu thụ. Yếu tố tâm lý này rất quan trọng. Rồi khi Hạ Viện Mỹ bác bỏ kế họach cứu nguy tài chánh này, nó phản ảnh tình trạng ít ai ngờ, đó là lãnh đạo Mỹ không chủ động giải quyết được những vấn đề lớn của xã hội trong lúc này mà lãnh đạo này gồm từ hành pháp sang lập pháp và cả 2 đảng Dân chủ và Cộng Hoà đều không bảo được nhau để khai thông một bế tắc cấp bách.

Hậu quả của nó gây ra sự mất niềm tin của dận chúng, mất niềm tin của giới sản xuất lẫn giới tiêu thụ. Yếu tố tâm lý này rất quan trọng

                                                            Nguyễn Xuân Nghĩa

Vấn đề thứ hai nữa là trong hệ thống tài chánh Mỹ hiện giờ có một bên là các ngân hàng đầu tư cùng các tổ hợp đầu tư tài chính đang bị rung chuyển.

Trong 5 ngân hàng đầu tư lớn nhất thì 3 ngân hàng đã bị phá sản. Và một bên là các ngân hàng thương mại theo quy chế về kinh doanh và quản trị khác, và được Ngân hàng Trung ương kiểm soát kỹ lưỡng hơn.

Họ không có lấy những rủi ro đến mức độ bất cẩn, thậm chí bất lương, như hệ thống ngân hàng đầu tư vừa mới sụp đổ. Vì vậy khi các ngân hàng đầu tư sụp đổ thì chính các ngân hàng thương mại này bỏ tiền ra cấp cứu.

Thành ra trong hệ thống ngân hàng Mỹ thì chỉ có ngân hàng đầu tư bị ung thối chứ ngân hàng thương mại vẫn còn vững có có thể giúp cấp cứu tình trạng hiện giờ.

Tuy nhiên, sự mất niềm tin của dân chúng và sự ách tắc tín dụng gây ra khủng hoàng chung, khiến người ta có cảm quan là hệ thống tín dụng bị kẹt. Điều đó gây bất lợi cho các ngân hàng thương mại, dù là trong thực tế tình hình tài chánh của ngân hàng thương mại vững hơn nhiều lắm.

Thanh Quang:  Thưa ông, ông thấy kế họach cứu nguy tài chánh trị giá 700 tỷ đô-la của chính phủ Hoa kỳ này có còn triển vọng gì không tại Quốc Hội Mỹ, nói chung ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi nghĩ rằng việc đầu tiên là người ta sẽ không dám nói tới con số 700 tỷ đô-la đó nữa. Vì sai lầm căn bản nhất và ngay từ đầu, là làm cho người dân Mỹ tưởng chính quyền lấy 700 tỷ đô-la tiền thuế của dân để đi chuộc nợ cho các ngân hàng đầu tư hay các cơ sở bất cẩn và bất lương ở Wall Street. Sự thật không phải như vậy, mà nó rắc rối hơn và không đến nỗi bi quan như thế.

Nhưng giới lãnh đạo từ hành pháp qua bên Quốc Hội của cả 2 đảng không giải thích cho rõ khiến dân chúng không thể chấp nhận được tình trạng này.

Và sau vụ thất bại ở Hạ Viện vừa rồi thì cả 2 đảng ở 2 viện Quốc Hội Mỹ đang cố gắng suy nghĩ lại, và có thể đưa ra được một kế họach cấp cứu khác về căn bản không có nhiều sai biệt, nhưng về nhận thức, tâm lý có thể làm cho dân chúng an tâm hơn.

Và người ta hy vọng đến thứ Năm tuần này sẽ có dự án khác được đưa ra. Nhưng đến giờ này người ta vẫn chưa biết sự việc sẽ ra sao.

Quốc gia kế tiếp bị khủng hoàng lớn, cả hệ thống thị trường gia cư và hệ thống ngân hàng của họ có thể sụp đổ, chính là Trung Quốc.

Ngân hàng Societé General

Tác động đến thế giới và Việt Nam?

Thanh Quang:  Diễn biến vừa nói ở Hạ Viện Mỹ gây ảnh hưởng tới các nền kinh tế, tài chánh trên thế giới, nhất là ở VN, ra sao? 

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi nghĩ rằng nó gây ra một nguy cơ trước mắt. Kinh tế Mỹ có thể bị suy trầm, tức sản xuất sẽ sút giảm trong 2 quý liền, họăc là suy thoái, tức sản xuất không gia tăng mà còn sụt nữa, thì hậu quả đầu tiên là, vì Hoa Kỳ là thị trường lớn trên thế giới và ảnh hưởng 60%  đà tăng trưởng của các nền kinh tế khác trên thế giới, trong khi tại Hoa Kỳ mức tiêu thụ đáng giá chừng 2/3, thậm chí tới 70 % tổng sản lượng nước Mỹ, do đó, nước Mỹ bị suy yếu sẽ xảy ra hiện tượng mà người ta sợ từ lâu là nạn suy trầm toàn cầu. Huống hồ là hiện tại nhiều quốc gia đã bị suy trầm rồi, tức đà tăng trưởng có giảm kèm theo nạn lạm phát.

Còn đối với VN thì tôi nghĩ tốc độ tăng trưởng sẽ sút giảm nặng, không đạt được 6%, trong khi nạn lạm phát tiếp tục đe dọa kinh tế VN  và cả nhiều nền kinh tế khác ở Đông Á nữa.

Thanh Quang:  Thế còn Trung Quốc thì sao, thưa ông ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Trung Quốc có dự trữ ngọai tệ là 1.800 tỷ đô-la thì hơn một ngàn tỷ đô la này đã đầu tư vào thị trường Mỹ, gồm khoàng 540 tỷ đô-la công khố phiếu và hơn 400 tỷ đô-la vào các lọai trái phiếu hay cổ phiếu tại Mỹ. Thành ra nếu Hoa Kỳ sa sút thì TQ sẽ bị nặng về mặt dự trữ ngọai tệ của họ. Thứ hai là kinh tế Hoa Kỳ sa sút thì kinh tế TQ có thể bị khủng hoàng.

Hôm 22 vừa rồi, chiến lược gia đầu tư của ngân hàng Societé General của Pháp đã thông báo rằng là nếu kinh tế Hoa Kỳ bị rắc rối như chúng ta đang thấy thì quốc gia kế tiếp bị khủng hoàng lớn, cả hệ thống thị trường gia cư và hệ thống ngân hàng của họ có thể sụp đổ, chính là Trung Quốc.