Nam Nguyên cập nhật thông tin qua phỏng vấn Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng viện lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Không làm theo các khuyến cáo

Nam Nguyên: Thưa Tiến sĩ, vụ ba là để tranh thủ kiếm thêm, nhưng năng suất và giá lúa hiện nay thì nông dân có lời như thế nào?

TS Lê Văn Bảnh:  Giá luá hiện nay từ 5.000 tới 5.500 đồng VN, giá vật tư tăng, công lao động cũng tăng, nông dân chi phí từ 2.500 đồng tới 3 ngàn đồng cho 1kg lúa. Họ vẫn có lời khỏang từ 40% tới 50% . Lúa hè thu sớm trung bình  một Ha khỏang 4 tấn lúa, cũng có nơi đạt 5 tấn.

Nam Nguyên: Thưa TS, các nhà khoa học khuyên nông dân không nên làm vụ ba, nhưng thực tế nông dân làm tới  400 ngàn Ha. Điều này có tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển cho vụ hè thu chính vụ hay không?

Người nông dân làm, chúng tôi khuyên không nên làm nhưng nông dân đã làm vì giá lúa và nhu cầu của họ. Bộ Nông Nghiệp khuyên không nên làm để tránh rủi ro chứ không cấm.

TS Lê Văn Bảnh

TS Lê Văn Bảnh:  Về mặt khoa học nói chung là có. Vì nó là cái cầu nối giữa vụ đông xuân và hè thu chính vụ. Khi thu họach xong mà xử lý không tốt, cày ải không tốt thì nó là cái cầu nối qua.

Điều này rất nguy hiểm. Nhưng cũng có điều thuận lợi, vừa qua chúng tôi có họp với ban chỉ đạo bên Bộ Nông Nghiệp, được biết sâu bệnh năm nay ở đồng bằng sông Cửu Long tương đối ít, mức độ nguy hại sâu rầy chưa đáng kể.

Do vậy người nông dân làm, chúng tôi khuyên không nên làm nhưng nông dân đã làm vì giá lúa và nhu cầu của họ. Bộ Nông Nghiệp khuyên không nên làm để tránh rủi ro chứ không cấm. 

Đến giờ này người ta làm đến hơn 400 ngàn Ha, thấy là cũng tăng được sản lượng láu gạo tương đối khá.  Về sâu bệnh thì cũng được khống chế, do sự hứơng dẫn chỉ đạo kịp thời.

Tuy người ta xuống giống sớm nhưng làm đồng lọat từng khu. Vùng nào có thể xúông giống sớm được thì làm đồng lọat không làm lẻ tẻ, khống chế kịp thời nên sâu bệnh tương đối ít.

Cơ giới chỉ  đáp ứng 15%

Nam Nguyên:  Thưa TS, tình trạng thiếu máy móc, đẩy giá nhân công làm lúa lên rất cao, thực tế này trong vụ hè thu sớm và hứơng giải quyết đường dài  như thế nào?

TS Lê Văn Bảnh:  Đúng vậy, nhân công lao động trong nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay đang trở thành vấn đề đáng quan tâm. Hiện nay do nhân công lao động ở nông thôn đi ra làm việc ở các khu công nghiệp và những nơi khác. Nghĩa là lao động trẻ không mặn mà với sản xuất nông nghiệp nữa, do vậy vào lúc thu họach rộ công lao động lên rất cao. 

Hiện nay đang vận động khuyến khích bà con, Nhà nước cũng có chế độ cho mua máy gặt đập liên hợp phục vụ thu họach. Nhưng máy gặt đập liên hợp cũng chưa được thuận lợi. Vụ đông xuân thu họach vào mùa khô máy gặt đập liên hợp thì thuận lợi.

Vụ hè thu thu họach bằng máy gặt đập liên hợp không thuận lợi lắm (mùa mưa). Hiện nay lượng máy gặt đập liên hợp trong nông dân cũng còn thiếu nhưng cũng có khả năng đáp ứng nhu cầu trong thu họach.

Chúng tôi khuyến cáo là không nên mua máy gặt đập liên hợp để phục vụ cho từng nông hộ mà nên có dịch vụ cơ khí trong nông nghiệp. Nếu chúng ta đẩy mạnh được dịch vụ cơ khí trong nông nghiệp thì có thể giải quyết vấn đề cơ giới hóa nông nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long.

Lê Văn Bảnh

Nam Nguyên:  Thưa sự đáp ứng nhu cầu tính theo tỷ lệ cụ thể là như thế nào?

TS Lê Văn Bảnh: Thực chất tổng số máy móc như gặt đập  liên hợp, máy gặt xếp dãy và các loại máy khác nếu tính theo tỷ lệ phần trăm diện tích ruộng, thì máy móc mới chỉ đáp ứng được 15% mà thôi.  

Bộ NN&PTNT đã khuyến cáo  chính quyền  địa phương nên hỗ trợ để nông dân có thể mua máy gặt đập liên hợp hay máy gặt xếp dãy. Dự kiến tới năm 2010 thu họach bằng máy sẽ lên tới mức 30%.

Những trở ngại?

Nam Nguyên: Thưa tiến trình này đã diễn ra quá chậm chạp. Theo TS  thì  trở ngại là vì những lý do gì?

TS Lê Văn Bảnh: Cơ giới hóa nông nghiệp, thu họach bằng máy  như gặt đập liên hợp rất là cần, nhưng trở ngại thì có mấy vấn đề chính: thứ nhất nông dân ở đây làm trên diện tích ruộng quá nhỏ hẹp. Diện tích nhỏ hẹp và nông hộ nhỏ là một trở ngại lớn cho vấn đề cơ giới hóa.

Thứ hai là mặt bằng đồng ruộng trong giao thông nông thôn cũng chưa được cải tạo tốt. Thứ ba là ở các nứơc khác, thí dụ Thái Lan người ta làm lúa một vụ, thu họach trong mùa khô nhiều thuận lợi. Còn ở Việt Nam làm lúa hai vụ, ba vụ mà đặc biệt vụ hai vụ ba trúng ngay mùa mưa việc sử dụng máy móc có bất tiện.

Thứ tư là nông hộ nhỏ nên khả năng nguồn vốn của nông dân rất hạn hẹp. Do vậy muốn mua máy phải vay tiền ngân hàng thành ra cũng khó.

Chúng tôi khuyến cáo là không nên mua máy gặt đập liên hợp để phục vụ cho từng nông hộ mà nên có dịch vụ cơ khí trong nông nghiệp.

Nếu chúng ta đẩy mạnh được dịch vụ cơ khí trong nông nghiệp thì có thể giải quyết vấn đề cơ giới hóa nông nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long.