ဴမန္မာနဲႛ ဆူဒန္တၾင္ စစ္တပ္ကဵႃးလၾန္ေသာ မုဒိမ္းမႁမဵား ေဆၾးေႎၾးပၾဲ

2007-02-27
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ

cherry_zakhawng_150px.jpg
ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာအဓိက ေဆၾးေႎၾးသူ ခဵင္းအမဵိႂးသမီး ေဒၞခဵယ္ရီဇာေဟာင္။ (Photo: RFA)

ကမႝာ့ ကုလသမဂၢမႀာ အမဵိႂးသမီးမဵားရဲ့ အခၾင့္အလမ္းေတၾနဲႛ ပတ္သက္တဲ့ ညီလာခံ ကဵင္းပခဵိန္နဲႛ တိုက္ဆိုင္႓ပီး၊ နယူးေယာက္႓မိႂႚ ကုလသမဂၢ အစည္းအေဝးခန္းမ(၈)မႀာ ဴမန္မာနဲႛ ဆူဒန္ႎိုင္ငံေတၾမႀာ စစ္သားေတၾ ကဵႃးလၾန္တဲ့ မုဒိမ္းမႁေတၾအေဳကာင္း ေဆၾးေႎၾးပၾဲတရပ္ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၂၇ရက္ေနႛက ကဵင္းပပၝတယ္။ ဒီအစည္းအေဝးကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံ႟ံုးက ႒ကီးမႀႃးဴပႂလုပ္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ဴမန္မာႎုိင္ငံနဲႛ ပတ္သက္လိုႛေတာ့၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံ၊ ခဵင္းဴပည္နယ္အတၾင္း နအဖ စစ္တပ္က ခဵင္းတိုင္းရင္းသူုေတၾအေပၞ အဓမၳဴပႂကဵင့္မႁေတၾကို ခဵင္းအမဵိႂးသမီးတဦးက အဓိက ေဖာ္ထုတ္သၾား႓ပီး၊ ဴမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတၾက ဝင္ေရာက္ေဆၾးေႎၾးခဲ့ဳကပၝတယ္။

ဒီေဆၾးေႎၾးပၾဲကဵင္းပေနခဵိန္မႀာ ေဆၾးေႎၾးခဵက္ေတၾကို နယူးေယာက္႓မိႂႚ၊ ကုသလမဂၢ႟ံုးကေန ဝၝရႀင္တန္႓မိႂႛေတာ္မႀာရႀိတဲ့ RFA စတူဒီယိုထဲကို တုိက္႟ိုက္ေပးပိုႛ ကူညီခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

အခမ္းအနားမႀာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္ လူမႁေရးရာ အထုူး သံမႀႃး မစၤတာ ဂ႟ိုဗာ ဂဵိႂးဆက္ဖ္ ရီးစ္နဲႛ အတူ ဴမန္မာအမဵိႂးသမီး ႎႀစ္ဦးဴဖစ္တဲ့ ခဵင္းေဒသ အမဵိႂးသမီးမဵား အဖၾဲႚခဵႂပ္က ေဒၞခဵယ္ရီ ဇာေဟာင္နဲႛ Open Society Institute က ဴမန္မာ စီမံကိန္း ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး ေဒၞေမာ္ရင္း ေအာင္သၾင္တိုႛလည္း တက္ေရာက္ တင္ဴပေဆၾးေႎၾးခဲ့ပၝတယ္။

ပထမဆံုး ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အမဵိႂးသမီးေရးရာ အေမရိကန္သံမႀႃး မိစ္ ပက္ထရီယာ ဘရစ္စတာက အဖၾင့္စကား ေဴပာဳကား႓ပီး တက္ေရာက္ေဆၾးေႎၾးသူေတၾကို မိတ္ဆက္ေပးပၝတယ္။ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က ႎိုင္ငံတကာ ကဵန္းမာေရး မူဝၝဒဆိုင္ရာ ပၝေမာကၡ ေဒၝက္တာ ဂဵနီဖာ လင္းနင္း၊ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ လူႛအခၾင့္အေရး မူဝၝဒဆိုင္ရာ ပၝေမာကၡ မစၤတာ အိုမာ အစၤေမးလ္တိုႛက ဆူဒန္ႎိုင္ငံ ဒၝေဖာေဒသက အမဵိႂးသမီးေတၾကို ႎိုင္ငံတပ္ေတၾက အဓမၳဴပႂကဵင့္တာနဲႛ လူႛအခၾင့္အေရး ဆက္႓ပီး ခဵိႂးေဖာက္ခံေနရတာေတၾကို ပထမဆံုး ေဆၾးေႎၾးပၝတယ္။ �

အဲဒီေနာက္ ေဒၞေမာ္ရင္းေအာင္သၾင္က ဒီကေနႛ ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာ ဆူဒန္အေရးကိုေဆာင္႟ၾက္ေနတဲ့ ညီအစ္ကို ေမာင္ႎႀမေတၾနဲႛ အတူ အစည္းေဝးတခုထဲမႀာ အတူ ေဆၾးေႎၾးခၾင့္ရလိုႛ ေကဵးဇူးတင္ေဳကာင္းေဴပာ႓ပီး လံုဴခံႂေရးေကာင္စီက ဗီတိုမဲဟာ ကုလသမဂၢရဲ့ ဴပည္သူေတၾကို ကာကၾယ္ေစာင့္ေရႀာက္ေပးရမဲ့ တာဝန္ဝတၨရားကို ရပ္တန္ႛေစဖိုႛ မသင့္ဘူးလိုႛ ယံုဳကည္ေဳကာင္း ေဴပာပၝတယ္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံဟာ လူဦးေရသန္း ၅၀ ရႀိတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမဵိႂးေပၝင္းစံုေနထိုင္တဲ့ အေရႀႚေတာင္အာရႀႎိုင္ငံတႎိုင္ငံ ဴဖစ္တယ္ဆိုတာ အမဵားသိထား႓ပီးဴဖစ္ေဳကာင္း၊ လၾတ္လပ္ေရးရ႓ပီးကတည္းက ဗမာလူမဵိႂးအမဵားစုနဲႛ တိုင္းရင္းသားေတၾဟာ စစ္မႀန္တဲ့ ဖယ္ဒရယ္ ဴပည္ေထာင္စုစနစ္နဲႛ အတူတကၾေနထိုင္ဖိုႛ ဴဖစ္ေပမဲ့ အမဵိႂးသားစည္းလံုးမႁဴပႍနာဟာ ဴမန္မာႎိုင္ငံကို လၾတ္လပ္ေရးရ႓ပီးကတည္းက ေဴခာက္လႀန္ႛခဲ့တာ အခုထိ ဴဖစ္ေဳကာင္း ေဴပာပၝတယ္။

ဴပည္တၾင္းစစ္ဴဖစ္ေနတဲ့ ေဒသေတၾမႀာ ေနထိုင္ဳကရတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမဵိႂးစုေတၾအဳကား ေနာက္ထပ္ အမႀန္တရားတခုနဲႛ ရင္ဆိုင္ရပၝတယ္။ ဒီေဒသေတၾဟာ ဘယ္အဖၾဲႚအစည္း စာနယ္ဇင္း စစ္ေဆးႎုိင္မႁမရႀိတဲ့ ေဒသေတၾဴဖစ္ပၝတယ္။ အစိုးရက တင္းတင္းကဵပ္ကဵပ္ ကန္ႛသတ္ထားတဲ့ သတင္း အခဵက္လက္ ပိတ္ပင္မႁေဳကာင့္ ဴမန္မာစစ္တပ္ေတၾဟာ အမဲေရာင္နယ္ေဴမေတၾမႀာ နယ္ခံဴပည္သူေတၾကို ႒ကိႂက္သလို ႎႀိပ္စက္ဴခယ္လႀယ္ခၾင့္လိုင္စင္ကို ရသၾားေစပၝတယ္လိုႛ ေဒၞေမာ္ရင္းေအာင္သၾင္က ေဴပာသၾားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

တိုင္းရင္းသူေတၾကို စစ္သားေတၾက မုဒိန္းကဵင့္ေနဳကတာဟာ အခုထက္ထိလည္း ဆက္လက္ရႀိေနဆဲဴဖစ္ေဳကာင္း၊ ကုလသမဂၢ လူႛအခၾင့္ေရးသေဘာတူညီခဵက္မဵား လက္မႀတ္ထိုးထားတဲ့ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာ ဒီလုပ္ရပ္ေတၾ ရပ္တန္းက ရပ္ဖိုႛ ဥပေဒအရ စိစစ္အေရးယူဖိုႛ ႎိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက ကူညီေတာင္းဆိုေပးေစလိုေဳကာင္း ေဒၞေမာ္ရင္းေအာင္သၾင္က ေဆၾးေႎၾးသၾားပၝတယ္။

အဲဒီေနာက္ ခဵင္းေဒသ အမဵိႂးသမီးမဵားအဖၾဲႚခဵႂပ္က ေဒၞခဵယ္ရီ ဇာေဟာင္က ဴမန္မာႎိုင္ငံနဲႛ တိုင္းရင္းသား လူမဵိႂးေတၾအေဳကာင္းေတၾကို အကဵဥး္႟ံုးေဴပာ႓ပီး သူမဟာ ဴမန္မာဴပည္မႀာေမၾးတဲ့ ခဵင္းအမဵိႂးသမီးဴဖစ္႓ပီး ၁၉၉၉ မႀာ အိႎၬိယႎိုင္ငံကို ထၾက္ေဴပးလာခဲ့သူဴုဖစ္ေဳကာင္း မိတ္ဆက္ေဴပာဳကားပၝတယ္။� သူမက ဴမန္မာစစ္တပ္ေတၾက တိုင္းရင္းသားေဒသေတၾမႀာ ထိုးစစ္ေတၾေဳကာင္း လူ ၁ သန္းခန္ႛ ဴပည္တၾင္း အိုးအိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္ေတၾဴဖစ္ေနရတဲ့အေဳကာင္း ပိုဆိုးတာက တိုင္းရင္းသူနဲႛ အ႟ယာ္မေရာက္ေသးတဲ့ မိန္းကေလး ငယ္ေတၾကို စစ္သားေတၾက အဓမၳဴပႂကဵင့္တာေတၾပဲ ဴဖစ္ေဳကာင္း တင္ဴပပၝတယ္။

ရႀမ္း၊ ကခဵင္၊ ခဵင္း၊ မၾန္၊ ကရင္နီနဲႛ ရခိုင္ဴပည္နယ္က တိုင္းရင္းသူ မိန္းကေလးေတၾဟာ အစိုးရကုိယ္ႎႁိက္က ခၾင့္ဴပႂတဲ့ စစ္သားေတၾရဲ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဓမၳဴပႂကဵင့္တာေတၾကို ခံစားလာရတာ ကာလေတၾ ဳကာေညာင္းလႀ႓ပီ ဴဖစ္ေဳကာင္း၊ ဒီအမႁေတၾဟာ တိုင္းရင္းသားနယ္ေဴမေတၾမႀာ အစိုးရက ဦးတည္ခဵက္နဲႛ လုပ္ေဆာင္တာဴဖစ္လိုႛ ပိုမဵားတဲ့အေဳကာင္း၊ တိုင္းရငး္သားေတၾကို ဖမ္းဆီးခဵႂပ္ေႎႀာင္တာဟာ မဵိႂးဴဖႂတ္လုပ္ရပ္ဆီေရာက္ဖိုႛ အသံုးခဵတဲ့ လက္နက္မဵားလိုေတာင္ ဴဖစ္လာခဲ့ေဳကာင္း ေဒၞခဵယ္ရီဇာေဟာင္က ေဴပာသၾားတာပၝ။

သူမက အမဵိႂးသမီးေတၾနဲႛ မိန္းကေလးေတၾအေပၞ လူႛအခၾင့္အေရးခဵိႂးေဖာက္မႁေတၾကို အေသးစိတ္ေဆၾးေႎၾး႓ပီး ဴမန္မာႎို္င္ငံမႀာ စစ္မႀန္တဲ့ ႎိုင္ငံေရးေဴပာင္းလဲမႁကသာ ဥပေဒဴပန္လည္စုိးမိုးေရး ဴဖစ္လာမယ္လိုႛ ယံုဳကည္ ေဳကာင္း၊ အရပ္သားအစိုးရတက္လာေရးနဲႛ တိုင္းရင္းသားေဒသေတၾက ဴမန္မာစစ္တပ္ေတၾ ဆုတ္ခၾာေပးေရးေတၾကသာ ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္းက တိုင္းရင္းသူေတၾအေပၞ လိင္ပိုငး္ဆိုင္ရာ အဓမၳဴပႂကဵင့္တာေတၾ ရပ္တန္းက ရပ္ဖိုႛ ရႀိပၝေဳကာင္း၊ ဒၝေဳကာင့္မိုႛ ကုလသမဂၢ လံုဴခံႂေရးေကာင္စီအေနနဲႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံနဲႛ ပတ္သက္လိုႛ မလုပ္မေနရ ဆံုးဴဖတ္ခဵက္ခဵဖိုႛ ကူညီေပးဖိုႛ၊ တခဵိန္တည္းမႀာပဲ ဴမန္မာ့အိမ္နီးခဵင္း အိႎၬိယကို ဴမန္မာစစ္အစိုးရကို ေထာက္ပံ့ေနမႁနဲႛ ဒုကၡသည္ေတၾအေပၞ မူဝၝဒကို စဥ္းစားဖိုႛ၊ တ႟ုတ္နဲႛ ႟ုရႀားတုိႛကိုလည္း လံုဴခံႂေရး ေကာင္စီမႀာ ဴမန္မာကိစၤ ဗီတိုမဲေပးတာကို ဴပန္စဥ္းစားဖိုႛ လိုပၝေဳကာင္း တင္ဴပပၝတယ္။ လံုဴခံႂေရးေကာင္စီမႀာ ဗီတိုမဲနဲႛ ဴမန္မာကိစၤကို ပယ္တာဟာ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာ အမဵိႂးသမီးနဲႛ မိန္းကေလးေတၾကို ပို႓ပီး မုဒိမ္းကဵင့္ဖိုႛ အခဵက္ဴပတာပဲဴဖစ္ေနေဳကာင္း ေဴပာသၾားပၝတယ္။

အဲဒီေနာက္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္ လူမႁေရးရာ အထုူး သံမႀႃး မစၤတာ ဂ႟ိုဗာ ဂဵိႂးဆက္ဖ္ ရီးစ္က ဴမန္မာႎိုင္ငံ အစိုးရတပ္က အစိုးရမူကို ေစာင့္ထိန္းတဲ့အေနနဲႛ တိုင္းရင္းသူေတၾကို အဓမၳဴပႂကဵင့္ေနတာေတၾကို အေမရိကန္သမတကေတာ္ တက္ခဲ့တဲ့ အရင္ ကုလသမဂၢ ေဆၾးေႎၾးမႁနဲႛ ဆက္စပ္႓ပီး ေဆၾးေႎၾးပၝတယ္။

ဴမန္မာ၊ ဆူဒန္ႎိုင္ငံေတၾက အစိုးရေတၾဟာ သူတိုႛ အဴပစ္ေပးခဵင္တဲ့ သူေတၾကိုကဵ ေကာင္းေကာင္း အေရးယူ အဴပစ္ေပးတတ္သူေတၾ ဴဖစ္ေပမဲ့ ဒီမုဒိမ္းမႁ ကဵႃးလၾန္သူေတၾကိုေတာ့ ေကာင္းေကာင္းအဴပစ္မေပးဳကေဳကာင္း၊ မုဒိမ္းကဵင့္တဲ့ စစ္သားေတၾကို ေကာင္းေကာင္း အေရးမယူဳကေဳကာင္း၊ တခၝတရံ ကဵႃးလၾန္သူေတၾက ပၝးစပ္က ေဴပာတဲ့ စကားလံုးေတၾဟာ အစိုးရရႛဲ သေဘာထားကို ထင္ဟပ္ဴပတတ္ေဳကာင္း မစၤတာ ရီးစ္က ေဴပာသၾားတာဴဖစ္ပၝတယ္။

မစၤတာရီးစ္က လိင္အေဴခခံတဲ့ အဳကမ္းဖက္မႁေတၾဟာ မဳကာခင္ ကုလသမဂၢမႀာ ေဆၾးေႎၾးဳကမဲ့ အေဳကာင္းေတၾဴဖစ္ေပမဲ့ အဲဒီေနႛမႀာ ေဆၾးေႎၾးဳကတဲ့ မုဒိမ္းမႁကို မုဒိမ္းမႁလိုႛ ေဴပာင္ေဴပာင္ ေခၞေဝၞ ေဴပာဆိုေဆၾးေႎၾးဖိုႛရာအေရး႒ကီးေဳကာင္း၊ အေမရိကန္အစိုးရကိုယ္စား ဒီေဆၾးေႎၾးပၾဲကို ကဵင္းပႎိုင္ခဲ့လိုႛ အလၾန္ ဝမ္းေဴမာက္ပၝေဳကာင္း၊ ကုလသမဂၢဟာ လူႛအခၾင့္အေရးဴမၟင့္တင္ဖိုႛနဲႛ ကာကၾယ္ေပးတဲ့ အဖၾဲႚအစည္း႒ကီးဴဖစ္ေဳကာင္း ေဴပာဳကားသၾားခဲ့ပၝတယ္။

တခၝ ဒီေဆၾးေႎၾးနဲႛ ပတ္သက္လိုႛပဲ ဴပည့္ဴပည့္စံုစံု တင္ဴပႎုိင္ေအာင္၊ ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာအဓိက ေဆၾးေႎၾးသၾားသူ၊ ခဵင္းအမဵိႂးသမီး ေဒၞခဵယ္ရီဇာေဟာင္ကို ေဆၾးေႎၾးပၾဲအ႓ပီးမႀာ ေဒၞစမ္းစမ္းတင္က ဆက္သၾယ္ေမးဴမန္း တင္ဴပထားဴပန္ပၝတယ္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔