Dự báo thời tiết kịp thời

Khánh An có cuộc nói chuyện với Tiến sĩ Bùi Minh Tăng, Giám Đốc Trung Tâm Dự Báo Khí Tượng Thủy Văn Trung Ương, về những vấn đề tồn tại trong công tác dự báo. Trước tiên ông Bùi Minh Tăng cho biết công tác dự báo của Trung Tâm trong đợt áp thấp nhiệt đới vừa qua được thực hiện như sau:

TS Bùi Minh Tăng : Chúng tôi đã cảnh báo và dự báo áp thấp nhiệt đới này từ ngày 2 tháng 9, tức là từ khi ngày Quốc Khánh của Việt Nam, và mỗi một ngày thì ra 8 cái bản tin cảnh báo áp thấp nhiệt đới và 3 bản tin cảnh báo mưa và cảnh báo lũ, và thực tế thì người dân đã nhận được đầy đủ các thông tin của chúng tôi. Cho nên rằng cái công tác phòng chống được triển khai kịp thời cho nên là mặc dù có những thiệt hại như thế nhưng mà vì mưa và lũ cũng khá lớn, do đó thiệt hại với cái mức như thế này thì cũng không phải là lớn lắm.

Cái công tác phòng chống được triển khai kịp thời cho nên là mặc dù có những thiệt hại như thế nhưng mà vì mưa và lũ cũng khá lớn, do đó thiệt hại với cái mức như thế này thì cũng không phải là lớn lắm.

TS Bùi Minh Tăng

Khánh An : Như vậy thì Trung Tâm Khí Tượng Thủy Văn Trung Ương đã cảnh báo nguy hiểm trước cho người dân, thế  nhưng vẫn có những trường hợp thiệt mạng đáng tiếc xảy ra. Theo ông thì nguyên nhân là do đâu ạ?

TS. Bùi Minh Tăng : Trường hợp mà bị tai nạn và bị chết đáng tiếc xảy ra thì thứ nhất là trường hợp do giông sét đánh thì rất khó mà có thể lường trước được. Cái thứ hai là một số trường hợp do sơ suất là chính, thí dụ đi trên đường rơi phải cống, thế rồi mặc dù là lũ trên sông đang chảy xiết thế mà vẫn cố tình đi vượt qua sông để rồi bị đắm đò, chìm xuồng, dẫn tới các tai nạn đáng tiếc xảy ra

Khánh An : Như ông vừa nói, nguyên nhân chủ yếu của những thiệt hại về nhân mạng là do ý thức của người dân. Như vậy, Trung Tâm Dự Báo Khí Tượng Thủy Văn Trung Ương đã có kế họach gì để mà nâng cao ý thức của người dân không, thưa ông?

Trường hợp mà bị tai nạn và bị chết đáng tiếc xảy ra thì thứ nhất là do giông sét đánh thì rất khó mà có thể lường trước được. Cái thứ hai là  do sơ suất là chính, thí dụ đi trên đường rơi phải cống, thế rồi mặc dù là lũ trên sông đang chảy xiết thế mà vẫn cố tình đi vượt qua sông để rồi bị đắm đò

TS Bùi Minh Tăng

TS. Bùi Minh Tăng : Đấy thì là cả một vấn đề lớn cho nên ở đây không phải là chúng tôi làm công tác dự báo mà có thể làm được, mà đấy là cả một cái hệ thống chính trị, kể cả các ngành, các cơ quan khác, các chính quyền địa phương cũng phải đóng góp vào cái việc này.

Tại vì vấn đề giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng là một vấn đề cho hàng triệu người thì không hề là đơn giản. Cho nên vấn đề này là phải có sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều cấp, và nhiều địa phương, của nhiều các phương tiện thông tin đại chúng thì mới có thể thực hiện được cái việc này.

Nâng cao năng lực dự báo đòi học hàng chục năm

Khánh An : Còn về công tác dự báo của Trung Tâm Khí Tượng Thủy Văn, hiện nay đang có những dự án nào để mà nâng cao năng lực dự báo không ạ?

TS. Bùi Minh Tăng : Thứ nhất là chúng tôi đã đầu tư thêm một số giải pháp về công nghệ, thí dụ trang thiết bị máy móc, đầu tư thêm máy móc để có thể quan trắc, đo đạc được và chuyển được thông tin đó về xử lý kịp thời. Cái thứ hai là đã đầu tư thêm để mà tăng cường cái trình độ cho cán bộ, cho những người làm công tác dự báo, đặc biệt là những người dự báo viên để có thể cảnh báo, dự báo tốt hơn.

Thông tin về dự báo thời tiết nguy hiểm, ví dụ như là bão, mưa lớn, lũ lụt thì hoàn toàn miễn phí. Riêng đối với một số các lãnh vực, ví dụ như là khoan thăm dò khai thác dầu khí, hoặc những lãnh vực mà có đầu tư và hạch toán thì chúng tôi có cung cấp các thông tin dự báo theo thoả thuận với đối tác.

TS Bùi Minh Tăng

Khánh An : Được biết một số chủ thầu của những công trình thủy lợi, giao thông mà họ cần đến sự trợ giúp của Trung Tâm Khí Tượng Thủy Văn thì họ cho rằng chi phí cho công tác dự báo thời tiết, thiên tai là quá cao và vượt quá khả năng của doanh nghiệp. Ông nghĩ sao về vấn đề này ?

TS. Bùi Minh Tăng : Về phía chúng tôi thì những thông tin về dự báo thời tiết nguy hiểm, ví dụ như là bão, mưa lớn, lũ lụt thì hoàn toàn miễn phí để mà phòng chống giảm thiểu thiệt hại do các thiên tai đó gây ra là hoàn toàn miễn phí. Riêng đối với một số các lãnh vực, ví dụ như là khoan thăm dò khai thác dầu khí, hoặc những lãnh vực mà có đầu tư và hạch toán thì chúng tôi có cung cấp các thông tin dự báo theo thoả thuận với đối tác.

Khánh An : Một số chủ thầu cho rằng việc dự báo thời tiết, thiên tai trong thời gian quá ngắn dẫn đến những thiệt hại về vật chất rất lớn do họ không có đủ thời gian để mà sơ tán và di chuyển máy móc thiết bị. Điều này có đúng không, thưa ông?

Cũng có thể nâng lên được nhưng mà chắc là không  phải trong thời gian trước mắt, mà ít nhất cũng trong vòng năm bảy năm, thậm chí là lâu hơn, thậm chí phải hàng chục năm, vì dự báo thời tiết là một vấn đề rất khó. Và để nâng được 1% dự báo thì người ta phải trải qua có khi phải hàng chục năm.

TS Bùi Minh Tăng

TS. Bùi Minh Tăng : Cái đó là hòan tòan đúng đấy, tại vì đối với các sông ngòi Miền Trung thì có độ dốc rất lớn, và thực tế ra thì dự báo lũ cũng chỉ dự báo được trong vòng từ một hai giờ cho đến  sáu giờ thôi, thế cho nên với thời hạn trên 6 giờ là dự báo không đảm bảo, và nhất là để cho ví dụ sơ tán người, sơ tán thiết bị máy móc để mà hạn chế thiệt hại về người và về tài sản thì chỉ có thể cảnh báo trước được vài ba tiếng thôi.

Khánh An : Và theo ông thì trong tương lai có thể nâng mức độ thời gian cảnh báo sớm hơn được không ạ?

TS. Bùi Minh Tăng : Cũng có thể nâng lên được nhưng mà chắc là không  phải trong thời gian trước mắt, mà ít nhất cũng trong vòng năm bảy năm, thậm chí là lâu hơn, thậm chí phải hàng chục năm, vì dự báo thời tiết là một vấn đề rất khó. Và để nâng được 1% dự báo thì người ta phải trải qua có khi phải hàng chục năm.

Khánh An : Như vậy thì những điều kiện cần thiết để mà nâng mức độ chính xác cũng như là thời gian cảnh báo là gì, thưa ông?

TS. Bùi Minh Tăng : Trước tiên, để nâng được mức chính xác của dự báo thì thứ nhất là phải có cái nghiên cứu cơ bản về các các hiện tượng thuỷ văn, đấy là cái thứ nhất. Cái thứ hai là phải có một mạng lưới quan trắc, điều tra cơ bản, thu thập các thông tin đủ dày và đủ nhanh. Cái thứ ba là cần phải có một quy trình công nghệ để xử lý các thông tin đó. Và phải nâng cao cái hiểu biết cũng như là cái tinh thần trách nhiệm của người làm công tác dự báo. Cái vấn đề đó thì không hề đơn giản có thể một sớm một chiều mà làm được.

Khánh An : Cảm ơn Tiến sĩ Bùi Minh Tăng đã dành cho RFA cuộc phỏng vấn ngày hôm nay