Bà Trần Thị Hằng, Vụ trưởng Vụ Thương mại Thị trường Giá cả thuộc Tổng cục Thống kê giúp Mặc Lâm tìm hiểu vấn đề:

• Nghe câu chuyện này
• Download story audio

Mặc Lâm: Chỉ số Vật giá Tiêu dùng CPI của Việt Nam đã tăng lên 9,19% so với tháng 12 của năm 2007. Con số này nói lên điều gì, thưa bà?

Bà Trần Thị Hằng: Là cơ quan thống kê chúng tôi làm nhiệm vụ chính là phản ảnh thực tế tình trạng kinh tế-xã hội, chứ còn nếu đi sâu vào phân tích các nguyên nhân và để đánh giá được những nguyên nhân đó tác động từ nhiều phía thì cần phải có nghiên cứu rất là dài hơi. Thứ hai nữa là việc đó từ các cơ quan nghiên cứu nhiều hơn.

Chỉ số Vật giá Tiêu dùng tăng 9,2% trong quí đầu năm. AFP PHOTO

Mặc Lâm: Vụ Thương mại Thị trường Giá cả thuộc Tổng cục Thống kê đã sử dụng phương pháp nào để tập trung và phân tích dữ liệu? Và các doanh nghiệp hay công ty hoặc tổ chức tư nhân, nhà nước nào được lấy ra làm thước đo cho mức tiêu dùng chung của toàn xã hội?

Bà Trần Thị Hằng: Phương pháp thống kê của chúng tôi hoàn toàn tuân thủ theo phương pháp của quốc tế, và nó cũng được các nước áp dụng hiện nay theo các hướng dẫn từ các cơ quan thống kê của các cơ quan quốc tế.

Các thông tin của chúng tôi thu thập từ trên toàn bộ 64 tỉnh thành của toàn quốc, và các điểm được thu thập qua các thông tin hệ thống mạng lưới lấy giá hàng tháng của chúng tôi. Những điểm lấy giá phản ảnh cả khu vực nông thôn lẫn thành thị. Trên cơ sở những giá đó và theo đúng phương pháp trong quy định, chúng tôi tính toán lên con số của toàn quốc.

tốc độ giá tăng của một số mặt hàng đã chậm lại. Thí dụ giá gạo ở các tỉnh miền Bắc cũng như ở miền Nam không còn tiếp tục tăng cao nữa, bởi vì cũng có sự điều chuyển, điều phối gạo hài hoà trong quốc gia.

Giá lương thực tăng cao nhất, hơn 21%.

Mặc Lâm: Thống kê cho thấy lương thực, thực phẩm là những mặt hàng có chỉ số CPI tăng cao nhất đến hơn 21%. Các mặt hàng lương thực đã qua chế biến nhập khẩu từ nước ngoài vào có tăng so với năm ngoái hay không?

Bà Trần Thị Hằng: Giá lương thực thực phẩm trong nước không có ảnh hưởng đến hàng nhập khẩu. Nguyên vật liệu chúng ta nhập khẩu dùng làm đầu vào cho sản xuất, ví dụ như xăng dầu, phân bón thì rõ ràng có ảnh hưởng đến hàng nông nghiệp. Nhưng giá lương thực, thực phẩm trong nước không ảnh hưởng trực tiếp đến việc nhập khẩu lương thực từ nước ngoài vào.

Mặc Lâm: Gần đây của nhà nước có yếu tố giảm thuế nhập khẩu cho các mặt hàng trọng điểm, theo bà thì kết quả từ những động thái này có rõ ràng hay không? Thống kê có cho thấy biểu hiện tích cực đứng hoặc giảm giá không, thưa bà?

Bà Trần Thị Hằng: Với các chính sách của chính phủ hiện nay, với sự quyết tâm và quyết liệt của chính phủ trong sự chỉ đạo và điều hành nhắm kềm chế lạm phát, cho đến thời điểm này thì tôi nghĩ rằng tốc độ giá tăng của một số mặt hàng đã chậm lại. Thí dụ giá gạo ở các tỉnh miền Bắc cũng như ở miền Nam không còn tiếp tục tăng cao nữa, bởi vì cũng có sự điều chuyển, điều phối gạo hài hoà trong quốc gia.

Tôi cũng thấy rõ ràng trong nhóm lương thực mà giá gạo không tăng thì hy vọng nó sẽ làm cho tốc độ tăng CPI trong tháng tới sẽ giảm mạnh bởi vì tỷ trọng của nhóm lương thực tương đối cao trong CPI. Việc kềm chế chắc chắn là nó sẽ có tác động tuy sự hiệu ứng phải có độ trễ thời gian. Ví dụ, quyết định gần đây không tăng giá xăng dầu và than sẽ giảm chi phí đầu vào trong một số ngành hoạt động, như vận tải, đi lại hoặc chi phí sản xuất trong các ngành khác,nhưng sẽ có một cái độ trễ. Chúng tôi vẫn tin tưởng tốc độ tăng giá của tháng 4 sẽ chậm hơn.

Thắt lưng buộc bụng là điều tiên quyết.

Lãng phí từ chính người dân nhưng cũng là lãng phí cho xã hội.

Măc Lâm: Trong bản báo cáo CPI này bà có đưa ra những dữ kiện cho thấy là tại nông thôn các mặt hàng tiêu dùng cũng tăng cao nên, theo như bà nói, dẫn đến sự hình thành một mặt bằng mới và vững chãi hơn. Xin bà giải thích thêm về điều này.

Bà Trần Thị Hằng: Thật ra, tốc độ tăng của khu vực nông thôn cao hơn thành thị, nhưng giá cụ thể thì vẫn thấp hơn khu vực thành thị. Nhìn chung, có thể giá cũng được đẩy lên một chút từ cái ảnh hưỏng của một số mặt hàng , có cái ảnh hưởng trực tiếp, có cái không và có cái ảnh hưởng mức sau. Một số giá khác thì cũng có nhích lên một chút và các dịch vụ khác cũng tăng.

Mặc Lâm: Trong khi thực hiện công tác thống kê về chỉ số CPI bà có nhận xét gì về những biến động của thị trường hiện nay? Theo bà thì nên làm gì trong giai đoạn này?

Bà Trần Thị Hằng: Tôi nghĩ rằng để kềm chế được thì rõ ràng là chính phủ đã đưa ra các chính sách rất là quyết liệt, như vậy chắc chắn sẽ có hiệu ứng trong thời gian tới. Ngoài việc chính phủ cắt ngân sách quyết liệt, cần có sự hưởng ứng của cả cộng đồng doanh nghiệp cũng như người dân để làm sao giúp cho nền kinh tế của đất nước lành mạnh hơn. Ví dụ, kềm chế lạm phát được tốt hơn thì việc tăng trưởng kinh tế sẽ đạt được hiệu quả.

Tôi nghĩ các doanh nghiệp nên cố gắng tiết kiệm, tránh lãng phí nguyên vật liệu trong khu sản xuất của mình và giảm tối đa những chi phí trung gian thì sẽ hạ giá thành. Còn người dân thì nên ủng hộ các chính sách kiểm soát, giảm bớt chi tiêu của mình ở mức độ phù hợp, tránh những chi tiêu quá lãng phí .

Lãng phí từ chính người dân nhưng cũng là lãng phí cho xã hội. Trong điều kiện hiện nay, khi cầu chưa đủ cung trong ngành hàng nào đó thì rõ ràng việc đẩy mạnh sản xuất lên để tăng nguồn hàng cung đòi hỏi cả chính phủ lẫn cộng đồng xã hội cùng phối hợp. Tôi cũng tin tưởng là bức tranh kinh tế sẽ có những tích cực và có hiệu quả tốt hơn.