Loạt hội luận của các bạn trẻ về chủ đề "Nếu bạn là nhà chức trách của Việt Nam, bạn sẽ phản ứng như thế nào trước những hành động lấn lướt của Trung Quốc" bị gián đoạn hai tuần qua để nhường chỗ cho chủ đề thời sự liên quan đến chuyến Mỹ du của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng.
Hôm nay, Trà Mi xin gửi đến quý vị phần kết cuộc giao lưu đó trước khi Diễn Đàn mở ra đề tài thảo luận mới. Ngoài những nguyện vọng muốn đề đạt với chính phủ mà chúng ta đã được nghe các bạn thổ lộ, những người chủ tương lai của đất nước ý thức được trách nhiệm bản thân ra sao? Họ có thể đóng góp những gì?
Mời quý vị cùng tái ngộ với những vị khách trẻ từ Sài Gòn và Hà Nội là Kim, Tùng, Quỳnh, Duy, cùng với 2 thanh niên đang học tập tại Mỹ và Hà Lan là Huy và Hoa.
Dựng nước và Giữ nước
Duy : Nhà nước đang kêu gọi chúng ta sống và làm việc theo gương Bác Hồ, Kim có đồng ý là Bác Hồ đã từng nói là "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" không?
Kim : Dạ vâng.
Duy : Bác từng nói "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra", vấn đề mất Hoàng Sa và Trường Sa đã bao giờ "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" không?
Bác Hồ đã từng nói là "Các Vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước", vậy chính phủ ngăn cản biểu tình, đó là việc sai. Muốn đưa ra các giải pháp thì đầu tiên chúng ta phải cố gắng sống và làm việc theo gương của Bác. Bạn có đồng ý là chúng ta nên sống và làm việc theo Bác không?
Kim : Mình đồng ý với ý kiến "sống và làm việc theo Bác".
(Video: Thanh niên sinh viên Việt Nam biểu tình phản đối Trung Quốc xâm chiếm Hoàng Sa-Trường Sa)
Duy : Vậy chúng ta phải có biện pháp để làm trong sáng hình ảnh của Bác. Nếu như đảng ngăn cản học sinh và sinh viên không được làm theo lời Bác, tai sao đảng lại hô hào tuổi trẻ Việt Nam "sống và làm việc theo đạo đức Hồ Chí Minh"? Chúng ta phải bảo vệ hình ảnh của Bác. Kim đồng ý với Kim Duy không?
Kim : Mình chỉ nói như thế này, nếu như một bạn có nói là phải thay đổi đường lối ngoại giao thì mình cần phải có nội lực, thì hiện tại bây giờ cách mỗi cá nhân có thể làm được là gì, đó là tuân theo pháp luật. Sống và làm việc thật là tốt đó thì từ đó nội lực nó phát triển lên, sau đó thì một thời gian thay đổi. Cái đó là hạn hữu nhất và tất cả mọi người đều có thể làm được.
Duy : Bạn cho rằng với hoàn cảnh của đất nước bây giờ thì tuổi trẻ và thanh niên Việt Nam sống và làm việc như thế nào mới gọi là tốt?
Kim : Sống và làm việc theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Duy : Sống và làm việc theo xã hội chủ nghĩa thì phải bám vào Trung Quốc, đó là điều tiên quyết của đảng và nhà nước. Ban nên nhớ điều đấy.
Kim : Không phải là bám theo Trung Quốc mà là sống dựa vào khối cộng đồng trên thế giới.
Định hướng XHCN?
Trà Mi : Đối với những quan điểm mà Kim đưa ra thì có bạn nào muốn góp ý, muốn bổ sung?
Tùng : Thanh niên Việt Nam phải biết được cái gì đúng và cái gì sai. Cái chúng ta nhận thấy nó sai và bất hợp lý thì chúng ta phải trực tiếp đấu tranh và lên tiếng loại bỏ nó. Và nếu như pháp luật đó không phù hợp với xu hướng phát triển thì chúng ta cần phải lên tiếng.
Trà Mi : Cảm ơn ý kiến của Tùng.
Hoa : Nhưng mà theo chị Kim thì đi theo xã hội chủ nghĩa có nghĩa là đi theo con đường như thế nào ạ?
Kim : Để mà nói đi theo xã hội chủ nghĩa là đi theo con đường nào thì rất là dài.
Hoa : Vậy theo chị, phát triển kinh tế nên phát triển như thế nào, tại vì nếu mà kinh tế có mạnh thì mình mới đấu được lại Trung Quốc.
Kim : Mình vẫn đang trên con đường đi theo xã hội chủ nghĩa đó bạn.
Huy : Mình nghĩ muốn phát triển kinh tế thì phải có dân chủ, bởi vì làm việc không dân chủ, không minh bạch thì các dự án quốc gia bây giờ chưa có dự án nào hoàn thành hết.
Kim : Cái đó lại liên quan đến vấn đề làm trong sạch bộ máy nhà nước rồi bạn.
Hoa : Vâng, nếu chị nói như thế có nghĩa là chị cảm thấy là bên trong phía nhà nước nó không có trong sáng à?
Kim : Bất cứ nhà nước nào cũng có trường hợp này, không riêng gì Việt Nam.
Huy : Bất cứ nhà nước nào cũng có trường hợp này, nhưng mà vấn đề kiểm soát. Bạn có thấy rằng hai nhà báo bị bắt gây rất nhiều bức xúc trong dư luận không?
Kim : Có.
Hoa : Tại sao pháp luật Việt Nam mình nó lại lỏng lẻo như thế? Hình như nó bị loạn luôn rồi.
Kim : Việt Nam vẫn đang trên quá trình xây dựng, hoàn thiện các bộ luật.
Hoa : Nhưng mà chị thấy tham nhũng ở Việt Nam có giảm không hay là nó còn cao hơn?
Kim : Ở một số nước tham nhũng họ che giấu rất là giỏi, còn ở Việt Nam đơn giản là ăn vụng mà không chùi mép thôi.
Tùng: Xin lỗi, cho mình hỏi Kim một chút. Cho mình hỏi: Vậy Bùi Tiến Dũng hay Nguyễn Việt Tiến thực sự đã được phanh phui ra chưa. Còn hai nhà báo họ chỉ đưa ra vấn đề đó mà họ bị bắt thì bạn thấy rằng cái việc đó đúng hay sai? Chúng ta đang kêu gọi chống tham nhũng mà đã không có biện pháp mạnh rồi lại còn có những biện pháp đi ngược lại với chủ trương chống tham nhũng. Có nghiã là trong xu hướng phát triển, khuynh hướng của chúng ta là chúng ta phải chấp nhận che giấu cho tham nhũng à?
Kim : Mình không nói là mình chấp nhận hay che giấu tham nhũng, nhưng các bạn có biết để mà làm tốt tất cả mọi thứ như vậy tốn rất nhiều thời gian hay không?
Tùng : Vậy thì bản thân bạn là một thanh niên thì khi bạn thấy sự bất bình ấy thì bạn có lên tiếng không? Và khi bạn lên tiếng, bạn sẽ tìm đến ai để lên tiếng?
Kim : Để mà lên tiếng, mình sẽ chia xẻ thông tin với các bạn, thì dụ như vậy.
Tùng : Ngoài việc chia xẻ ra thì bạn sẽ làm gì để đưa được tiếng nói của mình đến được nhà nước với chính quyền?
Hoa : Em thấy người được tham nhũng và người có thể tham nhũng ở đây là ai? Em nghĩ là chỉ có đảng viên mới có thể tham nhũng thôi. Nhưng mà nếu chính đảng viên tham nhũng thì kêu gào chống tham nhũng thì chính họ chống họ sao?
Kim : Bạn không được quơ đũa cả nắm như vậy. Không phải tất cả mọi người trong đảng đều là xấu hết.
Hoa : Bảo là có người xấu trong đảng, có người tốt trong đảng thì cái người tốt trong đảng đó là ai? Tại sao họ lại không được lên làm lãnh đạo? Tại sao người dân mình lại bầu đúng ông xấu lên làm lãnh đạo cho cả đất nước?
Kim : Bất cứ ai cũng có thể tham nhũng.
Duy : Nhưng mà sự tham nhũng của người ta có gây ảnh hưởng tới người dân không? Khi đảng viên tham nhũng thì cái tiền đó là thu từ thuế của người dân cho nên ảnh hưởng rất nhiều người trong xã hội.
Kim : Đổng ý với bạn là đảng viên tham nhũng gây ảnh hưởng tới xã hội, nhưng mà mình không đồng ý với lại Hoa rằng chỉ có đảng viên tham nhũng.
Hoa : Cái tham nhũng đó nó xảy ra do độc đảng tại vì độc đảng thì là độc tài và độc tài dẫn đến tham nhũng tràn lan.
Vai trò của giới trẻ
Trà Mi : Các bạn ghi nhận những điều mà các bạn không hài lòng, các bạn bức xúc, nhưng mà các bạn với tư cách là công dân, với tư cách là người trẻ, mình có thể làm gì để thay đổi tích cực hơn cho đất nước, cho xã hội, hơn là chỉ có ghi nhận và chỉ trích mà thôi? Các bạn có nghĩ rằng cái trách nhiệm của mình như thế nào không?
Huy :
Vây giờ em nghĩ những người có điều kiện mà mong muốn tốt đẹp cho Việt Nam thì cứ vào đảng cộng sản, cứ nắm các vị trí chức cao, rồi sau đó mới tính chuyện sau, bởi vì nên nhớ là Liên Bang Nga thì cũng chỉ từ ông Yeltsin mới ra thôi chớ còn không thì không có.
(Video: Đài truyền hình Hongkong cũng loan tin về làn sóng biểu tình chống Trung Quốc ở Việt Nam)
Kim : Có lẽ là Kim cũng không thể nào mà vào đảng được tại vì chính sách gia đình của Kim. Kim chỉ thấy là mỗi thanh niên tự sống tốt và tự thấy điều gì sai thì sửa chữa, những hành động đẹp của mỗi người sẽ làm cho cả xã hội đẹp lên và nội lực mạnh lên, đó là điều hiển nhiên vad dẫn đến nội lực vững mạnh.
Hoa : Em thấy nếu mà làm lãnh đạo của một nước thì mình không cần phải xét đến gia đình như thế này như thế nọ mà chỉ cần có năng lực, có tài đức, có chí thì mình sẽ làm được.
Duy : Cho mình hỏi chị Kim một vấn đề. Bạn nói rằng bạn không thể vào đảng được vì vấn đề gia đình. Đúng không?
Kim : Dạ đúng rồi.
Duy : Như vậy thì một vấn đề nào đó, những người có tài mà vì vấn đề gia đình mà không cho phép vào đảng thì như vậy là chúng ta đã bỏ phí những tài năng của đất nước.
Kim : Muốn đóng góp cho đất nước thì phải vào đảng.
Hoa : Nhưng bạn thực sự có tài lãnh đạo đất nước thì bạn phải được đưa vào vị trí lãnh đạo. Người dân muốn ủng hộ bạn, nhưng bây giờ bạn muốn lãnh đạo thì bạn sẽ phải vào đảng.
Duy : Mình thì mình nghĩ rằng đảng có quyền lựa chọn con đường đi của mình, đó là đảng có cương lĩnh khiến đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa, nhưng người dân ngược lại cũng có quyền lựa chọn quyết định con đường đi của mình. Đảng hãy đi và cũng để người dân được lực chọn. Và nhiệm vụ của đảng là phải thuyết phục được người dân đi theo con đường mà đảng đa chọn, chứ không có chuyện là đảng bắt buộc người dân đi theo. Đúng không? (Hoa : Vâng). Nhưng mà đảng lại chứng mình bằng các thành tích của đảng đặt ra bây giờ, đang đạt ở mức độ nào, đang ở tầng nào, sau bao nhiêu năm rồi, chứ đâu có phải là mình cứ phải theo cái lối của đảng. Đảng đi là việc của đảng chứ, đảng là con của nhân dân Việt Nam cơ mà!
Kim : Mình thì mình không đề cập sâu tới vấn đề bạn đang nhắm vào, đó là nhân quyền.
Huy : Mình nghĩ thế này, không phải là nhân quyền mà đây là vấn đề tương lai của quốc gia chớ không phải là vấn đề nhân quyền không đâu.
Kim : Dạ vâng.
Duy : Như vậy rõ ràng với cơ chế hiện tại thì chúng ta đã bỏ phí rất nhiều tài năng của đất nước, vậy thì nội lực có phát huy được một cách tối đa không?
Kim : Bạn có thể đóng góp ở bất cứ vị trí nào. Bạn có biết như vậy không?
Duy : Đó là vấn đề lựa chọn của Kim, tức là Kim muốn làm những việc nhỏ nhặt thật tốt. Đấy là quyền của Kim. Nhưng mà người khác muốn làm những việc lớn và thực sự người ta có tài. Bạn thực sự có tài và bạn muốn phát huy đầy đủ tất cả những năng lực bạn có thì bạn phải được đặt đúng vị trí. Đúng không? Chứ bạn nói ví dụ như "tôi có khả năng làm thế này nhưng tôi lại đi quét rác" thì bạn cũng đóng góp một phần nào cho đất nước, bạn đã làm sạch con đường.
Kim : Dạ vâng.
Thái độ của chính phủ VN với TQ
Trà Mi : Vấn đề các bạn đang tranh luận với nhau đó nó có liên quan gì đến vấn đề thái độ của chính phủ Việt Nam trong việc giữ gìn chủ quyền đất nước, lãnh thổ quốc gia và ghi nhận của người trẻ?
Hoa, Duy : Có.
Duy : Có, bởi vì nó làm kiềm hãm một phần nào đó sự phát triển của đất nước. Nó không phát huy được nội lực của dân tộc.
Trà Mi : Theo các bạn thì bây giờ phát huy nội lực dân tộc thì cần phải làm gì? Việt Nam cần phải như thế nào?
Duy : Bản thân Việt Nam cần phải thay đổi để phù hợp với xu thế chung của thế giới.
Quỳnh : Em nghĩ là Việt Nam phải dân chủ hoá.
Hoa : Em nghĩ là cái chủ nghĩa mà chúng ta đang theo đuổi đó là phải thay đổi.
Trà Mi : Tức là cần phải thoáng mở hơn về chính trị? Ngoài cái chủ điểm là chính trị thì Việt Nam có thể làm cách nào khác?
Huy : Thay vì chủ nghĩa cộng sản thì mình sử dụng chủ nghĩa dân tộc, bởi vì chủ nghĩa cộng sản thực tế ra là ...
Duy : Chủ nghĩa cộng sản hay chủ nghĩa xã hội chỉ là ý thức hệ thôi.
Huy : Vâng. Bây giờ những nước giống xã hội chủ nghĩa nhất lại là những nước tư bản. Thí dụ như Hà Lan, Thuỵ Sĩ, Thuỵ Điển, rất giống với những gì cộng sản đề cập tới.
Hoa : Em ở Hà Lan thì em chứng kiến được chủ nghĩa xã hội Hà Lan họ đang theo đuổi thì nó tốt hơn là cái chủ nghĩa xã hội của Việt Nam mình biết bao nhiêu! Ở bên này người dân được quyền đi biểu tình, họ được quyền nói đảng thế này, đảng thế kia. Họ là đa đảng. Khi mà một đảng họ làm sai thì cả bao nhiêu tờ báo và tivi họ đồn ầm lên là đảng này đang làm cái này sai. Nhưng mà ở Việt Nam mình đó hỏi xem có ai dám nói là đảng đi không tốt, hay là cần phải đa đảng, hay là độc đảng là không tốt?
Huy : Mà đa đảng cũng là một hình thức xã hội chủ nghĩa, mọi người đều tham gia kiểm soát, là một hình thức xã hội chủ nghĩa rất cao, cho nên ...
Kim : Nội lực của mình chưa đủ để mình đa đảng. Thí dụ mình thấy như trường hợp của Liên Xô cũ đó, họ nghĩ rằng họ đã đủ nội lực rồi và họ đa đảng thì kết quả như thế nào, mọi người đã biết.
Duy : Chính ngày nay đất nước họ đang khá phát triển, đặc biệt về quân sự cũng như mọi thứ.
Huy : Bây giờ họ đã phát triển ghê lắm.
Kim : Và họ rõ ràng không còn như xưa.
Duy : Đúng. Họ đã thay đổi và khi họ thay đổi rồi thì họ đã chứng mình là họ phát triển. Bản thân chúng ta là thanh niên mà chúng ta có những nhận thức xã hội tiến bộ hơn thì chúng ta phải thấy rằng cái gì đúng, cái gì sai. Và nếu thấy cái gì sai thì chúng ta phải kiên quyết đấu tranh. Với sự lên tiếng của chúng ta mà bị ngăn cản thì chúng ta phải có nhiều biện pháp khác. Biểu tình không phải là xấu. Nếu như các bạn thấy vấn đề đó mà các bạn được đáp ứng thì nên đi biểu tình.
Trà Mi : Nhưng mà biểu tình không phải là giải pháp.
Duy : Tất nhiên, nhưng mà nó có sức ép để buộc nhà nước phải thay đổi.
Hoa : Đúng rồi.
Trà Mi : Vâng. Đến đây thì thời lượng dành cho chương trình cũng dã hết. Một lần nữa Trà Mi xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn và xin hẹn tái ngộ cùng quý thính giả vào giờ này tối Thứ Hai tuần sau.
Trà Mi thân ái kính chào.