Việt Nam ưu tiên tăng trưởng kinh tế hơn cải cách chính trị

Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-06-16
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Ý kiến của Bạn
  • Email
Hà Nội trang trí trên đường phố kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ảnh chụp hôm 25 tháng 1 năm 2017.
Hà Nội trang trí trên đường phố kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ảnh chụp hôm 25 tháng 1 năm 2017.
AFP photo

 

Tại hội thảo quốc tế “Quản trị kinh tế hướng tới một nhà nước kiến tạo” vừa được tổ chức vào ngày 13/6/2017 tại Hà Nội, đại diện chính phủ Việt Nam nói rằng đặc trưng của nhà nước kiến tạo Việt Nam là ưu tiên tăng trưởng kinh tế hơn cải cách chính trị.

Theo đuổi mục tiêu “nhà nước kiến tạo”

Khái niệm “nhà nước kiến tạo phát triển” được nhà nghiên cứu Chalmers Ashby Johnson đưa ra từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước khi nhà nghiên cứu này ghi nhận sự phát triển thần kỳ ở đất nước Mặt Trời Mọc, với vai trò rất quan trọng của Nhà nước Nhật Bản.

Khái niệm “nhà nước kiến tạo phát triển” du nhập vào Việt Nam qua thông điệp đầu năm 2014 của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, với chủ trương của Chính phủ Hà Nội lúc bấy giờ là nhà nước điều hành quản lý về mặt vĩ mô và pháp luật cũng như kiến tạo những cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp và doanh nhân tại Việt Nam.

Kể từ khi nhậm chức vào cuối tháng 7 năm 2016, tân Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc cũng khẳng định xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển nhằm kiến tạo phát triển cho đất nước.

Với mục tiêu của Chính phủ do tân Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắm tới, Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, hồi trung tuần tháng Giêng năm 2017 có một bài phân tích nhà nước kiến tạo phát triển cần phải làm gì. Bài phân tích nêu rõ nhà nước phải tạo ra được hệ thống khuyến khích để các nguồn lực của xã hội được tập trung đầu tư cho các mục tiêu phát triển, đồng thời nhà nước tạo ra khuôn khổ thể chế và mọi điều kiện cần thiết để từng người dân có thể dễ dàng làm ăn và mưu cầu hạnh phúc. Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và Quốc hội Việt Nam cần thực hiện những yêu cầu như thế của một nhà nước kiến tạo phát triển.

Cải cách kinh tế đương nhiên phải dẫn tới một số cải cách thể chế, trong đó có những cải cách mang tính chất chính trị.
- Tiến sĩ Phạm Chí Dũng

Từ Sài Gòn, nhà quan sát tình hình Việt Nam-Tiến sĩ Kinh tế Phạm Chí Dũng nêu lên quan điểm của ông liên quan đến chính sách “nhà nước kiến tạo phát triển” mà Chính phủ Việt Nam đang thực hiện:

“Cải cách kinh tế đương nhiên phải dẫn tới một số cải cách thể chế, trong đó có những cải cách mang tính chất chính trị. Đặc biệt đối với một nhà nước độc đảng thì càng phải cải cách về mặt chính trị. Chuyện họ nói cải cách chính trị từ từ, thật ra họ đã từ từ 30 năm rồi. Đã quá lâu! Và bây giờ vẫn từ từ. Nhưng thật ra thực tế về kinh tế và những tiềm năng khủng hoảng kinh tế không chờ họ. Và Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 5 vừa rồi thì lại một lần nữa Trung ương Đảng đưa ra Nghị quyết về Hoàn thiện nền Kinh tế Thị trường Định hướng Xã hội Chủ nghĩa, vẫn tiếp tục ‘cái đuôi: Xã hội Chủ nghĩa’. Như vậy bây giờ nếu không cải cách chính trị, có nghĩa không cắt đuôi ‘Định hướng Xã hội Chủ nghĩa’ thì làm sao có được một nền kinh tế thị trường đầy đủ theo quy chế thị trường?”

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng lập luận chủ trương của Chính phủ Hà Nội ưu tiên tăng trưởng kinh tế hơn cải cách chính trị là một sai lầm nghiêm trọng vì thế giới chỉ chấp nhận cơ chế kinh tế thị trường. Ông Phạm Chí Dũng trưng dẫn các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Quỹ tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Phát triển Á Châu kể cả Nhật Bản cho vay hay cho tín dụng không hoàn lại đối với Việt Nam đều không chấp nhận chính sách kinh tế thị trường mà gắn kết “Định hướng Xã hội Chủ nghĩa” của Việt Nam.

Từ gốc độ bên ngoài nhìn vào bối cảnh kinh tế chính trị hiện thời của Việt Nam, Chuyên gia Kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa nhận định điều tiên quyết Hà Nội cần phải làm là phải giải quyết vấn đề chính trị thì sẽ dẫn theo thay đổi về kinh tế. Từ Hoa Kỳ, ông Nguyễn Xuân Nghĩa lên tiếng:

Giải quyết vấn đề chính trị trước tiên hết. Tức là làm sao chấp nhận chuyện giới hạn vai trò của đảng. Thứ hai là mở rộng vai trò của Quốc hội, ít nhất trong hoàn cảnh hiện nay, chưa nói đến một tương lai nào đó mờ mịt mà người dân được phép bầu Quốc hội một cách tự do và thông thoáng.

Giải quyết được chuyện đó thì mới giải quyết được vấn đề kinh tế, vì kinh tế thị trường phát triển một cách lệch lạc nào đó, thì nó gây ra những tai họa ở nơi này nơi kia, ở Việt Nam, ở Trung quốc, tại Hoa Kỳ, chính là do hệ thống chính trị. Nếu không giải quyết hệ thống chính trị và không phá vỡ được đặc quyền của một thiểu số ở trên cùng thì chúng ta sẽ không có kinh tế thị trường.”

Ẩn số của lộ trình thực hiện

Kể từ khi Việt Nam thực hiện chính sách mở cửa và thay đổi nền kinh tế quốc doanh sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào đầu thập niên 1990 cho đến nay, nợ công của Việt Nam tiến sát ngưỡng 65% Tổng Sản phẩm Quốc nội (GDP), trong khi doanh nghiệp nhà nước hoạt động kinh doanh không hiệu quả với nhiều dự án thua lỗ nặng nề. Mặc dù vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam đến giờ vẫn kiên định vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước trong phát triển kinh tế.

Người ta không thể thay đổi một cách đột ngột được. Cái này nó đụng chạm vào rất nhiều vấn đề, đặc biệt là vấn đề về sự tồn vong của chế độ.
- Tiến sĩ Phạm Quý Thọ

Các nhà lý luận cộng sản ở trong nước cũng thừa nhận mô hình “Kinh tế Thị trường Định hướng Xã hội Chủ nghĩa” là không tồn tại. Do đó, các nhà lý luận về kinh tế cho rằng Nhà nước Việt Nam cần thay đổi thể chế thì nền kinh tế Việt Nam mới có thể vận hành theo đúng quy luật của nó và đó cũng là tiền đề và yếu tố trọng tâm để quốc gia phát triển.

Theo Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, chuyên gia về chính sách thuộc Bộ Kế Hoạch và Đầu tư thì tại Hội nghị Trung ương 5 diễn ra vào hồi đầu tháng 5 vừa qua, vấn đề cải cách thể chế phải được đặt ra một cách quyết liệt hơn. Thế nhưng, điều này đã không xảy ra.

“Người ta không thể thay đổi một cách đột ngột được. Cái này nó đụng chạm vào rất nhiều vấn đề, đặc biệt là vấn đề về sự tồn vong của chế độ.”

Chủ trương của chính phủ Hà Nội là xây dựng một chính phủ kiến tạo phát triển, tuy nhiên lộ trình hoạch định để đạt được mục tiêu đề ra vẫn còn là ẩn số. Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) phát biểu tại buổi Hội thảo ở Hà Nội hôm 13 tháng 6 rằng ai cũng nói đến nhà nước kiến tạo nhưng không ai làm.

Ý kiến (5)
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Email

Elenia Nguyen

nơi gửi Germany

Tui từng sống trong một quốc gia cha đẻ chủ nghĩa Kinh Tế Thị Trường, và phải nói là chủ trương Kinh Tế Thị Trường còn cao hơn Kinh tế xã hội chủ nghĩa. Điển hình là tại Germany thơi Cold War: West theo Kinh Tế Thị Trường, và East theo kinh tế xhcn.

Ai ai cũng thấy là kinh tế xhcn của East Germany đã chết, trong khi đó Kinh Tế Thị Trường của West Germany lại đã tồn tại, mức sống người dân West lúc đo cao hơn người dân East cả trăm lần.

Kinh tế thị trường định hướng xhcn là cái gì? Làm thế nào để đưa Kinh tế thị trường vào xhcn? Việt Nam Cộng Hòa là một bằng chứng: Trước 30.05.1975 VNCH theo Kinh Tế Thị Trường, sau đó VNCH bị cưởng bách theo kinh tế xhcn. Kết quả là nghèo đói, thụt hậu cho tận tới ngày hôm nay.

West Germany đưa Kinh Tế Thị Trường vào East Germany, chứ đâu phải định hướng xhcn theo East Germany. CsVN là một băng đảng bịp bợm, người dân Việt thì quá dốt nát, nên csVN cứ tha hồ múă tay khoe miệng dốt nát! Chứ ở một quốc gia cha đẻ Kinh tế Thị Trường như Germany, thì người dân sẽ cười khi nghe chính phủ nói: Germany định hướng xhcn qua Kinh Tế Thị Trường!!!

Cái kinh tế mà csVN đang áp dụng ở Việt Nam KHÔNG PHẢI là Kinh Tế Thị Trường, mà là Kinh Tế Thực Dân Bóc Lột! Kinh Tế Thị Trường ở Germany, mọi người dân đều có Bảo Hiểm Xã Hội, Bảo Hiểm Thất Nghiệp... Người nghèo nhất cũng có trợ cấp ít nhất là gần 1000 USD/Month. Đánh thuế người giàu để nuôi người nghèo.

CsVN chưa đè bọn tư sản đỏ ra mà lấy thuế phục vụ xã hội, mà nói Kinh Tế Thị Trường. Ba hoa chhích choè vì người dân Việt dốt nát khọng hiểu danh từ hoa mỷ??? Càng nổ thì csVN lại càng đưa cắi mặt ngu dốt ra, cho dân Việt cười.


18/06/2017 20:10

Đoàn nối Kết

nơi gửi VN

Tăng trưởng,phát triển kinh tế ,thuộc lãnh vực chuyên môn . Đàng này ,đảng lãnh đạo ,dảng cầm quyền sinh sát ,định đoạt .
Làm thế nào mà tăng trưởng được ? . Muốn tăng trưởng , phải công nhận quyền tư hữu .Cái quyền này nghịch lại chủ trương cuả CS ! !

18/06/2017 17:49

Ung văn Tài

nơi gửi Ha nội

Cái gông chính trị nó xiềng xích sự phát triển kinh tế ; nếu không nới cái gông ấy ,thì phát triển chạy vòng vòng . Dẩu có giàu sang thịnh vượng ,chỉ một nhóm đặc quyền đặc lợi hưởng mà thội .

18/06/2017 17:13

Độc giả không muốn nêu tên

"Kinh Tế Kiến Tạo - Hatten-Shiko-Kata Kokka" là một nghiên cứu của Johnson sau khi Nhật Bản vào đầu thập niên 80 trở thành một cường quốc kinh tế! Nguyên nhân: Tại sao Nhật Bản phát triển nhanh chóng vượt qua Hoa Kỳ, trong khi chế độ chính trị quốc gia lại bị ảnh hưởng từ sự kiểm xoát của Hoa Kỳ?

Johnson cho rằng: Kinh tế-kỷ nghệ phát triển nhanh chóng không từ sự lèo lái của Chính phủ Nhật Bản, mà là từ một "Bộ" MITI, một cơ quan hạ tầng khép kín có nhiều quyền hành trong nhiều lãnh vực kinh tế, kỷ nghệ và tài chính.

Từ đó Johnson bắt đầu điều tra MITI, nhưng không thể nào có được đầy đủ tin tức để nhìn rõ vào đưọc MITI để chứng minh giả thuyết của ông ta.

Trên thực tế là MITI là động lực chính trong của kinh tế và kỷ nghệ tại Nhật Bản, các cán bộ nồng côt từng du học tại khắp nơi, nói và hiểu ngôn ngữ của ít nhât là một nước khác, không có gia đình con cái, đặt danh dự trên hết...

Trước 30.04.1975 nhiều cán bộ MITI đã từng đến VNCH, bởi vì trong xã hội VNCH lúc đó đã xuất hiện nhiều "tài phiệt", và trong nhiệm kỳ II của Ông Thiệu đã tiến hành mở rộng phạm vi kinh tế tư nhân, các ngân hàng tư nhân nhận giấy phép hoạt động (như Ông Nguyễn Xuân Oánh từng chủ trương trước đó).

Chính phủ Nhật Bản Thủ tướng Tanaka từng nói Việt Nam (Cộng Hòa) là "The Land Of Rising Sun". Có lẽ cũng như Nhật Bản là Chính phủ Ông Thiệu đã bị nhiều ảnh hưởng từ Hoa Thịnh Đốn, nhưng Ông Thiệu đã chủ chương Việt Nam là Public Limited Company, để giãm dần áp lực của Hoa Thịnh Đốn, hợp với chính sách của Đông Kinh.

Phạm vi "tư nhân" tại Việt Nam Cộng Hòa cũng giống như tại Nhật Bản là một sự phối hợp giữa: Tự Lập & Lý Tưởng. Từ đó một quản lý Việt Nam Cộng Hòa rất là thủ tục văn phòng và rất liều lĩnh thắng thua.

Từ đó vào khoảng giữa năm 1973 nhiều tập đoàn kinh tế Việt Nam Cộng Hòa ra đời, mà Chính phủ VNCH không có phải chi viện. Vì niềm tin vào sự phát triển tiến bộ với chính sách Catch Up của Ông Thiệu. Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa có thể "cấu trúc" Quốc Hội, nhưng không muốn cấu trúc Dân Việt.

Ngô Đình Diệm đi ngược lại Hoa kỳ, Hoàng Gia Nhật Bản, chính phủ Nhật Bản cũng đi ngược lại Hoa Kỳ. Mà Hoa Kỳ đã chọn Việt Nam mà thi, bởi vì mà Đông Á mà có Nhật Bản và Việt Nam, thì Hoa Kỳ chẳng còn đất mà khoe múa!



17/06/2017 15:03

Quỳnh Hoa

nơi gửi Saigon

Tăng trưởng kinh tế để làm gì khi nó chỉ có lợi cho một nhóm thiểu số và làm bần cùng hoá đa số, khi tăng trưởng kinh tế làm hủy hoại môi sinh của đa số? Muốn có tăng trưởng phục vụ tất cả mọi người thì phải thay đổi chế độ chính trị hiện hành chỉ phục vụ quyền lợi của nhóm thiểu số gồm quan chức và tài phiệt, một nền chính trị tham nhũng với một nhà nước bị thao túng bởi liên minh quyền và tiền. Vì thế, từ chối cải cách chính trị nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế chứng tỏ chính phủ hiện hành vẫn là công cụ bảo vệ lợi ích cho quan chức và tài phiệt.

16/06/2017 23:33

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang