Đồng bạc VN liên tục mất giá trong thời gian gần đây khiến các định chế tài chính quốc tế tỏ ý lo ngại. Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF cho rằng nền kinh tế VN hiện quá nóng, và chính phủ cần có các biện pháp can thiệp hữu hiệu để tránh rơi vào khủng hoảng tài chính như Thái Lan hồi năm 1997. AFP PHOTO.

Ngày 4 tháng Sáu vừa qua, giá đô la trên thị trường Việt Nam có lúc đã lên đến trên 18 ngàn đồng. Một con số kỷ lục!

Có nhiều cách giải thích khác nhau cho hiện tượng đô la tăng giá tại riêng thị trường Việt Nam, trong khi đồng ngoại tệ này không có dấu hiệu đột biến giá trên thị trường thế giới.

Lên, xuống bất thường

Cho dầu cách giải thích là gì, thực tế Việt Nam cho thấy cả người dân và giới ngân hàng đều lâm vào tình trạng lúng túng. Những ngày vừa qua, một số nguồn tin chưa kiểm chứng nói rằng, người gởi ngoại tệ vào ngân hàng bắt đầu gặp khó khăn khi rút tiền ra.

Phía ngân hàng bác bỏ điều này, cho rằng đây chỉ là tin đồn thất thiệt. Ông Nguyễn Trung Cang, giám đốc một chi nhánh tại Sài Gòn của ngân hàng ACB, khẳng định.

“Ngân hàng vẫn hoạt động bình thường. Khách hàng, khi đến hạn rút tiền, chưa bao giờ bị trường hợp không có tiền. Tôi khẳng định đây là tin thất thiệt; và hiện nay có nhiều tin đồn rất ác ý.”

Các chuyên gia tài chánh quốc tế cho rằng đồng bạc Việt Nam được định giá cao hơn thực tế, và cần được phá giá. Một số chuyên gia kinh tế đang làm việc tại Việt Nam thì cho rằng giới đầu cơ tài chánh theo kiểu “Soros” đang tấn công vào thị trường Việt Nam.

Có người đặt câu hỏi về khả năng các tập đoàn kinh tế quốc doanh vét đô la để tiếp tục nhập khẩu hàng hoá từ nước ngoài:

“Thật ra, họ phải phân tích hiện tượng này xem có phải các công ty quốc doanh nhà nước chạy ra thị trường mua đô la để tiếp tục nhập khẩu hay chỉ là chuyện của thị trường chợ đen thôi; tức là một số người nghĩ rằng lạm phát tiếp tục nên họ phải đổi sang đô la.”

Cho dầu cách giải thích là gì đi nữa, một hiện tượng không thể chối cãi, là tiền đồng Việt Nam đang mất giá rất nhanh và chưa có dấu hiệu hãm phanh.

Lạm phát tháng Năm đã lên trên 25% so với cùng kỳ năm ngoái!

Những ngày cuối tháng Năm, bắt đầu từ Hà Nội, rồi nhanh chóng lan vào Sài Gòn, dân chúng đổ xô đi mua đô la. Giá đô la trong ngày vượt qua ngưỡng 17 ngàn 500 đồng.

Cùng ngày hôm ấy, đô la lại leo lên giá mới, đạt kỷ lục 17 ngàn 700 đồng.

Những ngày cuối tháng Năm, bắt đầu từ Hà Nội, rồi nhanh chóng lan vào Sài Gòn, dân chúng đổ xô đi mua đô la. Giá đô la trong ngày vượt qua ngưỡng 17 ngàn 500 đồng. Cùng ngày hôm ấy, đô la lại leo lên giá mới, đạt kỷ lục 17 ngàn 700 đồng.

Sau một vài ngày ổn định, ngày 4 tháng Sáu ghi nhận một thời điểm biến động mới. Tin báo chí trong nước ghi nhận, giá đô la tăng trở lại. Buổi sáng, giá bán ra là 17 ngàn 600 đồng; rồi nhanh chóng điều chỉnh lên 17 ngàn 700. Cho đến buổi chiều, 1 đô la ăn 18 ngàn 100 đồng Việt Nam.

Can thiệp của Nhà nước

Ngày 6 tháng Sáu, Ngân Hàng Nhà Nước bắt đầu vào cuộc bằng thời điểm bắt đầu có hiệu lực của một công văn khẩn chỉ đạo việc kiểm tra, giám sát các hoạt động thu đổi ngoại tệ. Theo tinh thần công văn này, công an và quản lý thị trường bắt đầu kiểm tra, giám sát hoạt động mua bán đô la trên thị trường tự do.

Bản tin của VietNamNet ngày 10 tháng Sáu viết rằng, “về công khai, không thấy có hiện tượng bán ngoại tệ ra thị trường tự do. Khi khách hỏi giá đô la qua điện thoại, tất cả các cửa hàng vàng đều trả lời không biết.”

Trên thực tế, hoạt động mua bán đô la trên thị trường chợ đen vẫn diễn ra, trong tình trạng cẩn thận hơn. Một người vẫn mua đô la trên thị trường chợ đen cho biết, anh vẫn mua được đô la với số lượng lên đến hàng chục ngàn, nhưng giao dịch cẩn thận hơn. Người bán sẽ mang đô la đến giao tận nhà.

Cùng thời gian này, báo chí trong nước bắt đầu loan tin rằng có hiện tượng đồn đại là người dân gởi ngoại tệ vào các ngân hàng thương mại sẽ gặp khó khăn khi rút tiền tiết kiệm.

Những tin tức về việc không thể rút tiền, bằng ngoại tệ, ra khỏi ngân hàng, khiến các ngân hàng lo âu. Ông Nguyễn Trung Cang của ngân hàng ACB khẳng định:

“ACB là ngân hàng cổ phần số một hiện nay tại Việt Nam. Chúng tôi thậm chí còn dư tiền để cho các ngân hàng khác vay khi họ gặp khó khăn.”

Chính sách tiền tệ?

Dư luận người dân trong nước tỏ ra khá lúng túng trước những biến động quá nhanh của tình hình kinh tế, tiền tệ tại Việt Nam. Cũng liên quan đến thị trường ngoại tệ, chỉ cách đây vài tháng, đồng đô la đột nhiên trở thành “mặt hàng” ế ẩm không ai muốn mua.

Tin tức từ trong nước cho thấy chính các ngân hàng thương mại cũng từ chối mua đô la. Hôm nay, tình hình ngược hẳn lại, người ta phải tranh nhau để mua cho được đô la.

Một số chuyên viên phân tích nói rằng, chính sách tiền tệ Việt Nam luôn chạy sau các biến động. Và, biến động càng nhiều, chính sách càng lúng túng.

Bạn nghĩ gì về hiện tượng này? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của bạn. email: vietweb@rfa.org

Một nhà nghiên cứu kinh tế trong nước nói rằng, việc chính phủ kiểm soát, nghiêm cấm các hoạt động mua bán đô la trên thị trường tự do là đi ngược lại tính thị trường của mặt hàng này.

Một nghịch lý hiển nhiên, là có một sự tồn tại song song hai giá cho đồng đô la; một giá do nhà nước qui định, thấp hơn đến gần 2 ngàn đồng cho mỗi đô la, so với giá trên thị trường tự do. Sự chênh lệch giá như vậy giải thích phần nào dòng chảy đô la từ hệ thống ngân hàng thương mại ra thị trường tự do.

Bên cạnh đó, những doanh nghiệp có nhu cầu đô la để nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu cho hoạt động của doanh nghiệp cũng sẽ gặp khó khăn nếu ngân hàng thương mại không đủ đô la bán ra.

Trong khi đó, lạm phát vẫn tiếp tục tăng. Giá trị tiền đồng Việt Nam vẫn tiếp tục giảm.

Quyết định đổi tiền đồng ra đô la là một biện pháp nhằm tự bảo vệ của người dân thuờng , cho dù chính phủ vẫn khẳng định: không có lý do gì để phá giá tiền đồng, và biến động giá đô la do đầu cơ mà ra.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.