Tuy nhiên, các giới chức cao cấp hai nứơc đều tuyên bố là họ đang cố gắng tìm cách giảm bớt căng thẳng qua đối thọai, và họ hy vọng là tình hình sẽ dịu xuống trong một thời gian ngắn.
Từ Xứ Chùa Tháp, thông tín viên Nguyễn Bình của ban Việt ngữ gửi về bản tường trình như sau:
Binh sĩ Thái vào đền Preah Vihear?
Báo The Nation của Thái Lan phát hành tại Bangkok vào ngày 16 tháng 7 cho hay có 40 binh sĩ mặt đồng phục đen của Thái vào khuôn viên ngôi đền Preah Vihear của Campuchia, sau khi 3 công dân Thái bị bắt vào sáng ngày 15 tháng 7 vừa qua.
Tờ báo này cũng trích dẫn lời ông Hang Sotra, Tổng thư ký Ủy ban phụ trách ngôi đền Preah Vihear của Campuchia xác nhận là có binh sĩ Thái xăm nhập vào ngôi đền Preah Vihear khiến cho du khách đến tham quan hoang mang lo sợ.
Nhưng ông Suchet Sithibrapha, Tổng tư lệnh quân đội tỉnh Sisaket thuộc miền Đông Bắc Thái Lan phủ nhận là không có chuyện này. Theo ông, quân đội Thái chỉ tập trung ở khu vực biên giới gần đền Preah Vihear để bảo lãnh thổ Thái.
Ông cho biết thêm là hiện ông đang đàm phán với Campuchia để xin trả lại 3 công dân Thái bị quân đội Campuchia bắt do nhập cảnh trái phép vào đền Preah Vihear vừa qua.
Vụ bắt giữ 3 người Thái Lan
Còn phía Campuchia, có báo cáo cho rằng 3 công dân Thái, trong đó có một vị sư, một người phụ nữa và một người đàn ông đã vượt rào sắt ở nơi phân định biên giới vào ngôi đền Preah Vihear của Campuchia vào sáng ngày 15 tháng 7 vừa qua, và đề nghị Campuchia trả ngôi đền này cho Thái Lan.
Nhưng cũng có thông tin cho rằng 3 người Thái này chỉ đến để ngồi thiền theo sinh hoạt của đạo Phật.
3 người này bị lực lượng vũ trang Campuchia bắt tức khắc rồi đem đi thẩm vấn, đến buổi trưa cùng ngày thì trả về Thái Lan.
Sau đó người dân Campuchia ở gần ngôi đền Preah Vihear báo cáo là có khoảng 100 binh sĩ Thái mặt trang phục màu đen xăm nhập vào lãnh thổ Campuchia đề nghị phái Campuchia ủy bỏ băng nghi âm thẩm vấn 3 công dân Thái nói trên.
Phía Campuchia đã làm theo nhưng binh sĩ Thái vẫn không chịu rút về, họ cho rằng vì chưa có lệnh cấp trên. Cho đến gần 5 giờ chiều ngày 16 tháng 7 các binh sĩ Thái này vẫn còn đóng trong lãnh thổ Campuchia.
Ông Khieu Kanharith, phát ngôn viên chính phủ Campuchia nói với tờ báo The Mekong Times tại Campuchia rằng có ít nhất 170 dân thường và binh sĩ Thái xăm nhập vào lãnh thổ Campuchia và bị phía Campuchia ngăn chặn không cho rút về.
Ông cho rằng mục địch của việc cầm chân binh sĩ Thái là để họ ký vào văn bản thừa nhận là có xăm nhập vào lãnh thổ Campuchia.
Xâm phạm chủ quyền?
Ông Khieu Kanharith gọi đây là hành động xâm phạm chủ quyền lãnh thổ Campuchia, nhưng phía chính phủ ông vẫn kiềm chế, và tìm giải pháp hòa bình.
Còn giới chức quân sự Campuchia thì khẳng định với báo chí địa phương rằng họ đang ở trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, nhưng sẽ không nổ súng trước. Còn giới chức ngoại giao của cả 2 nước khẳng định là quan hệ giữa 2 nước này vẫn bình thường.
Cũng theo nguồn tin từ báo The Mekong Times, vào buổi chiều ngày 15 tháng 7 có một binh sĩ Thái bị trúng mìn cụt một chân trong lãnh thổ Campuchia, sau đó binh sĩ này được đưa lên trực thăng chở đi bệnh viện.
Được biết đền Preah Vihear, khoảng 900 năm tuổi vừa được Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa Liên hiệp Quốc (UNESCO) công nhận là di sản thế giới theo đề nghị của Campuchia.
Một bộ phận người Thái không vui trước sự kiện này vì họ cho rằng ngôi đền cổ này là của tổ tiên người Thái.
Chính phủ mới của Thái cũng bị đảng đối lập chỉ trích và Tòa Hành chánh Thái ra phán quyết cho rằng nội các của thủ tướng Samak Sundaravej của Thái đã vi hiến vì quá vội vàng ủng Campuchia trong việc đề nghị UNESCO công nhận đền Preah Vihear là di sản thế giới mà không xin ý kiến Quốc hội trước.
(Nguyễn Bình tường trình từ Campuchia)