Campuchia đề nghị LHQ giúp giải quyết

Tin tức từ Phnom Penh hôm Chủ nhật cho hay, phía Campuchia đã gởi đơn lên Liên hiệp Quốc, sau khi phía Thái khẳng định là họ chưa thể rút quân ra khỏi khu vực đang tranh chấp.

Thủ tướng Samak Sundaravej của Thái Lan phát biểu trên đài truyền hình NBT của Thái vào sáng chủ nhật, ngày 20 tháng 7, chỉ trích đảng đối lập đã lợi dụng vấn đề đền Preah Vihear để chống ông ta khiến tình hình nơi ấy ngày càn tồi tuệ, đến nổi Campuchia phải đâm đơn lên Liên hiệp Quốc để kiện Thái Lan.

Ông Samak nói trên truyền hình rằng trước đây ông từng cảnh báo đảng đối lập nhiều lần là đừng nên sử dụng vấn đề đền Preah Vihear của Campuchia như là trò đùa kiếm lợi về chính trị, nhưng họ không nghe. Từ nay ông sẽ không nói đến vấn đề đền Preah Vihear nữa mà giao trách nhiệm cho Bộ Ngoại giao Thái.

Phát ngôn viên chính phủ Thái, ông Wichianchote Sukchotrat nói với hãng tin AFP vào ngày 19 tháng 7 rằng Campuchia đã gởi đơn lên Liên hiệp Quốc để kiện Thái Lan về việc nước này xăm phạm chủ quền Campuchia ở quần thể đền Preah Vihear.

Tùy viên quân sự Mỹ, Pháp, TQ, VN đến khu vực tranh chấp

Vào ngày 19 tháng 7, có tin cho là Tùy viên quân sự 4 nước, bao gồm Mỹ, Pháp, Trung Quốc và Việt Nam đã đáp trực thăng xuống nơi đang tranh chấp. Họ đi đến nơi quân đội 2 nước đang đối đầu để chụp hình quay phim, nhưng không nói chuyện với các binh sĩ và nhà báo.

Ông Sao Sokha, tư lệnh quân cảnh Campuchia có mặt tại hiện trường giải thích với báo chí là Tùy viên quân sự 4 nước này chỉ đến để tham quan, và họ cũng không muốn thấy chiến tranh giữa 2 nước xảy ra, vì chẳng có lợi cho bên nào.

Theo phóng viên Savyouth của Ban Khmer ngữ Đài RFA đang có mặt tại hiện trường, cho đến buổi chiều ngày 20 tháng 7 tình hình vẫn tiếp tục căn thẳng, và lính Para của Thái tiếp tục xăm nhập vào khu vực đang tranh chấp, đưa tổng số lính Thái ước tính khoảng trên 1.000, tương đương với số quân của Campuchia.

Phía Thái Lan thì nhiều vũ khí hạng nặng đã được vận chuyển đến, nhiều xe tăng cũng đang hướng về biên giới.

Theo báo The Nation, sạp bán hàng ở khung vương quốc gia và gần quần thể đền Preah Vihear bên đất Thái bị quân đội Thái buộc phải di dời vào ngày 19 tháng 7 vừa qua.

Bị lợi dụng cho mục tiêu chính trị?

Vấn đề chủ quyền đền Preah Vihear một lần nữa gây căng thẳng đến bang giao giữa 2 nước Campuchia và Thái Lan, sau khi UNESCO đưa ngôi đền này vào danh sách di sản thế giới vào ngày 7 tháng 7 vừa qua.

Tiến sĩ chính trị học Lao Mong Hai, chuyên viên của tổ chức nhân quyền Châu Á có trụ sở ở Hong Kong cũng có quan điểm như ông thủ tướng Samak của Thái Lan. Ông cho rằng vấn đề đền Preah Vihear đã bị các chính gia 2 nước lợi dụng nên mới xảy ra tình trạng đối đầu vê quân sự tồi tệ như hiện nay.

Theo ông, do UNESCO công nhận đền Preah Vihear là di sản thế giới vào thời điểm Campuchia đang vận động bầu cử và Thái Lan đang có phong trào chống chính phủ mới được cho là thân cựu thủ tướng bị lật đổ Thaksin Sinawatra.

Và việc chính phủ Campuchia tổ chức ăn mừng rầm rộ, khoe khoang trước truyền thông trong và ngoài nưới về nền văn minh Khmer huy hoang, với mục đích lôi kéo những người có tư tưởng dân tộc chú ý đến công lao của đảng cầm quyền hiện nay, đã vô tình tác động đến tâm trạng buồn bã của người Thái.

Ông Lao Mong Hai cho rằng thực tế các đền đài Ấn giáo nằm rải rác ở Thái Lan và Campuchia là do vua chúa Khmer xây dựng thời huy hoàng. Nhưng sự thật này chỉ có nhà nghiên cứu nghiêm túc của Thái mới hiểu, còn dân thường thì được giáo dục là các đền đài nói trên và kể cả đền Preah Vihear là của người Khom xây dựng, còn người Khmer là sắc dân dã man đến cướp thành quả.

Đền Preah Vihear được xây dựng vào thế kỷ thứ 11, để thờ thần Shiva, theo truyền thuyết Bà La Môn giáo. Ngôi đền tọa lạc trên đỉnh núi Dangrek, là biên giới tự nhiên giữa 2 quốc gia Campuchia và Thái Lan.

Sau khi Vương quốc Thái Lan hình thành vào thế kỷ thứ 13, ngôi đền nằm trong phần đất tranh chấp giứa Thái Lan và Campuchia, và Thái Lan cũng từng chiếm được ngôi đền này vào thập niên 50 của thế kỷ trước.

Đến năm 1962 cựu vương Sihanouk của Campuchia kiện Thái Lan ra Tòa án Quốc tế ở Hà Lan, và Tòa án này ra phán quyết cho Campuchia thắng kiện.

(Nguyễn Bình tường trình từ Campuchia)