Vào mùa Giáng Sinh 2007, hàng ngàn giáo dân đã tập trung cầu nguyện trước Tòa Khâm Sứ ở Hà Nội, yêu cầu chính quyền trả lại các cơ sở cho Giáo Hội. RFA file photo.

Gia Minh hỏi chuyện giám mục Nguyễn Chí Linh, một trong những thành viên của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, về vấn đề đó. Trước hết giám mục Nguyễn Chí Linh trả lời:

Bổ nhiệm các Giám mục

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Theo thông lệ, mỗi lần Phái Đoàn Toà Thánh sang thì ở Việt Nam người ta vẫn chờ đợi sự bổ nhiệm của Toà Thánh đối với các giám mục tại Việt Nam đó, thì hiện nay còn rất nhiều giáo phận vẫn chưa có giám mục. Đó là điều đầu tiên người ta chờ đợi.

Rồi trong bối cảnh hiện nay, trong vấn đề tranh chấp đất đai, người ta cũng muốn Toà Thánh có một ý kiến nào đó đối với nhà nước Việt Nam. Đó là hai vấn đề nổi cộm hiện nay.

Trong bối cảnh hiện nay, về vấn đề tranh chấp đất đai người ta cũng muốn Tòa thánh Vatican có một ý kiến nào đó đối với Nhà nước Việt Nam.

GM Nguyễn Chí Linh

Gia Minh: Thưa Đức Giám Mục, hồi đầu năm trong việc giáo dân ở Hà Nội cầu nguyện để xin lại Toà Khâm Sứ thì Toà Thánh cũng có ý kiến rồi.

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Cái chuyện đó cũng chưa có ngã ngũ. Hai bên cũng chưa tìm được một giải pháp đồng quy.

Gia Minh: Hình như Đức Giám Mục vừa mới nói thì đó là một vấn đề lớn, không những ở Hà Nội mà hầu hết các giáo phận đều có vấn đề đất đai, có phải không ạ?

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Vâng ạ.

Hồ sơ tranh chấp đất đai

Gia Minh: Lâu nay Giám Mục được tiếp xúc với phía chính quyền thì Giám Mục thấy cái hướng của hai phía về vấn đề này ra sao?

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Thật sự nó là một hồ sơ rất là phức tạp. Chính quyền hiện nay thì những người đương còn nắm chính quyền thì cũng là những người thừa kế một hồ sơ đã có từ lâu và hiện ở trong một bối cảnh hoàn toàn khác bấy giờ.

Rồi hơn nữa vấn đề đất đai tự nó không riêng gì trong mảng tôn giáo mà thôi, mà trong các bộ phận khác của xã hội thì nó vẫn là một vấn đề rất là phức tạp.

Có lẽ nó không phải riêng gì ở Việt Nam mà khắp trên thế giới thì vấn đề đất đai là một vấn đề rất là tế nhị và rất là khó xử, thành ra có lẽ cả hai phía cũng phải có một sự kiên nhẫn nào đó.

Và cái hồ sơ này thì không có thể giải quyết trong một sớm một chiều được, mà phải có thời gian.

Gia Minh: Nhưng với tư cách một vị giám mục thì khi mà đựơc gặp phía Phái Đoàn Vatican, được Phái Đoàn hỏi ý kiến thì Giám Mục sẽ có những góp ý gì với Phái Đoàn để Phái Đoàn truyền đạt lại với phía chính quyền, thưa Đức Giám Mục?

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Thì cũng không có thể lấy một cái lập trường mà nó có tính các toàn diện được. Mỗi một trường hợp như vậy nó có những cá biệt riêng của nó.

Thành ra, nếu mà có thể đưa ra một quy luật tổng quát cho tất cả mọi trường hợp thì cái chuyện đó sẽ được giải quyết dễ rồi, nhưng trong thực tế thì nó không có đơn giản như thế, cho nên bảo rằng tôi phải có lập trường chung cho vấn đề đất đai thì tôi nghĩ rằng rất là khó, mặc dù người ta cũng cố gắng để mà đưa ra những nguyên tắc dùng làm tiêu chí để mà giải quyết vấn đề đất đai, nhưng mà tôi thấy nó không có đơn giản tí nào.

Cả phía Nhà Nước lẫn phía Toà Thánh Vatican thì cũng đang có hai đoàn công tác làm việc với nhau và đang còn ở giai đoạn gọi là lập lộ trình để tiến tới bang giao toàn phần giữa hai bên.

GM Nguyễn Chí Linh

Đối với tôi bây giờ thì vấn đề là tháo gỡ lần lần, đó là điều quan trọng nhất mà hai bên cần phải có sự kiên nhẫn ở cả hai phía.

Bang giao Hà Nội-Vatican?

Gia Minh: Mỗi khi có những phái đoàn như thế này thì người ta cũng có đặt vấn đề bang giao ra, thưa Đức Giám Mục. Vậy thì Đức Giám Mục thấy rằng chiều hướng bang giao giữa Toà Thánh Vatican với Chính Phủ Việt Nam thì ra sao ạ?

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Từ trứơc thì chúng tôi vẫn nghe cái chuyện ấy và chúng tôi được biết là cả phía Nhà Nước lẫn phía Toà Thánh Vatican thì cũng đang có hai đoàn công tác làm việc với nhau và đang còn ở giai đoạn gọi là lập lộ trình để tiến tới bang giao toàn phần giữa hai bên.

Nhưng mà cho tới bây giờ thì đang ở chặng nào thì chúng tôi cũng không có được thông tin, chỉ biết là hai bên đang còn hợp tác chặt chẽ để có thể tiến tới một ngày nào đó tái lập bang giao, còn lúc nào xong thì cũng chưa ai biết ạ.

Gia Minh: Xin hỏi Đức Giám Mục một câu cuối cùng. Vậy thì những cái mong muốn đóng góp của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam cho đất nước, cho xã hội qua những kỳ vừa rồi thì đã được phía chính quyền hỗ trợ để thực hiện đến đâu rồi, thưa Đức Giám Mục?

Giám mục Nguyễn Chí Linh: Cái đóng góp của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vào công tác xã hội thì cho tới nay cũng đang còn ở cái mức rất là hạn chế. Bên giáo dục thì chúng tôi được biết là Giáo Hội Công Giáo chỉ có quyền mở trường mẫu giáo thôi.

Còn bên ngành y tế thì chỉ được mở những phòng phát thuốc, chứ còn bệnh viện thì vẫn chưa được, hay là ít ra với tư cách là tổ chức tôn giáo thì vẫn chưa được.

Trong một tương lai xa thì đây còn là một trong những vấn đề cần phải thương thảo và có thể nói là cũng rất là khó khăn.

Chúng tôi cũng hy vọng một ngày nào đó thì nhà nước họ cũng sẽ có những cái nhìn mới hơn và thông thoáng hơn trong việc tạo điều kiện để Giáo Hội Công Giáo có thể làm việc xã hội một cách bình thương như ở các nước khác.

Gia Minh: Xin chân thành cảm ơn Đức Giám Mục Nguyễn Chí Linh về thời gian Đức Giám Mục đã dành cho cuộc nói chuyện này.