Chào mừng quý vị và các bạn đang đến với chuyên mục Diễn Đàn Bạn Trẻ, nhịp cầu thảo luận-giao lưu của thanh niên trong và ngoài nước, phát thanh tối thứ Ba hàng tuần.  
 
Tuần trước, chúng ta đã nghe một số thành viên trong Tập hợp Thanh niên Dân chủ chia sẻ các hoạt động trong năm thứ hai của Tập Hợp nhằm cổ võ dân chủ cho đất nước.
 
Vì sao thanh niên Việt Nam cần quan tâm và tham gia các hoạt động chính trị? Cổ võ dân chủ là một con đường đầy chông gai, thử thách, làm thế nào để kêu gọi sự lưu tâm của thanh niên nhiều hơn đối với việc này? Đây là nội dung chính của buổi trao đổi tiếp theo với Hoàng Lan, Quốc Minh, Kế Vũ đang du học ở Pháp, và Trang Nhung, đã về nước sau một thời gian làm việc cho hãng Avassy tại Nhật.
 
Hoàng Lan: Quan tâm tới chính trị xã hội là một cách thiết thực để góp phần xây dựng đất nước. Các hướng đóng góp khác như là tham gia vào lãnh vực kinh tế hay là giáo dục chẳng hạn đều là những đóng góp thiết thực. Song, trong hiện trang Việt Nam chưa có dân chủ thì những đóng góp trong những mặt khác đều có thể không giành được kết quả xứng đáng bởi vì vấn đề về quy chế. Do đó đóng góp vào lãnh vực chính trị đem lại hiệu quả thiết thực hơn cả.
 
Trà Mi: Nhưng cổ võ dân chủ trong tình hình Việt Nam hiện nay không phải là một việc làm dễ dàng. Có nhiều người đặt ra câu hỏi là như vậy thì khi làm những công việc dân chủ, dấn thân vào con đường chính trị mang lại ích lợi gì cho bản thân hay là chỉ rước họa vào thân mà thôi?
 
Quốc Minh: Như là bản thân của Quốc Minh, sau khi tham gia hoạt động thì Quốc Minh có thể tự cải thiện được khả năng nói chuyện của mình với các bạn, cảm thấy tự tin hơn khi nói chuỵên với những người đối diện với mình, mình học hỏi được nhiều kiến thức chung quanh, và nhận biết được nhiều hơn. Cái đó không những đóng góp cho xã hội mà khi mình rèn luyện bản thân như vậy thì không những cho hoạt động chính trị mà cho ngay cả công việc hàng ngày của mình mà mình đi làm, mà mình còn thuyết phục ai đó, thì sẽ giúp đỡ được cho mình rất là nhiều.
 
Hoàng Lan: Với những bạn mà suy nghĩ rằng chính trị là chuyện xa vời, không có ảnh hưởng gì đến mình thì Lan muốn nhắn nhủ bạn là thực ra chính trị là một cái điều gì đó gần gũi với đời sống của mỗi người hơn là các bạn tưởng. Nói ví dụ chuyện lạm phát ở Việt Nam hiện nay tác động lên đời sống của nhân dân Việt Nam thế nào thì mọi người cũng đều thấy rõ. Cái vấn đề giáo dục như thế nào thì mọi người cũng đã thấy rồi. Để giải quyết được những vấn đề đó thì cần phải có một giải pháp chính trị cho Việt Nam.

Tâm lý người bình thường cũng đều là muốn mình có một đời sống, một cuộc sống yên bình, nhưng khi mà đất nước ở trong tình trạng có những vấn nạn quốc gia như là tham nhũng, yếu kém như hiện nay, trên mọi mặt đều có vấn đề cả. Vấn đề không còn là mình thích hay mình không thích làm nữa mà đây là cái vấn đề mỗi thanh niên, rường cột tương lai của đất nước, mỗi người cần có cái trách nhiệm của mình trong việc giải quyết vấn đề quốc gia. Nếu như mỗi bạn trong điều kiện của mình không có thể tham gia làm việc trong tổ chức để mà hoạt động chính trị lâu dài được thì các bạn cũng cần có một thái độ chính trị đúng đắn.

Khi Lan nói chuyện với nhiều bạn, nhiều bạn rất là đồng thuận trong vấn đề là những nhà lãnh đạo ở Việt Nam nếu họ không có đủ sức đề làm được thì tại sao không mở cái cơ chế ra để cho những người tài giỏi ở hải ngoại cũng như là những tiến sĩ, thạc sĩ du học cùng nhau giải quyết những vấn nạn quốc gia. Cái thiết thực nhất chúng ta có thể làm, đó là vận động cho cuộc bầu cử tự do công bằng, trong đó người dân được bầu ra người thật sự đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, bầu lên một quốc hội đa đảng, để từ đó làm ra hiến pháp mới, làm nên những chính sách cần thiết để giải quyết những vấn đề của Việt Nam hiện nay.
 
Trà Mi: Quan tâm tới chính trị hoặc là quan tâm tới tình hình đất nước thì có nhiều cách, trong đó có cách gọi là truyền thống an toàn nhứt hiện nay là đi vào con đường của đoàn, rồi tiếp tục phấn đấu vào đảng, cũng là một cách tham gia chính trị, thế thì tại sao phải đi theo con đường cổ võ dân chủ là một con đường đầy chông gai và nhiều thử thách? Nếu mà có bạn trẻ nào đặt ra với các bạn câu hỏi này thì các bạn sẽ trả lời như thế nào?
 
Hoàng Lan: Thì Lan sẽ hỏi các bạn là cái vấn đề chính của đất nước mình hiện giờ là ở đâu. Mọi người đều thấy đó là vấn nạn tham nhũng và sự thiếu năng lực của bộ máy hành chính. Sự tham nhũng xảy ra là bởi vì không có cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực. Những người lãnh đạo hiện nay không do dân bầu ra. Thì bây giờ vấn nạn tham nhũng chỉ có thể giải quyết được khi mà có cơ chế dân chủ, tức là có tam quyền phân lập và có bầu cử tự do công bằng để mọi người dân thực sự bầu lên những người đại diện cho nhân dân.

Những người tham gia vào đoàn, vào đảng hiện nay, theo như Lan được biết, thì rất là ít người tham gia vì lý tưởng, vì mọi người đều thấy là tham gia vào trong đảng thì có rất là nhiều quyền lợi hơn người khác. Người dân đã mất niềm tin rồi thì bây giờ hãy để nhân dân là người bầu lên người lãnh đạo đất nước. Dân chủ là công nhận mọi quan điểm khác biệt ở trong xã hội. Đó là cách duy nhất để đoàn kết và từ sự đoàn kết đó chúng ta mới có thể thúc đẩy nội lực của Việt Nam.
 
Trà Mi: Các bạn đã có những hoạt động cụ thể để mà quan tâm tới tình hình ở Việt Nam, các bạn cũng có ấp ủ những niềm tin về dân chủ, về thay đổi chính trị cho Việt Nam, thì các bạn có những vui buồn, khó khăn như thế nào khi tham gia những công việc như vậy?
 
Trang Nhung: Đối với các thành viên ở trong nước thì cái khó khăn thứ nhất là không dễ dàng gì được gia đình ủng hộ, còn điều tích cực khác là làm được những gì theo đúng lý tưởng của mình. Hơn nữa, khi mà tham gia vào tổ chức có nhiều thứ mình có thể học được, đó là tạo được cho mình một ý chí, một bản lĩnh vững vàng, có được các mối quan hệ xã hội và học được rất nhiều kiến thức về các lãnh vực của đời sống.
 
Trà Mi: Các bạn du sinh thì sao? Khi tham gia vào công cuộc kêu gọi cởi mở chính trị hoặc là cổ võ dân chủ cho Việt Nam, thì các bạn có những khó khăn nào không? Có gặp những trở ngại hoặc những vui buồn nào mà các bạn muốn chia sẻ?
 
Kế Vũ: Kế Vũ muốn chia sẻ những vấn đề mà chung quanh em thấy rồi. Một khi mình đang nói chuyện chính trị với các bạn du sinh thì có một số bạn tỏ ra lo ngại về việc làm giấy tờ với chính quyền ở Việt Nam. Các bạn sợ là một khi các bạn tham gia một tổ chức chính trị như vậy, mực dù các bạn quyết định đây là con đường đúng đắn, nhưng các bạn vẫn sợ sự cản trở của chính quyền. Liệu các bạn có về Việt Nam chỉ để du lịch được hay không?

Và vấn đề nữa là vấn đề gia đình của các bạn. Nhiều khi các bạn cũng muốn, nhưng gia đình các bạn không ủng hộ, hoặc là có ủng hộ nhưng cũng ngại chính quyền địa phương đặt ra những rào cản giấy tờ của mình cho nên nó ảnh hưởng tới sự hạn chế việc các bạn tham gia vào những hoạt động tích cực như vậy.
 
Trà Mi: Đó là những mối quan tâm rất thực tế. Các bạn đã là những người đi trước đã tham gia vào Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ rồi thì các bạn có câu trả lời nào "gỡ rối tơ lòng" cho những người đang quan ngại như vậy không?
 
Kế Vũ: Cũng không có gì ngoài hai chữ "vững tin". Vấn đề đó có thể có nhưng mà mình sẽ vượt qua.
 
Trà Mi : Các bạn không sợ là sau khi tốt nghiệp về nước thì bạn sẽ gặp khó khăn trong việc kiếm công ăn việc làm ổn định, rồi khó khăn có được một cuộc sống bình yên?
 
Kế Vũ: Vấn đề này thì mình phải xác định tư tưởng từ trước rồi và nghĩ là việc làm của mình là đúng. Mình vẫn bước đi trên con đường đó.
 
Hoàng Lan: Lan cũng chia sẻ ý kiến với Kế Vũ, đó là một khi mình đã tin tưởng vào những gì mình làm là đúng, và nhất là đối với tình trạng của Việt Nam hiện nay thì những bạn trẻ mà có lý tưởng cho đất nước đều cảm thấy là nếu mình không thể làm cái điều gì đó cho Việt Nam tốt đẹp hơn thì mình sẽ cũng không thể sống cuộc sống thanh thản cho chính bản thân mình được. Chính niềm tin của mình cho một tương lai tốt đẹp hơn của đất nước đã tiếp cho mình sức mạnh nhiều hơn rất là nhiều. Nếu mỗi người trong chúng ta không cố gắng, nhất là thế hệ thanh niên mỗi người không hy sinh một chút riêng tư cá nhân của mình để mà lo việc chung thì sẽ không ai làm thay cho mình cả. Và Lan muốn sau này về Việt Nam, nên Lan nghĩ là nếu mình không thể làm một điều gì đó cho đất nước thì cuộc sống của mình sẽ mất đi nhiều ý nghĩa.
 
Trà Mi: Nhưng mà bạn có nghĩ là khi mà về nước thì bạn có cách nào để giải thích cho những người có cái nhìn ngược lại hiểu được cái lý tưởng của mình là vì mục đích tốt đẹp cho đất nước, cho quê hương?
 
Hoàng Lan: Lan nghĩ là những người có ý kiến khác biệt với mình thì mình hãy nhìn họ với lòng bao dung. Từ cái thiện chí đó của mình thì có thể đối thoại với nhau được. Chứ nếu bây giờ cả hai bên đến với nhau bằng thành kiến thì rất là khó.
 
Trà Mi: Nhưng mà có quan niệm cho rằng  những thành phần dân chủ là những thành phần muốn "diễn tiến hoà bình", là những thành phần phản động, theo khái niệm của Việt Nam. Nếu mà có nhiều bạn trẻ ở Việt Nam nhìn các bạn như vậy thì bạn sẽ giải thích như thế nào?
 
Hoàng Lan:  Mình cũng chia sẻ với các bạn những bức xúc về tình hình đất nước một cách rất là ôn hoà, ví dụ như Tập Hợp chỉ yêu câu là tiếng nói cuối cùng của người dân là bầu cử tự do công bằng chứ không thể có một nhóm người  nào, một đảng phái nào tự cho mình cái quyền là nói thay cho 84 triệu dân, thì Lan thấy là bây giờ cái tư tưởng đó của Tập Hợp được chia sẻ bởi rất nhiều bạn trẻ, ngay cả khi các bạn đó vẫn còn mơ hồ và chưa hoàn toàn ủng hộ dân chủ.
 
Trà Mi: Trong những cuộc tiếp xúc mà Trà mi đã có được với các bạn trẻ trong nước thì nhiều người nêu ra ý kiến như thế này là muốn đất nước phát triển, muốn đóng góp cho đất nước thì có nhiều cách, thì bây giờ đất nước đang phát triển đó mà tại sao mình không đóng góp cho sự phát triển đó thêm vững mạnh mà mình phải tìm con đường phát triển khác bằng con đường dân chủ?
 
Hoàng Lan: Nếu các bạn nào có quan niệm như thế thì Lan có thể giải thích là một đất nước vừa chuyển biến như Việt Nam thì phát triển là điều tất yếu, vấn đề là phát triển ở mức độ như thế nào và tốc độ như thế nào thì xu hướng dân chủ là xu hướng tất yếu.

Nếu như không có dân chủ, một đất nước phát triển chỉ ở một mức độ không phải hiệu quả nhất. Chỉ ở thể chế dân chủ thì mọi yếu tố cho sự phát triển ổn định mới có thể được đảm bảo thật sự. Chỉ có thể chế dân chủ mới giải phóng nước Việt Nam và dân tộc. Có thể chế dân chủ thì Việt nam sẽ còn phát triển hơn nữa chứ không phải chỉ dừng lại ở cái sự phát triển không bền vững như bây giờ.

Trong cái thể chế độc đảng, tham những, độc tài như hiện nay thì sẽ rất là khó cho những người trí thức, những người cần môi trường tự do để mà sáng tạo, để mà làm việc, thì sẽ rất khó thu hút họ về. Đó là lý do vì sao chúng ta cần mở cơ chế ra để từ đó những người có tài có tâm mới có thể đóng góp sức mình vào được nhiều hơn, thì khi đó nền kinh tế và xã hội Việt Nam mới phát triển hơn nữa.
 
Trà Mi: Cái thể chế dân chủ mà các bạn đang cổ võ, các bạn đang mong muốn Việt Nam đạt được thì nó phải như thế nào, mang tính chất như thế nào? Có những đặc điểm gì?
 
Trang Nhung: Phải đảm bảo được các quyền căn bản của con người, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do ứng cử, tự do bầu cử, tự do lập hội, tự do lập đảng, như thế thì mọi tiềm năng của con người mới được phát huy triệt để.
 
Trà Mi: Để Việt Nam có được thể chế dân chủ như các bạn mong muốn thì vai trò của người thanh niên Việt Nam cần phải làm gì, có thể làm gì?
 
Kế Vũ: Mỗi bản thân của một người bây giờ nên có sử dụng hai từ gọi là "dấn thân" và mở rộng mình ra và tìm hiểu về những vấn đề dân chủ để mình có những kiến thức cơ bản, hiểu rõ bản chất của vấn đề là gì, cùng nhau cùng xây dựng với một tính chất tích cực hơn, chứ không hẳn là chỉ nghe về một phía.
 
Trà Mi: Làm thế nào để các bạn có thể thu hút các bạn trẻ ở Việt Nam biết đến Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ nhiều hơn, rồi lôi cuốn sự tham gia của giới trẻ trong nước nhiều hơn nữa? Các bạn tiếp cận với giới trẻ trong nước bằng cách nào?
 
Kế Vũ: Mỗi người Việt Nam luôn yêu nước mình, chỉ có điều là bây giờ họ chưa nhận ra hoặc là họ còn có những e dè của riêng mình và khi mà họ được khơi dậy cái lòng tự hào dân tộc thì em nghĩ việc tiếp cận với Tập Hợp như lôi kéo thành viên vào Tập Hợp sẽ trở nên dễ dàng hơn.
 
Hoàng Lan: Lan muốn nhắn gửi các bạn trẻ nói chung có liên quan tới nhiều sự việc rất gần đây, đó là chuyện Trung Quốc thiết lập quản lý hành chính quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cũng như thiết lập căn cứ quân sự trên quần đảo Hoàng Sa, và sự kiện gần đây nhất là ngày 19-4-2008 khi mà thanh niên Việt Nam yêu nước muốn lên tiếng về sự việc đó thì bị ngăn cản và thành phố Sài Gòn chỉ còn dành cho lá cờ Trung Quốc, thì Lan cũng như rất nhiều bạn bè khác dù là có chia sẻ lý tưởng dân chủ hay không thì đều cảm thấy rất là tủi nhục trước hình ảnh đó và rất là bất bình.

Thì Lan muốn nhân dip này nhắn nhủ với các bạn là những gì chúng ta có thể làm được cho đất nước nhiều hơn là những cuộc biểu tình hoặc là việc lên tiếng mỗi người chúng ta có thể chủ động hơn một chút trong việc phát triển nội lực của Việt Nam. Bởi vì chỉ khi Việt Nam trở thành một nước có tiềm năng về kinh tế, vấn đề quan sự mạnh mẽ hơn, thì khi đó những nước khác mới không thể xem thường chúng ta và có những hành động rất là ngang ngược về mặt ngoại giao với chúng ta như vậy.
 
Trên đây là buổi giao lưu với các bạn trẻ trong Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ, một tổ chức chính trị độc lập đầu tiên của thanh niên thế hệ hậu 1975, do cựu du sinh Nguyễn Tiến Trung thành lập tại Pháp. Trong hai năm qua, Tập Hợp đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm kêu gọi và ủng hộ dân chủ cho Việt Nam.

Và nhân tiện đây Trà Mi cũng xin được giới  thiệu cuốn "Cẩm nang dành cho blogger và người bất đồng chính kiến trên mạng" do Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới soạn thảo, được các bạn trong Tập Hợp chuyển ngữ, với mong muốn phổ biến cho giới blogger thêm công cụ bảo vệ quyền tự do bày tỏ quan điểm. Nội dung cuốn cẩm nang có đăng trên trang web của RFA để quý vị và các bạn tiện tham khảo.
 
Tới đây Diễn Đàn Bạn Trẻ xin chia tay quý vị  và hẹn tái ngộ quý thính giả vào giờ này tối thứ ba tuần sau.