Nông dân đã rút kinh nghiệm để tự bảo vệ mình trong vụ Đông Xuân sắp tới. Các ngành hữu quan cũng cam kết sẽ không để tình trạng này tái diễn, gây thiệt thòi cho nhà nông.
Kinh nghiệm từ vụ hè-thu
Các vấn đề vĩ mô như dự báo thị trường kém, thiếu vốn và thiếu hệ thống kho tàng để trữ lúa gạo, là những chuyện của nhà nứơc và doanh nghiệp, dĩ nhiên người nông dân không có khả năng tham gia.
Tuy nhiên chuyện không nghe lời khuyến nông, nông dân dùng giống ngắn ngày dễ trồng 50404, là một kinh nghiệm đắng cay cho vụ hè thu vừa qua ở nhiều nơi.
Thông tin cho biết trong sản lượng 8 triệu tấn lúa hè thu ờ vùng đồng bằng sông Cửu Long có thể có tới gần 2 triệu tấn lúa kém phẩm chất.
Tình hình này vụ tới chuyển qua lúa thơm chất lượng cao chứ làm lúa ‘ngang’ này khó bán quá. Nhà nứơc khuyến khích làm giống luá thơm, lúa chất lượng cao, nhưng mà làm lúa này năng suất không cao là mấy.
Anh Ba, Kiên Giang
Anh Ba, một nông dân ở Kiên Giang cho biết vụ Đông Xuân sắp tới sẽ chỉ chọn giống lúa tốt để dễ bán theo nhu cầu xuất khẩu:
“Tình hình này vụ tới chuyển qua lúa thơm chất lượng cao chứ làm lúa ‘ngang’ này khó bán quá. Đông Xuân thì bứơc qua tháng 11 tây thì bắt đầu gieo xạ. Nhà nứơc khuyến khích làm giống luá thơm, lúa chất lượng cao, nhưng mà làm lúa này năng suất không cao là mấy, nhưng bán xuất khẩu thì được giá.
Năm nay những người nào làm thì bán được giá cao tới 6.500 đ một kí, trong khi lúa ‘ngang’ bán được có 4.000đ, 50404 bán được có 4.000đ.”
Ngày 1/10/2008 thị trường lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long có ít nhiều chuyển động, sau khi nông dân chấp nhận bán lúa tồn đọng với giá thấp, thương lái bắt đầu mua nhiều hơn do vụ ba tức thu đông cũng đã thu hoạch gần xong.
Anh Ba cho biết hơn ba chục tấn lúa hè thu tồn đọng đã bán được nhờ lúa của anh được phơi kỹ, dù rằng giá không tốt như mong đợi:
“Bán rồi, bán được khoảng 10 ngày rồi, 50404 bán được 4.000đ/kg, còn giống kia lúa dài bán được 4.500đ/kg. Gia lúa bữa nay (1/10) nhích lên rồi, bán được 4.600đ/kg 4.700đ/kg trở lại, còn 50404 bán được 4.200đ/kg. Họ mua để họ phối trộn bán chung với lúa dài, nên mới dám mua giá đó, thí dụ 10 phần trộn 2 phần.”
Tuy vậy nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long nhiều nơi vẫn tồn đọng lúa hè thu, đặc biệt là những ai đã trồng giống lúa 50404, nhiều người do phơi lúa không đạt đã phải chấp nhận bán với giá gần như huề vốn, chi phí đầu vào lúa hè thu cao do năng suất kém:
“Bán cũng nhiều rồi, vùng tôi Kiên Giang bán trên phân nửa, chỉ có vùng An Giang thì… nhưng hiện tại cũng đang bán, giá rất rẻ 3.500đ trở lại, bị ngừơi ta gọi là lúa ‘vào’ vào hơi đó, họ phơi không được khô. Hiện tại thương lái đang kiếm lúa vụ 3 đang cắt, còn lúa những người trữ lại, cất trữ không tốt họ mua rẻ lắm, bị phơi không được khô hạt gạo bị vàng.”
Vụ đông-xuân sẽ khá hơn?
Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng viện lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long xác nhận với chúng tôi là, các cơ quan có trách nhiệm đã rút ra bài học từ vụ lúa hè thu vừa qua, hứa hẹn vụ lúa đông xuân đầu năm 2009 sẽ không mắc sai lầm một lần nữa:
Đợt này cũng rút kinh nghiệm rồi, sắp tới phải có qui hoạch, đặc biệt là trong vụ Đông Xuân sắp tới dùng giống lúa phẩm cấp cao, có chỉ đạo hạn chế tối đa.
TS Lê Văn Bảnh
“Đợt này cũng rút kinh nghiệm rồi, sắp tới phải có qui hoạch, đặc biệt là trong vụ Đông Xuân sắp tới dùng giống lúa phẩm cấp cao, có chỉ đạo hạn chế tối đa 50404. Do vậy chất lượng vụ Đông Xuân sẽ tốt hơn. Vấn đề qui hoạch, khâu lưu thông phân phối, dự báo nguồn ra xuất khẩu hoặc tiêu thụ thì Nhà nứơc đang có kế hoạch phê duyệt phần này.”
Để không còn những vụ mùa đầy vị đắng như hè thu 2008, các bộ ngành hữu quan cần có dự báo thị trường tốt, đặc biệt là khuynh hướng giá cả thế giới, và đẩy mạnh xuất khẩu.
Trong lúc chưa thể có hệ thống kho tàng dự trữ lúa gạo để chờ giá tốt, thì cần có kế hoạch chuẩn bị đầu ra hợp lý, nhịp nhàng thu mua và kịp thời xuất bán cho nứơc ngoài.
Người nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long vẫn có thói quen là thu hoạch xong phải bán ngay để trả nợ ngân hàng và chi phí cuộc sống.
Còn doanh nghiệp cũng không có kho tàng cũng như nguồn vốn dồi dào để thu mua dự trữ, họ cũng phải xuất khẩu càng nhanh càng tốt.