Bên cạnh đó đối với gói kích cầu trị giá 8 tỷ đô la thì dư luận cho rằng rót không đúng chỗ. Hiệu quả thấy trước mắt là không kích thích được nền kinh tế mà trái lại làm nặng thêm gánh nặng nhà nước đang mang.

Mặc Lâm phỏng vấn ông Nguyễn Trần Bạt, Giám Đốc công ty Invest Consult để tìm hiểu thêm vấn đề.

Nguyên lý kinh tế học

Mặc Lâm :  Thưa ông với tỷ lệ thâm hụt ngân sách năm nay lên 8% như chính phủ báo cáo với quốc hội, ông có cho rằng mức thâm hụt này sẽ tác động tới những kế hoạch kinh tế vĩ mô hay không, và chính phủ có nguồn nào khác để bù đắp vào kẻ hở này?

Ông Nguyễn Trần Bạt :  Tôi phải nói với anh rằng việc này rất là phức tạp; nó không đơn giản theo như các suy luận thông thường theo lối suy luận mà kinh tế học mang lại.

Việt Nam chưa phải là một nền kinh tế tuân thủ các nguyên lý cơ bản của kinh tế học, vì thế các suy luận kinh tế học thông thường thì không đúng cho Việt Nam.

Việt Nam chưa phải là một nền kinh tế tuân thủ các nguyên lý cơ bản của kinh tế học, vì thế các suy luận kinh tế học thông thường thì không đúng cho Việt Nam.

Ô. Nguyễn Trần Bạt

Tôi nghĩ rằng chính phủ chắc họ có nhiều cách, họ có một số dự trữ, họ cũng có một số các nguồn thu mà nó không được mô tả trong các cán cân về thu hập quốc gia, và họ có thể sử dụng các quỹ như thế này vào trong việc thoả mãn chuyện bù ngân sách.

Mặc Lâm :  Các kinh tế gia lo ngại rằng với mức thâm hụt ngân sách này chính phủ sẽ in thêm tiền và việc này sẽ làm tăng thêm lạm phát. Ông nghĩ sao trước những nhận định này?

Ông Nguyễn Trần Bạt :  Rất nhiều người chờ đợi câu trả lời của những người Việt Nam, đó là có in tiền không? In tiền thì nó dẫn đến làm giảm giá trị của đồng tiền và như vậy cách in tiền cũng không phải là một việc trung thực lắm nếu nó không công khai.

Vì thế cho nên tôi nói với anh rằng tôi không có điều kiện để có thể xác định cái căn bệnh, cái giải pháp chủ yếu mà chính phủ dùng để bù đắp sự thâm hụt ngân sách này như thế nào. Nhưng phải nói là sự thâm hụt ngân sách này là một hiện tượng báo động và nó rất dễ dàng dẫn đến nhiều cái khủng hoảng.

Hiệu quả kích cầu?

Mặc Lâm : Theo tổng hợp của Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư, quy mô của các gói kích cầu đến nay ước khoảng 143.000 tỷ đồng, tương đương 8 tỷ USD, và số tiền này hiện không nằm trọn vẹn trong những khu vực mà nhà nuớc chỉ đạo. Theo các nhà quan sát thì đang có dấu hiệu đồng tiền kích cầu chảy vào thị trường chứng khoán. Theo ông, việc này có ảnh hưởng gì cho nền kinh tế hay không?

Không có khu vực kinh tế nào ở Việt Nam tỏ ra khởi sắc sau gói kích cầu ngoài thị trường chứng khoán và một vài dấu hiệu thoi thóp trở lại của thị trường bất động sản.

Ô. Nguyễn Trần Bạt

Ông Nguyễn Trần Bạt :  Tôi rất đồng ý vớí tất cả các phân tích mà các học giả Việt Nam và thậm chí có những người Hoa Kỳ gốc Việt như anh Bùi Kiến Thành phân tích, đó là dòng tiền chảy không đến các mục đích như được thông báo. Điều ấy là có thể kết luận được. 

Cái hiện tượng tăng trưởng một cách đột biến mấy mươi ngày gần đây của thị trường chứng khoán nó thể hiện một sự xuất hiện có tính chất đột biến của một dòng tiền nào đó không rõ ràng, và rất có thể có một phần tiền của gói kích cầu này chảy vào khu vực như vậy.

Nói một cách khác, không có khu vực kinh tế nào ở Việt Nam tỏ ra khởi sắc sau gói kích cầu ngoài thị trường chứng khoán và một vài dấu hiệu thoi thóp trở lại của thị trường bất động sản.

Mặc Lâm :  Nếu quả thật như vậy thì có thể gọi đây là những hành vi bất hợp pháp hay không, thưa ông?

Ông Nguyễn Trần Bạt :  Gọi là bất hợp pháp thì như vậy là mình nói một cách không thận trọng, nhưng phải nói rằng là không kiểm soát được. Chính phủ không kiểm soát được cái quỹ đạo của dòng tiền cho những mục đích được xác lập một cách công khai.

Ý đồ và năng lực quản lý là hai khái niệm khác nhau, hai năng lực khác nhau. Có thể ý đồ thì đúng nhưng mà năng lực kiểm soát thì không tốt cho nên tiền nó chảy theo không đúng chỗ của chương trình kích cầu của chính phủ.

Thứ hai nữa, đây là một hiện tượng rất kỳ lạ là sự tràn ngập của hàng hoá tiêu dùng của Trung Quốc ở Việt Nam hiện nay. Nó là kẻ hưởng lợi đầu tiên nếu như gói kích cầu đi theo đúng lộ trình mà chính phủ muốn, tức là không chuẩn bị cả cái năng lực sản xuất hoặc là nưng lực cung cấp hàng hoá ở trong nước để hưởng ứng gói kích cầu.

Kẻ hưởng lợi đầu tiên của gói kích cầu là sự tràn ngập của hàng hoá Trung Quốc ở Việt Nam. Cho nên ngay cả khi gói kích cầu chảy đúng theo dòng chảy mà chính phủ hoạch định thì trên thực tế nó cũng không đem lại lợi ích cho người Việt.

Ô. Nguyễn Trần Bạt

Cho nên ngay cả khi gói kích cầu chảy đúng theo dòng chảy mà chính phủ hoạch định thì trên thực tế nó cũng không đem lại lợi ích cho người Việt.

Mặc Lâm :  Ý ông muốn nói là gói kích cầu nếu mà đúng theo ý hướng của nhà nước thì nó sẽ lợi cho người Trung Quốc, tức là hàng hoá của người Trung Quốc đang tràn ngập vào trong nước Việt Nam?

Ông Nguyễn Trần Bạt : Vâng. Vâng. Lợi cho hàng hoá Trung Quốc, chứ nếu mà nói cho Trung Quốc thì nó vượt ra khỏi kinh tế mà nó thành chính trị. Lợi cho hàng hoá Trung Quốc.

Mặc Lâm :  Vai trò quản lý thị trường của nhà nước xem ra còn quá mỏng. Theo ông, nên có biện pháp nào để đối phó?

Ông Nguyễn Trần Bạt :  Vâng. Phải nói thật, nói như thế cũng có nghĩa rằng chính phủ không quan sát thấy, không trông thấy những nguy cơ như vậy, nhưng phải nói rằng ngoài những lời kêu gọi thì biện pháp là không rõ ràng.

Mà không chỉ có một thị trường hàng hoá đâu, thị trường lao động, thị trường này khác các thứ cũng có vấn đề cả đấy.

Mặc lâm :  Xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn ngày hôm nay.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.