Tin tức từ cho biết, chuyến đi Bình Nhưỡng của Đặc Sứ Stephen Bosworth sẽ diễn ra vào khoảng cuối tháng này, tức sau ngày ông Obama từ Châu Á trở về.
Nguyễn Khanh của Ban Việt Ngữ chúng tôi đã có dịp nói chuyện với Cựu Đại Sứ Thomas Hubbard, người từng điều hành phần vụ đặc trách Bắc Hàn dưới thời Bill Clinton.
Mục đích?
Nguyễn Khanh: Ông Đại Sứ đón nhận tin Washington sẽ cử quan chức ngoại giao cấp cao sang Bình Nhưỡng như thế nào?
Đại Sứ Thomas Hubbard:Đương nhiên tất cả các cuộc tiếp xúc đều tốt, nhưng điều tôi quan tâm nhất vẫn là liệu có đạt được kết quả cụ thể nào hay không. Dù thế nào đi chăng nữa thì đây cũng là dịp để 2 bên nói chuyện với nhau và tạo cơ hội hiểu nhau hơn. Tôi hy vọng và trông chờ cuộc thương thuyết chính thức thành hình và theo tôi mong muốn thì hai bên nên gặp nhau càng sớm càng tốt. Đến giờ vẫn chưa rõ bao giờ xày ra, nhưng càng sớm càng tốt.
Mục tiêu của họ và các nước dự đàm phán không khác nhau, tức là cuối cùng bán đảo Triêu Tiên sẽ là khu vực không có võ khí hạt nhân. Nhưng họ cũng đặt một số điều kiện đi kèm theo, chẳng hạn như Hoa Kỳ phải bỏ hẳn chủ trương gây hấn, và theo tôi hiểu thì chẳng ai rõ họ muốn nói gì khi đưa ra điều kiện này. <br/>
Bắc Hàn đã ngỏ lời mời Đặc Sứ Bosworth sang Bình Nhưỡng nói chuyện, phía Washington cũng bắn tiếng bảo điều này có khả năng xảy ra trong khuôn khổ đàm phán 6 nước và mục tiêu cũng vẫn là làm sao để bán đảo Triều Tiên trở thành khu vực phi hạt nhân.
Nguyễn Khanh: Ông Đại Sứ nghĩ gì về lời mời của Bắc Hàn?
Đại Sứ Thomas Hubbard: Họ có nói rõ rằng mục tiêu của họ và các nước dự đàm phán không khác nhau, tức là cuối cùng bán đảo Triêu Tiên sẽ là khu vực không có võ khí hạt nhân. Nhưng họ cũng đặt một số điều kiện đi kèm theo, chẳng hạn như Hoa Kỳ phải bỏ hẳn chủ trương gây hấn, và theo tôi hiểu thì chẳng ai rõ họ muốn nói gì khi đưa ra điều kiện này.
Tôi cũng được biết là Bắc Hàn cũng nói rằng đàm phán 6 nước tùy thuộc vào kết quả cuộc đàm phán song phương với Washington, và họ cũng bảo rằng nếu mọi chuyện tiến triển tốt đẹp thì họ sẽ thực hiện những bước kế tiếp mà thế giới đang trông đợi, chẳng hạn như tháo gỡ lò phản ứng. Dĩ nhiên là đi kèm với điều kiện Hoa Kỳ ngưng các hành động gây hấn hay chính sách thù nghịch như tôi vừa nói.
Yêu sách của Bình Nhưỡng?
Nguyễn Khanh: Sau cuộc gặp giữa hai phía ở New York hồi tuần trước, có tin nói rằng Hoa Kỳ có hỏi đại diện Bắc Hàn rằng có phải các ông muốn được công nhận là một cường quốc nguyên tử không, và câu trả lời của ông trưởng đoàn Bắc Hàn Ri Gun là KHÔNG. Chuyện này hư thực thế nào? Ông Đại Sứ có nghe gì về chuyện này không?
Đại Sứ Thomas Hubbard: Tôi nghe nói là phía Bắc Hàn chỉ bảo rằng họ có các phương tiện để chế tạo võ khí hạt nhân, còn chuyện có được xem là cường quốc nguyên tử hay không thì chẳng phải là điều quan trọng đối với họ.
Tôi có được nghe tóm tắt những gì họ nói là họ muốn Hoa Kỳ đảm bảo an ninh và hòa bình cho họ, tức là Washington không bao giờ sử dụng giải pháp quân sự với họ. Ngoài ra, tôi còn được nghe kể là nếu chuyện suông sẻ thì Bắc Hàn sẽ đồng ý tháo gỡ lò phản ứng, <br/>
Nguyễn Khanh: Thế tại sao họ lại có thể hủy bỏ cả một chương trình quy mô và quan trọng như vậy? Theo ông Đại Sứ thì họ muốn gì? Có phải họ muốn một lời cam kết vững chắc từ phía Mỹ không?
Đại Sứ Thomas Hubbard: Có vẻ như thế. Tôi có được nghe tóm tắt những gì họ nói là họ muốn Hoa Kỳ đảm bảo an ninh và hòa bình cho họ, tức là Washington không bao giờ sử dụng giải pháp quân sự với họ. Ngoài ra, tôi còn được nghe kể là nếu chuyện suông sẻ thì Bắc Hàn sẽ đồng ý tháo gỡ lò phản ứng, nhưng trong thời gian cuộc điều đình đang diễn ra, họ lại muốn giữ tất cả số nhu liệu chế tạo võ khí hạt nhân mà họ đang có. Phải đợi đến khi ông Đặc Sứ Bosworth sang Bình Nhưỡng nói chuyện, chúng ta mới biết rõ hơn những gì họ đòi hỏi và những gì Hoa Kỳ đồng ý.
Nguyễn Khanh: Xin cám ơn ông Đại Sứ.