Nam Nguyên phỏng vấn Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, về một số thông tin liên quan.
Vẫn phải tiếp tục vụ mới
Nam Nguyên: Thưa Tiến sĩ, dù gạo bị tồn động, không bán được và lúa không bán được từ hai vụ Hè-Thu và Thu-Đông vừa qua, nhưng nông dân đã vẫn cứ tiếp tục làm như là mọi năm hay sao ạ?
TS Lê Văn Bảnh: Tất nhiên về mặt chung là bà con nông dân sau cái vụ khó bán thì bà con cũng không được phấn khởi lắm, nhưng mà sau khi công việc làm đã được bố trí về lãi suất ngân hàng, về vật tư giảm giá, rồi những người có nợ mà chưa trả nợ ngân hàng thì được khoanh nợ và giữ đó, là những việc để giúp bà con nông dân.
Mặt khác, bà con nông dân đã bám đất bám ruộng rồi, người ta cũng rất là tâm huyết, khi nước xuống bắt đầu nông dân tìm mọi cách người ta gieo sạ cho kịp thời vụ.
Tại bởi vì cuộc sống, cái nồi cơm của người ta nằm trên đồng ruộng, thành ra do đó người dân đã ra làm. Vừa qua chúng tôi đi khảo sát thì thấy bà con nông dân làm và hy vọng là cái vụ Đông-Xuân này sẽ được tốt.
Nam Nguyên: Việc ngân hàng cho hoãn nợ cũ và cho vay mới ngay thì thực tế là có đến tay người nông dân hay không, theo như kinh nghiệm của ông ạ?
Bà con nông dân đã bám đất bám ruộng rồi, người ta cũng rất là tâm huyết. Tại bởi vì cuộc sống, cái nồi cơm của người ta nằm trên đồng ruộng, thành ra do đó người dân đã ra làm.
TS Lê Văn Bảnh
TS Lê Văn Bảnh: Tất nhiên là nó không hoàn toàn 100% bởi vì cái này nếu mà nông dân ở gần cái khu nào mà ngân hàng làm việc tốt thì họ sẽ tích cực cho người xuống để khảo sát và giúp nông dân, nhưng mà có những nơi, những địa điểm mà chúng tôi thây hơi bê bối chỗ này là chờ người nông dân đến, mà nông dân ở vùng sâu vùng xa có đến thì người ta cũng vất vả.
Thứ hai nữa là người nông dân ở vùng sâu vùng xa người ta cũng không rành về thủ tục mà nếu không được hướng dẫn tốt, chỉ dẫn cụ thể thì có thể người ta do nhu cầu thời vụ nên người ta cũng mượn một số. Một số hộ nông dân tự vay bên ngoài cho nó thuận lợi thì như vậy lãi suất sẽ làm cho người ta bị giảm thu nhập.
Mặt khác nữa là, chẳng hạn như thay vì người ta vay mượn ngân hàng để mua vật tư, phân bón, thuốc sâu, thì người ta tới đại lý phân bón, thuốc sâu đó, người ta ký tên lấy hàng rồi tới vụ mới trả tiền với lãi suât.
Tại vì ông đại lý này ổng linh hoạt lắm, ổng thấy lãi suất ngân hàng cao lên thì ổng tính cao hơn một chút cho nên ổng cũng được một mớ; còn lãi suất ngân hàng thấp thì ổng cũng tính cao hơn ngân hàng mà nông dân cũng có thể chấp nhận được, thì một số hộ nông dân sẽ vay mua vật tư trả chậm của các đại lý. Cái này cũng là một hình thức phổ biên ở nông thôn.
Giống lúa nào phù hợp?
Nam Nguyên: Ông có nói trên báo chí là không nên chạy theo trồng lúa thơm vì thấy bán được như thời gian vừa qua, vậy thì nông dân họ có nghe lời khuyên hay không và họ đã trồng những giống lúa gì ạ?
TS Lê Văn Bảnh: Lúa thơm thì ở Đồng bằng Sông Cửu Long mình trồng hơi khó à. Thứ nhứt là do cái nguồn sinh thái, rồi thổ nhưỡng, rồi cái vi lượng ở trong đất thì cái mùi thơm của lúa mới được. Giống lúa thơm tốt và chất lượng thì thường thường trồng ở vùng nước lợ ven biển mới có mùi thơm.
Cái thứ hai là thị trường thì tôi cũng khuyến cáo bà con nên trồng giống lúa chất lượng cao thôi, không cần phải trồng lúa thơm, vì lúa thơm thì thị trường thế giớí về gạo thơm cũng hẹp chớ nó không nhiều. Vả lại, Việt Nam mình cũng chưa có thương hiệu về lúa thơm, thành ra rất khó bán.
Do vậy thì cũng khuyến cáo bà con cũng trồng một khoản nào đó để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước như bán cho các nhà hàng, các nơi người ta ăn gạo chất lượng cao. Đại đa số nên trồng giống lúa chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu là được rồi. Tôi nghĩ như vậy là tốt.
Đại đa số nên trồng giống lúa chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu là được rồi. Tôi nghĩ như vậy là tốt.
TS Lê Văn Bảnh
Nam Nguyên: Thưa, những loại gạo đặc sản như là Nàng Hương Chợ Đào của Việt Nam cũng rất là nổi tiếng và người nông dân cũng có thể trồng những giống lúa hương lài Jasmin của Thái Lan chẳng hạn?
TS Lê Văn Bảnh: Riêng Nhà Hương Chợ Đào thì chúng tôi gây giống lúa rất là nhiều mà trồng thì chỉ có một vài trăm hecta ở khu đó là thơm, nhưng mình chuyển giống đi trồng chỗ khác thì nó lại không thơm. Như Kadak Bali của Thái Lan trồng ở đó thơm nhưng trồng ở bên đây, ở vùng ven biển như Sóc Trăng, Bạc Liêu, vùng gần ven biển thì nó còn có mùi thơm, nhưng mà nó cũng giảm so với Kadak.
Còn nếu đem lên Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp mà trồng thì cái mùi thơm của Kadak Bali này sẽ không còn. Như vậy thì bà con cứ nói chạy theo lúa thơm nhưng thực chất cái giống lúa thơm người ta trồng cũng không nhiều. Vã lại, lúa thơm có giá cao hiện nay nhưng mà về lâu về dài nếu mà không quy hoạch thì có thể lúc đó sản xuất nhiều quá thì nó cũng gây rối cho bà con nông dân.
Cái thứ hai nữa là trong quá trình sản xuất thì giống lúa thơm thường hay bị nhiễm sâu rầy và thời gian sinh trường nó kéo dài nên ngon ăn cho sâu rầy, do đó bà con nông dân sẽ vất vả hơn, tốn kém hơn.
Nam Nguyên: Và năng suất nó cũng không cao ạ?
TS Lê Văn Bảnh: Ví dụ như 50404 có năng suất trong vụ Đông-Xuân này thông thường là 8 tấn, thì loại lúa thơm thường thường không phải thấp lắm nhưng hoảng 5-6 tấn.
Nam Nguyên: Đầu ra vẫn là điều quan trọng nhất thì Tiêbs Sĩ dự báo gì về tình hình sắp tới? Mùa Đông-Xuân sẽ thu hoạch vào khoảng Tháng Hai sang năm.
TS Lê Văn Bảnh: Vâng. Khoảng Tháng Hai - Tháng Ba, nghĩa là sau Tết âm lịch. Vừa rồi chính phủ cũng có rất quan tâm và các nhà doanh nghiệp cũng rất quan tâm. Bây giờ, thứ nhứt là dự báo cho nó phù hợp, thích hợp. Cái thứ hai nữa là phải có những mối liên kết giữa ông doanh nghiệp với ông nhà nông, các ông làm sao có tiêu thụ như thế nào.
Tất nhiên là mối quan hệ này trước nay cũng có nhưng mà nó không được bền chặt, thì hiện nay đang xúc tiến làm cho tốt hơn. Cũng có thể có những dự đoán ký hợp đồng bao tiêu cho một số những đơn vị có sản lượng lớn. Có làm được như vậy thì diện cung cầu sẽ tương đối hợp lý và nó sẽ có hiệu quả.
Nam Nguyên: Cảm ơn Tiến sĩ Lê Văn Bảnh đã trả lời chúng tôi.