ប្រជា​សហគមន៍​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​ជាង ​២រយ​ករណី​ក្នុង​ព្រៃព្រះរការ

ដោយ ហ៊ុំ ចំរើន
2024.03.21
ប្រជា​សហគមន៍​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​ជាង ​២រយ​ករណី​ក្នុង​ព្រៃព្រះរការ ទិដ្ឋភាពបទល្មើសព្រៃឈើ​ដែលសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ​ ឃុំប្រមេរ បានចុះឃ្លាំមើល និងប្រមូលព័ត៌មានបទល្មើសព្រៃឈើរយៈពេល៣យប់ ៣ថ្ងៃ ចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងដែនជម្រកការពារសត្វព្រៃព្រះរការ ខេត្តព្រះវិហារ។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយភូមិប្រមេរុ

ប្រជា​សហគមន៍​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​ជាង​ ២រយ​ករណី ក្នុង​ព្រៃព្រះរការ។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​លើក​ឡើង​ថា ការ​រក​ឃើញ​នេះ​បង្ហាញ​ពី​អ​សមត្ថភាព​របស់​មន្ត្រី​បរិស្ថាន និង​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ ជុំវិញ​ការ​ទប់ស្កាត់​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​ក្នុង​ដែន​អភិរក្ស។

ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ ឃុំ​ប្រមេរុ ១៥នាក់ បាន​ចុះ​ល្បាត​ព្រៃ​ព្រះរការ រយៈពេល​ ៣ថ្ងៃ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ដោយ​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​ ២៥០ករណី ។ ការ​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​ព្រៃឈើ​នេះ ស្រប​ពេល​ដែល​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ប្រារព្ធ​ពិធី​ព្រៃឈើ​អន្តរជាតិ។

សហគមន៍​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ ភូមិ​ប្រមេរុ បាន​រក​ឃើញ​សម្ភារៈ​បទល្មើស​មួយ​ចំនួន ​ដូច​ជា ម៉ាស៊ីន​អារ​ឈើ​ចំនួន ៥គ្រឿង សាំង​ជិត​ ១០០លីត្រ ជួប​ជន​សង្ស័យ​កាប់​ឈើ​ ២៤នាក់ និង​គល់​ឈើ ​ដែល​ទើប​កាប់​រួច​ថ្មីៗ ​២៥៣ដើម។ ដើម​ឈើ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​កាប់​ទាំង​នោះ​មាន​មុខ​កាត់​ចាប់​ពី ៣៥សង់ទីម៉ែត្រ រហូត​ដល់ ២០០សង់​ទីម៉ែត្រ ភាគ​ច្រើន​គឺជា ឈើទាល និង​ឈើ​ត្រាច ដែល​ជា​ដើម​ច្បោះ​ដើម្បី​ដង​យក​ជ័រ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ប្រភេទ​ឈើ​ប្រណិត​ផ្សេងៗ​ ទៀត​រួម​មាន គគីរ ផ្ចឹក កកោះ សុក្រំ និង​ពពេល​ជា​ដើម។

ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ​ម្នាក់ ដែល​បាន​ចូលរួម​ល្បាត​ព្រៃ​ឈើ លោក ថី ហ៊ុន ប្រាប់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែមីនា ថា ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ព្រះរការ​មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ​ដែល​ដង​ជ័រ​នោះ​ទេ តែ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជា​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ ដែល​កំពុង​អាស្រ័យ​អនុផល​ព្រៃ​ឈើ​ផ្សេងៗ ដូចជា​បេះ​ផ្សិត បន្លែ ក្នុង​ព្រៃ​ព្រះ​រការ​ផង​ដែរ។ លោក​បន្ត​ថា មូលហេតុ​សំខាន់​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ព្រៃ​ឈើ​ព្រះរការ​នៅ​តែ​រង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ គឺ​ដោយសារ​តែ​ក្រុម​ឈ្មួញ​រក​ស៊ី​ឈើ តែង​ឃុបឃិត​គ្នា​ជាមួយ​មន្ត្រី​បរិស្ថាន ជួល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូល​កាប់ ដោយ​ឱ្យ​ប្រាក់​ឈ្នួល​ប្រមាណ​ ១៥ម៉ឺន ទៅ​ដល់ ​២០ម៉ឺន​រៀល​ក្នុង​ឈើ​មួយ​ម៉ែត្រ​គូប ។

លោក ថី ហ៊ុន៖ «សម្រាប់​ខ្ញុំ​វា​ល្អ​បើសិនជា​យើង​ដាក់​ទោស​បទ​ល្មើស ធ្វើ​ម៉េច​យើង​ធ្វើ​តាម​ច្បាប់​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ ឬ​ក៏​ក្នុង​ច្បាប់​បរិស្ថាន ដែល​មន្ត្រី​គាត់​ទម្លាក់​ឱ្យ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​នេះ ធ្វើ​តាម​ច្បាប់​ហ្នឹង​ទៅ ហើយ​បរិស្ថាន​ឱ្យ​សហគមន៍​ខ្ញុំ​ចូលរួម​ផង កុំ​ពេល​សហគមន៍​ខ្ញុំ​ចូល​ទៅ​គាត់​ហាម​មិន​ឱ្យ​ចូល»

អនុក្រឹត្យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦ ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ព្រះរការ ​ដែល​មាន​ទំហំ​ជាង​ ៩ម៉ឺន​ហិកតារ ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ជា​តំបន់​ដែល​ត្រូវ​គ្រប់គ្រង​ការពារ ​និង​អភិរក្ស​ជីវៈ​ចម្រុះ ​និង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ក្នុង​តំបន់។

កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ថ្លែង​នៅ​ចំពោះ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម លោក ឌិត ទីណា និង​មន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ថា ប្រសិនបើ​មិន​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​នោះ​ទេ មនុស្ស​តិច​ទទួល​បាន​ផល​ប្រយោជន៍ ហើយ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នឹង​លំបាក​វេទនា។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ព្រះ​រការ នៅ​តែ​រង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ហើយ​សូម្បី​តែ​ដើម​ច្បោះ​របស់​ជនជាតិ​ដើម​ភាព​តិច​កួយ​ដែល​អាស្រ័យ​ផល តាំង​ពី​ដូនតា​របស់​ពួកគាត់​រៀង​មក ក៏​ត្រូវ​បាន​ជន​ល្មើស​លួច​កាប់​ផង​ដែរ។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន​លោក ផៃ ប៊ុនឈឿន ដើម្បី​សុំ​ការ​បកស្រាយ​ជុំវិញ​រឿង​នេះ​បាន​ឡើយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែមីនា។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ អ្នក​សម្រប​សម្រួល​គម្រោង​នៃ​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា (CYN) លោក អូត ឡាទីន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​រក​ឃើញ​បទ​ល្មើស​កាប់​ឈើ​របស់​ប្រជា​សហគមន៍ មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ព្រោះ​គ្រប់​គល់​ឈើ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ចូល​ក្នុង​របាយការណ៍​មាន​លេខ​និយាមកា GPS ច្បាស់​លាស់។ លោក​បន្ត​ថា អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​គួរ​តែ​អន្តរាគមន៍​ទប់​ស្កាត់​បទ​ល្មើស​ព្រៃ​ឈើ ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ព្រះ​រការ​ជា​បន្ទាន់ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​កុំ​ឱ្យ​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​មួយ​នេះ ក្លាយ​ជា​ព្រៃ​រេចរឹល​លែង​ដើរ​តួនាទី​ជា​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ទៀត។

លោក អូត ឡាទីន៖ «បើសិនជា​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់​ជាតិ​រក​ឃើញ​ថា មន្ត្រី​បរិស្ថាន​នៅ​ទី​នោះ​ធ្វើ​កិច្ច​ការងារ​អត់​បាន​ដិតដល់ ឬ​ក៏​ធ្វើ​ការងារ​អត់​បាន​ច្បាស់លាស់​តាម​បទ​បញ្ជា​ទេ អាច​បន្លំ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កិច្ច​ការងារ​ដោយ​សំងាត់​ជាមួយ​សហគមន៍​មូលដ្ឋាន ហើយ​ចុះ​ទៅ​ប្រតិបត្តិការ​ដោយ​សម្ងាត់ ហើយ​មួយ​ទៀត​យើង​អាច​ស្រាវជ្រាវ​រក​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​បង្ក​អំពើ​ពុករលួយ រវាង​អ្នក​រកស៊ី​ជាមួយ​នឹង​មន្ត្រី ហើយ​យើង​អាច​ចាត់​វិធានការណ៍ ទៅ​លើ​មន្ត្រី​ហ្នឹង ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​មាន​ភាព​រៀង​ចាល»

ប្រជា​សហគមន៍​លើក​ឡើង​ថា ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​បទ​ល្មើស​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ក្រសួង​បរិស្ថាន គួរ​ចាត់​វិធានការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ឱ្យ​បាន​ម៉ឺងម៉ាត់​ទៅ​លើ​ឈ្មួញ​ចាំ​ទិញ​ឈើ និង​ជន​ល្មើស​ចូល​លួច​កាប់​ឈើ ជាជាង​បន្ត​ច្រាន​ចោល​ការ​រក​ឃើញ បទ​ល្មើស​ព្រៃ​ឈើ ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​នៅ​មូលដ្ឋាន ឃុបឃិត​ជាមួយ​ឈ្មួញ​រក​ស៊ី​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​ដោយ​គ្មាន​ហេតុផល។

កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​បាន​សន្យា​កាត់​ក​ខ្លួន​ឯង បើ​មិន​អាច​​ទប់​ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​បាន។ ក្រោយ​មក​ទៀត លោក​​ថ្លែង​ថា លោក​ស្អប់​អ្នក​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ និង​ចាត់​ទុក​ការ​កាប់​ឈើ ដូចជា «ការ​កាប់​ក្បាល» របស់​លោក ប៉ុន្តែ​សារ​បែប​នេះ​មិន​អាច​ជួយ​ទប់ស្កាត់​វិនាស​កម្ម​ព្រៃឈើ​នៅ​កម្ពុជា​បាន​ឡើយ។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ កម្ពុជា​បែរ​ជាប់​ឈ្មោះ​ថា ជា​ប្រទេស​បាត់​បង់​ព្រៃ​ឈើ​ខ្ពស់​​ជាងគេ​បំផុត​លើ​ពិភពលោក​។ ទិន្នន័យ​ផ្កាយរណប​ផ្ដល់​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ​រួម (Joint Research Center, JRC) របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប និង​ទិន្នន័យ​បម្រែបម្រួល​ព្រៃឈើ​សាកល (Global Forest Change) របស់​សកលវិទ្យាល័យ ម៉ារីលែន (University of Maryland) នៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក រក​ឃើញ​ថា មាន​ការ​កើន​ឡើង​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក នូវ​ការបាត់បង់​ព្រៃឈើ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​នៅ​កម្ពុជា។ គិត​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ២០០០ រហូត​ដល់​ដំណាច់​ឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជា​បាន​បាត់បង់​គម្រប​ព្រៃឈើ​ដល់​ទៅ ២៦ស្មើនឹង​២លាន ៣សែន​ហិកតារ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។