Bài diễn văn của ông McCain sẽ kết thúc phần đầu của cuộc đua tiến về Nhà Trắng, và phần thứ nhì sẽ diễn ra ngay sau đó với những cuộc vận động thu hút lá phiếu cử tri.
60 ngày chạy nước rút
Với người dân Hoa Kỳ, bài diễn văn ông McCain đọc hôm nay đánh dấu thời điểm chỉ còn đúng 60 ngày nữa họ sẽ đến phòng phiếu bầu chọn người lãnh đạo mới cho quốc gia, chọn lựa giữa liên danh McCain-Palin của phía Cộng Hòa và liên danh Obama-Biden của bên Dân Chủ.
Chỉ mới 8 tháng trước đây, những nhân vật đang dự cuộc đua tiến về Nhà Trắng đều là những người nằm trong danh sách không có cơ may thành công ở vòng bầu cử sơ bộ.
Bên đảng Cộng Hòa, người ta nói rất nhiều đến ông Thị Trưởng Rudy Giuliani của thành phố New York, chính trị gia được thế giới ca ngợi là người hùng sau biến cố 11 tháng 9 năm 2001 vì những nỗ lực mà ông thể hiện để từ đổ nát, thành phố đã sinh hoạt bình thường trở lại trong thời gian sớm nhất.
Phía đảng Dân Chủ, người được chú ý nhất chính là bà Hillary Clinton, một khuôn mặt quen thuộc với mọi người. Với 8 năm làm Ðệ Nhất Phu Nhân và 8 năm làm Thượng Nghị Sĩ Liên Bang, bà Clinton được kể là người có đủ tất cả mọi điều kiện để trở thành người lãnh đạo quốc gia, và trong một thời gian khá dài, không ít cử tri Hoa Kỳ tin lần này, nước Mỹ sẽ có nữ tổng thống đầu tiên.
Tất cả những dự đoán được đưa ra từ ngày đầu hoàn toàn sai. Bên Ðảng Cộng Hòa giờ được đại diện bởi Thượng Nghị Sĩ John McCain và đứng đầu liên danh cho phía Dân Chủ là Thượng Nghị Sĩ Barack Obama.
Ông McCain, 72 tuổi, nổi tiếng vì từng tham chiến ở Việt Nam, từng bị bắt làm tù binh, nhất quyết không quy hàng địch quân, và trở về Mỹ trong cương vị của một anh hùng quân đội trước khi nhảy vào tham gia chính trị.
Ông Obama, 47 tuổi, mới đắc cử chức Nghị Sĩ Liên Bang được 2 năm, nhưng nhanh chóng trở thành ngôi sao sáng của chính trường Hoa Kỳ.
Chung kết Obama-Biden và McCain-Palin
Sôi nổi ở cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2008 không dừng tại đó. Trái hẳn với những cuộc thăm dò cho thấy gần 70% cử tri dự đoán bà Clinton sẽ được mời đứng chung liên danh để đảm bảo phần thắng cử, Thượng Nghị Sĩ Obama quyết định chọn ông Joe Biden đứng phó cho mình.
Ông Biden cũng là Nghị Sĩ Liên Bang với quá trình hơn 35 năm sinh hoạt chính trị ở cấp quốc gia, từng nắm giữ nhiều vai trò quan trọng trong chính trường và đã 2 lần ra tranh cử tổng thống nhưng không thành công.
Ở bên đảng Cộng Hòa, các nhà quan sát chính trị cũng như giới truyền thông đưa ra một danh sách rất dài những người có triển vọng được ông McCain mời đứng chung liên danh, trong đó bao gồm cả những nhân vật đã từng có lúc là đối thủ chính trị của ông McCain ở vòng bầu sơ bộ.
Tất cả những dự đoán được đưa ra hoàn toàn sai: thứ sáu tuần tức, ông McCain loan báo mời bà thống đốc Sarah Palin dự cuộc đua chung với mình.
Năm nay 44 tuổi, bà Palin đắc cử chức thống đốc bang Alaska hồi năm 2006, nhưng là một người không mấy ai biết đến.
Hai liên danh Dân Chủ và Cộng Hòa đã thành hình. Cuộc đua tiến về Nhà Trắng đã thật sự bắt đầu.
Làm sao để có thể thu hút được lá phiếu của cử tri trong cuộc bầu cử vẫn đang ngang ngửa? Ðó là câu hỏi đước đặt ra ngay sau ngày Ðại Hội Ðảng Dân Chủ kết thúc hôm thứ Năm tuần trước, và chắc chắn sẽ được nói đến sau khi Ðại Hội Ðảng Cộng Hòa kết thúc tối hôm nay.
Có rất nhiều điều cả hai ứng viên phải làm. Sự kiện ông Obama, chính trị gia da màu đầu tiên được một chính đảng ở Mỹ đề cử ra tranh chức Tổng Thống là một sự kiện lịch sử.
Ông được người dân nước ngoài hoan nghênh trong chuyến đi Trung Ðông và Châu Âu mới thực hiện hồi tháng tức, được 84,000 người ngồi chật kín sân vận động ở Denver để nghe ông đọc bài diễn văn nhận lời đề cử.
Với mục tiêu đặt ra là đã đến lúc nước Mỹ cần phải thay đổi, ông được giới trẻ Hoa Kỳ ủng hộ, đặc biệt là thành phần chưa bao giờ đi bầu, số tiền 390 triệu dollars nhận được từ các ủng hộ viên so với 222 triệu ông McCain có được chứng tỏ ông Obama là người có khả năng thuyết phục cử tri.
Chính ông McCain cũng từng rằng đối thủ của cuộc đua mà ông phải đương đầu là “một người thật tài ba và rất khôn khéo”.
Dù vậy, ngay từ những ngày đầu tiên, ông McCain đã lên tiếng cảnh báo mọi người, nhấn mạnh tới điểm ông Obama không có kinh nghiệm để điều khiển quốc gia trong giai đoạn khó khăn hiện tại.
Trong thời gian tới, điều này sẽ tiếp tục được liên danh McCain-Palin nhắc đi nhắc lại, gây ấn tượng cho cử tri Mỹ biết ngay trong lúc này cần phải chọn một người có khả năng và kinh nghiệm.
Giới quan sát chính trị Mỹ cho rằng làm được điều này không phải là dễ, vì nếu đi quá đà, ông McCain sẽ mang hình ảnh của một người bực bội hơn là hình ảnh của một ứng cử viên tổng thống có khả năng.
Tuy nhiên, quyết định mời bà Thống Ðốc Palin đứng chung liên danh sẽ khiến ông McCain khó tấn công đối thủ hơn. Bà Palin là một chính trị gia trẻ tuổi, mới lãnh nhận vai trò thống đốc bang Alaska có 20 tháng, chưa có những kinh nghiệm ngoại giao và quốc phòng mà ông McCain từng hãnh diện tuyên bố ông có mà ông Obama không có.
Bà Palin được giới bảo thủ của đảng Cộng Hòa ủng hộ tối đa, vì có lập trường chống phá thai, bảo vệ quyền được mua súng của người dân, là mẹ của 5 đứa con, chồng bà là thành viên công đoàn, tuần tới đứa con đầu sẽ sang chiến đấu ở Iraq, đứa bé nhất mới sinh cách đây 4 tháng bị chứng Down Syndrome.
Lập trường bảo thủ mà bà Palin theo đuổi chưa chắc đã giúp ông McCain có được số phiếu của khối phụ nữ cấp tiến Dân Chủ từng ủng hộ bà Hillary Clinton, và quan trọng hơn hết vẫn là khi đặt chân vào phòng phiếu, cử tri Hoa Kỳ phải phân vân vì năm nay người đại diện cho đảng Cộng Hòa đã 72 tuổi, nếu không may có chuyện gì xảy ra, liệu bà Palin với kinh nghiệm ít ỏi có thể đảm trách vai trò lãnh đạo một cường quốc như Hoa Kỳ hay không?
Chiến dịch tranh cử
Trong những năm hoạt động chính trị, ông McCain nổi tiếng là một chính trị gia suy nghĩ độc lập, không bao giờ chấp nhận lệ thuộc vào đòi hỏi của đảng.
Ông là người lên tiếng phản đối đề nghị cắt giảm thuế, không tán thành chính sách đảng Cộng Hòa đề ra về nhiều vấn đề khác, như giải quyết tình trạng di trú của khoảng 5 triệu người cư ngụ bất hợp pháp trên đất Mỹ, chính sách của Hoa Kỳ về vấn đề môi trường. Ðường lối làm việc của ông đã lôi kéo được khối cử tri độc lập.
Nhưng trong thời gian gần đây, chính khối cử tri độc lập từng ủng hộ ông McCain đã bắt đầu thắc mắc vì những phát biểu ông đưa ra cho thấy ông đi quá sát với lực lượng bảo thủ trong đảng Cộng Hòa, không giữ vị thế độc lập mà ông từng thể hiện trước ngày được đảng đề cử tranh chức tổng thống.
Hai điểm đang được nói đến nhiều nhất là ông tán thành đề nghị tăng thuế và ủng hộ ý kiến nên khoan dầu ngoài khơi. Cả hai ý kiến này được soạn thảo bởi đương kim Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush và các chính trị gia bảo thủ Cộng Hòa.
Ðiều ông McCain đang ủng hộ tạo cơ hội cho đảng Dân Chủ có lý do để tiếp tục tấn công, xem ông là người sẽ tiếp tục các đường lối mà ông Bush đang làm, hay nói như những người ủng hộ ông Obama “bỏ phiếu cho ông McCain có nghĩa là mời ông Bush ở lại Nhà Trắng thêm 4 năm nữa”.
Ngay trong bài diễn văn nhận lời đề cử của đảng, ông Obama nói rằng nước Mỹ hãnh diện có một vị anh hùng như ông McCain, nhưng chính ông McCain là người ủng hộ cuộc chiến Iraq và 95% lá phiếu ông bỏ ở Thượng Viện là phiếu ủng hộ chính sách của ông Bush.
Cuộc chiến Iraq đang gây phân hóa tập thể người dân Mỹ, uy tín của Tổng Thống George W. Bush đang xuống rất thấp, cả hai điều này đều không có lợi cho ông McCain.
Kẻ 8 lạng, người nửa cân
Nếu ông Obama của đảng Dân Chủ được cử tri Hoa Kỳ xem là người không nhiều kinh nghiệm về ngoại giao và an ninh quốc phòng, thì yếu điểm của ứng viên McCain bên đảng Cộng Hòa chính là vấn kề kinh tế.
Cuối tháng trước, cuộc thăm dò do Viện Gallup thực hiện cho thấy 43% cử tri Mỹ xem kinh tế là mối quan tâm hàng đầu, chỉ có 15% chú ý đến cuộc chiến Iraq, 14% đặt nặng vấn đề năng lượng và 11% xem vấn đề bảo hiểm y tế là mục tiêu quan trọng nhất, quyết định lá phiếu của họ.
Cũng trong cuộc thăm dò này, 54% người được hỏi cho hay họ nghĩ kinh tế Hoa Kỳ sẽ khá hơn nếu ông Obama vào Nhà Trắng, chỉ có 23% đặt tin tưởng vào ông McCain.
Ðây là đề tài ông Obama sẽ đánh rất mạnh để lấy được lá phiếu cử tri. Ứng viên đại diện cho đảng Dân Chủ đã đưa ra lời cam kết sẽ cân bằng ngân sách, sẽ giảm thuế cho người dân, đặc biệt chú trọng đến thành phần trung lưu và giới tiểu thương.
Ông Obama cũng hứa hẹn đưa ra kế hoạch tạo thêm việc làm cho người dân, và chận đứng làn sóng đưa việc làm của dân Mỹ ra nước ngoài.
Ðể đối lại, ông McCain cần nhắc nhở cho cử tri Hoa Kỳ biết ông đã từng làm Chủ Tịch Ủy Ban Thương Mại Thượng Viện, và với cương vị đó, ông hiểu rõ những khó khăn đang xảy đến với nền kinh tế của quốc gia.
Ông McCain cần cho người dân biết giảm thuế, tạo việc làm thôi vẫn chưa đủ, và phải đưa ra những cam kết đảm bảo sẽ sử dụng ngân sách vào những kế hoạch thiết thực, liên quan trực tiếp đến kinh tế quốc gia.
Ðó là những điều được dự đoán cả hai ứng viên Barack Obama của đảng Dân Chủ và John McCain của đảng Cộng Hòa sẽ trình bầy với cử tri trong những ngày tới, với hy vọng giành được thắng lợi ở cuộc bầu cử năm nay.
Kết quả cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nếu cuộc bầu cử diễn ra ngay lúc này, số phiếu cử tri dành cho 2 liên danh khít khao với nhau đến mức không thể biết ai thắng, ai bại.
Kể từ ngày mai, cả hai liên danh sẽ bắt đầu những cuộc vận động để thu hút lá phiếu của cử tri.
Ðiều mà mọi người đều biết là trong cuộc bầu cử kỳ này có một ông già, một ông trẻ, một ông da trắng, một ông da màu, và bất kể liên danh nào thành công, lịch sử chính trị Hoa Kỳ cũng sẽ thật sự chuyển mình. Hoặc lần đầu tiên nước Mỹ có một vị tổng thống da mầu, hoặc lần đầu tiên nước Mỹ có một bà phó tổng thống.