អ្នកវិភាគបារម្ភ​ថា នឹង​​មាន​​​វិបត្តិ​​នយោបាយ​​ថ្មី​​មួយ ដោយសារ​​ស្ថានភាព​​បច្ចុប្បន្ន​

ដោយ មួង ណារ៉េត
2018-06-22
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ក្បួនហែរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ(ឆ្វេង)និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​សម្រាប់​បោះ​ឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់​អាណត្តិ​ទី៤ នា​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។
ក្បួនហែរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ(ឆ្វេង)និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​សម្រាប់​បោះ​ឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់​អាណត្តិ​ទី៤ នា​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។
RFA

អ្នក​វិភាគ​កំពុង​ព្រួយ​បារម្ភ អំពី​វិបត្តិ​នយោបាយ​ថ្មីមួយ ដែល​នឹងអាច​កើត​ឡើង​នៅ​កម្ពុជា នា​ពេល​ខាង​មុខ ដោយសារ​ភាព​ច្របូកច្របល់ ជុំវិញ​ដំណើរ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បច្ចុប្បន្ន​ ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​បែប​នេះ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មើល​ឃើញ​នូវ​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ដ៏​ធំ​មួយ ដែល​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​បក្ស​កាន់​អំណាច និង​បក្ស​ប្រឆាំង បែកបាក់​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​នឹង​ឈាន​ទៅ​រក​ស្ថានភាព​លំបាក​បំផុត​មួយ​ទៀត នៃ​វិបត្តិ​នយោបាយ​បន្ថែម​ថ្មី​មួយ​ ដោយសារ​តែ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ប្រឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ ដែល​គ្មាន​វត្តមាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង ស្រប​ពេល​ដែល​បក្ស​ប្រឆាំង​វិញ មិន​ទទួល​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​​ប្រឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​មានវត្ត​មាន​បក្ស​នេះ ចូលរួម​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នា​ពេល​មុខ។

ការណ៍​ដែលរ​បប​លោក ហ៊ុន សែន ផាត់​បក្ស​ប្រឆាំង​ចោល មិន​ឲ្យ​ចូលរួម​បោះ​ឆ្នោត​បែប​នេះ ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​បក្ស​នេះ ផ្តើម​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កុំ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៩ ខែ​កក្កដា។ ប្រការ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ចាត់​ទុក​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ខាង​មុខ​នេះ​ថា មិន​មែន​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ជាតិ និង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដើម្បី​ក្រាញ​អំណាច​បុគ្គល និង​បក្ស​ប៉ុណ្ណោះ។ ការ​បោះ​ឆ្នោត​បែប​នេះ គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ស្ទាប​ស្ទង់មតិ​ពលរដ្ឋ ឲ្យ​ដឹង​ថា តើ​មាន​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ប៉ុន្មាន​ភាគរយ ដែល​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ដែល​រម្លាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង៖ «អ៊‍ីចឹង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ មិនមែន​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​តំណាង​រាស្រ្ត តែ​វា​ទៅ​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ អំពី​ថាតើ​ការ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត ឬ​មិន​បោះ​ឆ្នោត។ កាលណា​អ្នក​ចូល​រួម​បោះឆ្នោត​តិច គឺ​យ៉ាង​ម៉េច? គឺ​មាន​ន័យ​ថា ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មិន​គាំទ្រ​ព្រះ​មហាក្សត្រ និង​របប​នេះ​ទាំង​មូល។ ហើយ​តិច​ឬច្រើន​នេះ​យ៉ាង​ម៉េច? កាល​ពី​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ កុំ​ភ្លេច​ថា អត្រា​ចូល​រួម​បោះ​ឆ្នោត​មាន ៩០% ឯ​ណោះ រួច​បើ​ចុះ​មក ៥០% ឬ​ក្រោម ៥០% មាន​ន័យ​ថា ប្រជា​ពលរដ្ឋ​បដិសេធ​ចោល​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ហ្នឹង ពួក​គាត់​អត់​ចូលរួម»

ស្រប​ពេល​ដែល​គ្មាន​បក្ស​ប្រឆាំង​ចូលរួម​ក្នុងការ​បោះ​ឆ្នោត​ លោក​នាយករដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន និង​មន្រ្តី​សាធារណៈ​នៃ​របប​លោក កំពុង​សម្រុក​ចេញ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត ឲ្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច មុន​រដូវ​កាល។ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ រងការ​រិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ថា កំពុង​រំលោភ​ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត និង​ច្បាប់​ស្តីពី​សហលក្ខន្តិកៈ​មន្រ្តី​​រាជការ​ស៊ីវិល ដោយសារ​ប្រញាប់​រួស​រាន់​ចេញ​ឃោសនា និង​ការ​បំពាន​តួនាទី​មន្រ្តី​រាជការ​សាធារណៈ។

លោកនាយករដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ប្រឹង​ចេញ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​គ្រប់​ច្រកល្ហក ជាពិសេស​ការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​កម្មករ​រោងចក្រ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​រៀងរាល់​លើក ដែល​លោក​ចុះ​ជួប​កម្មករ​តាម​រោងចក្រ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ លោក ហ៊ុន សែន យក​តួនាទី​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែល​សម្រាប់​បម្រើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់​រូប​ គ្រប់​និន្នាការ​នយោបាយ ទៅ​ឃោសនា​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គូស​លេខ ២០ លើ​សន្លឹក​ឆ្នោត ដែល​ជា​លេខ​រៀង​របស់​បក្ស​លោក​ទៅ​វិញ។ មន្រ្តី​រាជការ​សាធារណៈ ដែល​ជា​សមាជិក​បក្ស​កាន់​អំណាច ក៏​ហ៊ាន​ឃោសនា​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​បក្ស​របស់​ខ្លួន ទាំង​ក្នុង​តួនាទី​បម្រើ​រដ្ឋ មិន​ត្រូវ​បម្រើ​បក្ស​ក៏​ដោយ។

ច្បាប់​ស្តីពី​សហលក្ខន្តិកៈ​មន្រ្តី​រាជការ​ស៊ីវិល ជំពូក​ទី ៥ មាត្រា ៣៧ ចែង​ច្បាស់​អំពី​អព្យាក្រិតភាព របស់​មន្រ្តី​រាជការ​សាធារណៈ រួមទាំង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ផង ដែល​ច្បាប់​ហាមឃាត់​ដាច់​ខាត មិន​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​មុខងារ​របស់​ខ្លួន និង​សម្ភារៈ​របស់​រដ្ឋ​ ដើម្បី​បម្រើ​សកម្មភាព​នយោបាយ​របស់​បក្ស​នោះ​ឡើយ។ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​ផ្ទុយ​នឹង​មាត្រា​នេះ ចាត់​ទុក​ជា​កំហុស និង​ការ​ឆ្គាំឆ្គង​ក្នុង​វិជ្ជាជីវៈ។ ចំណែក​ឯ​ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត ក៏​ហាម​ឃាត់​មិន​ឲ្យ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត នៅ​មុន​ថ្ងៃ​នៃ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះ​ឆ្នោត​នោះ​ដែរ។ សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​អាណត្តិ​នេះ ថ្ងៃ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះ​ឆ្នោត មិន​ទាន់​មក​ដល់​នៅ​ឡើយ​ទេ ព្រោះ​ថ្ងៃ​ឃោសនា​ពិត​ប្រាកដ គឺ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី៧ ដល់​ទី២៧ ខែ​កក្កដា​ឯ​ណោះ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ អះអាង​ថា ទម្លាប់​រំលោភ​ច្បាប់​បែប​នេះ គឺ​មិនមែន​ជា​រឿង​អ្វី​ថ្មី​នោះ​ឡើយ៖ «អ៊‍ីចឹង​បាន​ថា ទម្លាប់​អ៊‍ីចឹងៗ គឺ​វា​បាន​ធ្វើ​យូរ​មក​ហើយ រួច​យើង​អត់​មាន​នរណា​តវ៉ា​អ្វី​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ សំខាន់​គឺ​ត្រង់​ថា ទម្លាប់​ដែល​ថ្មី​លើក​នេះ គឺ​ដូច​ជា​មាន​ការ​ច្របូក​ច្របល់ ហើយ​យក​តួនាទី​របស់​ខ្លួនហ្នឹង​ឃោសនា​បណ្តើរៗ បែប​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រចូកច្របល់​អស់ គឺ​យក​តួនាទី​របស់​ខ្លួន ហើយ​នឹង​សកម្មភាព​ទៅ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត ដែល​ប្រការ​នេះ បើ​មិន​ខុស​ច្បាប់​ ក៏​ខុស​ស្មារតី នៃ​គោល​ការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ឬ​គោលការណ៍​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​សេរី ត្រឹមត្រូវ​ និង​យុត្តិធម៌ដែរ»

ប៉ុន្តែ​មន្រ្តី​នាំពាក្យ​របបលោក ហ៊ុន សែន គឺ​លោក ផៃ ស៊ីផាន អះអាង​ថា គ្មាន​ច្បាប់​ណា​ហាមឃាត់​ នាយករដ្ឋមន្រ្តី មិន​ឲ្យ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​សម្រាប់​បក្ស​ខ្លួន​ឯង​នោះ​ឡើយ ព្រោះ​លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ផង និង​ជា​ប្រធាន​បក្ស​កាន់​អំណាច​ផង៖ «នៅ​ពេល​ដែល​លោក​មាន​ប្រសាសន៍ លោក​ត្រូវ​តែ​ការពារ​បុព្វហេតុ​បក្ស​របស់​លោក ជា​តួនាទី​របស់​នាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ដូច្នេះ គួរ​សួរ​ទៅ គ..ប តើ​គេ​យល់​ឃើញ​យ៉ាង​ម៉េច គេ​វិនិច្ឆយយ៉ាង​ម៉េច គឺជារឿង​របស់ គ..»

អាស៊ីសេរី មិន​អាចសុំ​ការ​បំភ្លឺពី​​អ្នកនាំ​ពាក្យ គ..ប គឺ​លោក ឌឹម សុវណ្ណារុំ បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២១ ខែ​មិថុនា ទោះ​ខិតខំ​ព្យាយាម​ទូរសព្ទ​ទៅ​លោក​ជា​ច្រើន​សា តែ​គ្មាន​អ្នក​ទទួល។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី លោក​ធ្លាប់​អះអាង​ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​ថា ការ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត នៅ​ក្រៅ​រង្វង់​ថ្ងៃ​យុទ្ធនាការ​បោះ​ឆ្នោត មិន​មែន​ជា​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​ស្ថាប័ន គ..ប នោះ​ឡើយ។

បន្ថែម​ទៅ​លើ​ការ​បំផ្លាញ​ឆន្ទៈ​រាស្រ្ត​ម្ចាស់​ឆ្នោត ដោយសារ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​មាន​អ្នក​គាំទ្រ​រហូត​ដល់​ជិត ៤៤% ឬ​ជាង​បី​លាន​នាក់​នោះ របប​លោក ហ៊ុន សែន បែរ​ជា​ខិតខំ​​ប្រឹងប្រែង​យ៉ាង​ខ្លាំង និង​ធ្វើ​រឿង​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ធ្វើ​ពី​មុន​ជា​ច្រើន រួមទាំង​ការណ៍​ដែល​ប្រធាន គ..ប ចុះ​ជួប​គ្រូ​បង្រៀន​តាម​ខេត្ត ដើម្បី​អប់រំ​អំពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត ការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលករ​ចំណាក​ស្រុក​មក​ចូល​រួម​បោះ​ឆ្នោត ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​កម្មករ​រោងចក្រ​ឈប់​សម្រាក​បី​ថ្ងៃ ដោយ​មាន​ប្រាក់ខែ ដើម្បី​អាច​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​បាន និង​ការ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ទូរស័ព្ទ​ចល័ត ផ្សាយ​សារ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ​ចេញ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​ដើម។

មន្រ្តីឃ្លាំមើល​ការ​បោះ​ឆ្នោត ចាត់​ទុក​ការ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​នេះ​ថា ជា​ការ​បំបែក​ឯតទគ្គកម្ម​​ថ្មី​មួយ នៅ​កម្ពុជា​ក្នុង​ការងារ​បោះ​ឆ្នោត។ មន្ត្រី​ស៊ើបអង្កេត​ជាន់​ខ្ពស់​អង្គការ​ ខុមហ្រ្វែល (COMFREL) លោក កន សាវាង្ស យល់​ឃើញ​ថា ការ​ខំប្រឹង​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ចេញ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យបាន​ច្រើន​នេះ គឺ​ប្លែក​ខ្លាំង​ត្រង់​ថា កន្លង​មក ទោះ​បី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​បក្ស​ប្រឆាំង​ប្រឹងប្រែង​ឲ្យ គ..ប និង​រដ្ឋាភិបាល ធ្វើ​យ៉ាង​សម្រួល​ឲ្យ​ពលករ​ចំណាក​ស្រុក​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​បាន​ច្រើន ក៏​សំណើសុំ​នេះ មិន​ត្រូវ​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​នោះ​ដែរ ទើប​តែ​ពេល​គ្មាន​វត្ត​មាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ បែរ​ជា​មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ខ្លាំង ខ្លាច​ពលករ​ចំណាក​ស្រុក មិន​មក​បោះ​ឆ្នោត​បែប​នេះ​ទៅ​វិញ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោក កន សាវាង្ស យល់​ឃើញ​ថា មិន​ថា​របប​លោក ហ៊ុន សែន ខំ​ប្រឹងប្រែង​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​យ៉ាង​ណា​នោះ​ទេ​ ក៏​ចំនួន​នៃ​ការ​ចូលរួម​នោះ បើ​ឧបមា​ថា វា​មាន​ច្រើន ក៏​មិន​ប្រាកដ​ថា​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ដែរ ព្រោះ​មាន​កត្តា​ភ័យ​ខ្លាច និង​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​ជា​ច្រើន ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​មិន​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ៖ «ចង់​មិន​ចង់​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ហ្នឹង ទទួល​រង​បញ្ហា​ហើយ។ បញ្ហា​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​គេ​មើលឃើញ​ហើយ ទោះបី​ចំនួន​អ្នក​ចេញ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​ មាន​ច្រើន​ប៉ុន​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​វា​នៅ​តែ​មិន​អាច​ទទួល​យក​នូវ​លំនាំ​នៃ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ដ៏​ទូលំទូលាយ​នោះ​ដែរ។ ទាក់ទង​រង​បរិយាកាស​នយោបាយ ការ​គម្រាម​កំហែង ការ​ទិញ​ទឹកចិត្ត​ ការ​បង្ខិត​បង្ខំ ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត ដែរ​ឬ​ទេ? ដូច្នេះ​តិច ឬ​ច្រើន វា​ផ្អែក​ទៅលើ​ស្ថានភាព​ទាំង​អស់​នេះ​ថែម​ទៀត»

ទោះជាមានការ​អំពាវនាវឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត និង​ការ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​រក​សំឡេង​ឆ្នោត​ខុស​រដូវកាល យ៉ាង​សន្ធាប់​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​មន្រ្តី​រាជការ ដែល​ជា​មន្រ្តី​បក្ស​កាន់​អំណាច​ផង​យ៉ាង​ណា​ក្តី ក៏​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ធំៗ រួម​ទាំង​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា​ផង សុទ្ធតែ​បាន​ប្រកាស​ធ្វើ​ពហិការ​ និង​មិន​ដាក់​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​នោះ​ទេ ដោយសារ​តែ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​អាប់អួរ​ខ្លាំង​ពេក។ ចំណែក​ឯ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ឯ​ណោះ​វិញ ក៏​បាន​ចាត់​ទុក​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ខាង​មុខ​ថា នឹង​មិន​អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌ និង​មិន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​ពលរដ្ឋ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​បាន​នោះ​ឡើយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល