Gia Minh hỏi chuyện giáo sư kinh tế Trần Nam Bình thuộc Đại học New South Wales, Australia về vấn đề liên quan. Trước hết ông phát biểu.
Chính sách đúng
Giáo sư Trần Nam Bình: Theo nhận xét của tôi thì chính phủ Việt Nam đã đưa ra những chính sách chung là đúng thế nhưng mục tiêu chưa rõ ràng, và việc thực thi ở các cấp chưa đồng bộ cho nên hiệu quả tương đối còn giới hạn.
Tuy nhiên có những yếu tố bên ngoài như sự trì trệ của thị trường thế giới, giá nhiên liệu tăng lên thì chính phủ Việt Nam không thể kiểm soát đuợc.
Chính phủ Việt Nam đã đưa ra những chính sách chung là đúng thế nhưng mục tiêu chưa rõ ràng, và việc thực thi ở các cấp chưa đồng bộ cho nên hiệu quả tương đối còn giới hạn.
GS Trần Nam Bình
Gia Minh: Xin ông nói thêm về những yếu tố chủ quan?
Giáo sư Trần Nam Bình: Khi nói đến yếu tố chủ quan thì tôi muốn nói đến hai vấn đề: ngoài vấn đề ổn định vĩ mô, vấn đề lạm phát, vấn đề cán cân tài khoản vãng lai trong mậu dịch; tôi muốn nói một chút đến khía cạnh xã hội đó là chênh lệch thu nhập của dân chúng với xu hướng ngày tệ hơn mà chưa có dấu hiệu gì cải tiến.
Những vấn đề xã hội có thể đưa đến mất ổn định xã hội và niềm tin của nguời dân có thể đưa đến những khủng hoảng lớn hơn.
Trở lại vấn đề khủng hoảng kinh tế tại Việt Nam, nói chung về truờng kỳ thì tốt, còn những vấn đề hiện nay là thuộc lọai ngắn hạn.
Nhưng nếu chính sách không thích hợp và quyết tâm thì những vấn đề ngắn hạn thì có thể đưa đến những khủng hoảng lớn hơn.
Các giải pháp trước mắt
Gia Minh: Vậy những vấn đề ngắn hạn đó là gì?
Giáo sư Trần Nam Bình: Nếu nói cho các sinh viên đang học kinh tế vĩ mô thì trường hợp Việt Nam hiện nay là tổng cầu tăng rất nhanh mà tổng cung tăng chậm chạp nên đưa đến lạm phát.
Việt Nam đã giảm tăng trưởng xuống còn 7% thì tốt, nhưng còn phải giảm chi tiêu vào những dự án đầu tư mà hịện nay hơn tổng GDP chừng 80 tỷ đôla.
Về chính sách tiền tệ thì phải có chính sách thu hút bớt lượng tiền đang lưu hành trong dân chúng. Một trong những biện pháp đó là bỏ lãi súât tối đa và cho lãi suất co giãn theo thị trường, chính phủ có thể phát hành tín phiếu hay trái phiếu.
Ngoài ra còn phải có biện pháp kích cung như đẩy mạnh giải ngân các dự án đầu tư.
Việt Nam có thể không lâm vào tình trạng khủng hoảng với điều kiện là chính phủ Việt Nam phải có chính sách thích hợp, đồng bộ, rõ ràng.
GS Trần Nam Bình
Gia Minh: Có những bài học nào của nước khác mà Việt Nam có thể áp dụng?
Giáo sư Trần Nam Bình: Mỗi thời mỗi khác, vấn đề Việt Nam bây giờ là tổng hợp nhiều vấn đề: nguồn vốn vào quá nhanh mà sử dụng không khéo léo, chính sách ngắn hạn chưa thích hợp và đồng bộ, rồi khủng hoảng trong thị truờng chứng khoán và bất động sản.
Đó là những vấn đề mà các nứơc Á châu khác trong khủng hoảng không phải đối phó. Tuy nhiên chính Việt Nam có những kinh nghiệm rất tốt hồi trước đổi mới, thì đó là những kinh nghiệm có sẵn.
Dự báo cho Việt Nam
Gia Minh: Có những định chế tài chính đưa ra những dự báo khá bi quan cho Việt Nam vào cuối năm nay, thì giáo sư thấy mức độ chính xác đến đâu?
Giáo sư Trần Nam Bình: Tôi nghĩ khủng hoảng tài chính ở Việt Nam không trầm trọng như ở Á châu hồi cuối thập niên 90 bởi lẽ thị trường Việt Nam mở cửa những mức độ mở cửa chưa cao và đồng tiền của Việt Nam chưa phải là hoàn toàn có thể hoán chuyển trên thế giới.
Vì vậy Việt Nam có thể không lâm vào tình trạng khủng hoảng với điều kiện là chính phủ Việt Nam phải có chính sách thích hợp, đồng bộ, rõ ràng.
Tóm lại, nếu có chính sách tốt thì Việt Nam có thể vượt qua khó khăn trong ngắn hạn này.
Gia Minh: Cám ơn giáo sư Trần Nam Bình.