អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ជួប​លោក ហ៊ុន សែន និង​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ជជែក​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2022.08.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ជួប​លោក ហ៊ុន សែន និង​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ជជែក​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស លោក វិទិត មុនតាប៊ន (Vitit Muntarbhorn) អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទួទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុសុ្ស​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា និង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​ជំនួប​ពិភាក្សា​​អំពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស នៅ​ថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន

អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទួទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុសុ្ស​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា លោក វិទិត មុនតាប៊ន (Vitit Muntarbhorn) បាន​ជួប​ជជែក​ជាមួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ធ្វើ​ការ​ផ្នែក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បី​ជជែក​អំពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស។ មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រាប់​ទៅលោក វិទិត មុនតាប៊ន ថា មាន​ការ​រឹតត្បិត​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ ចំណែក​លោក​ ហ៊ុន សែន ស្នើ​ទៅ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ឲ្យ​ធ្វើ​របាយការណ៍​របស់​ខ្លួន​ដោយ​តម្លាភាព។

រយៈ​ពេល ២ថ្ងៃដំបូង នៃ​ការ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៃ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុសុ្ស​នៅ​កម្ពុជា លោក វិទិត មុនតាប៊ន បាន​ជ្រើសរើស​ថ្ងៃ​ដំបូង​នៃ​ការ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ជួប​ក្រុម​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គ​មស៊ីវិល​ ដែល​ធ្វើ​ការងារ​ផ្នែក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស។ ការ​ជួប​គ្នា​នេះគឺ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូប​នេះ​ប្រមូល​ធាតុចូល ក្នុង​ការ​ធ្វើ​របាយការណ៍​របស់​លោក ​សម្រាប់​វាយ​តម្លៃ​នៃ​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិមនុស្សនៅ​កម្ពុជា។ ចំណែក​ជំនួប​ជាមួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែ​សីហា ក៏​មាន​ការ​ជជែក​អំពី​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ដែរ។ ក្នុង​ជំនួប​នោះ លោក ហ៊ុន សែន ប្រាប់​ទៅ​លោក វិទិត មុនតាប៊ន ថា កិច្ចការ​តុលាការ​ លោក​មិន​អាច​លូក​ដៃ​ចូល​បាន​ទេ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​ស្នើ​ទៅ​ឧត្តម​ស្នង​ការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​លោក វិទិត មុនតាប៊ន ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​រៀបចំ​របាយការណ៍​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព។ លោក ហ៊ុន សែន លើក​ឡើង​ទៀត​ថា រដ្ឋាភិបាល​ចង់​ឲ្យ​តួអង្គ​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ ធ្វើការ​រិះគន់​ដោយ​ស្ថាបនា មិន​អុជអាល មិន​បង្កើត​ការ​ស្អប់ខ្ពើម​ពូជសាសន៍ ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​រក្សា​សន្តិភាព ស្ថេរភាព គឺ​មាន​ការ​អាស្រ័យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មិន​អាច​ខ្វះ​មួយ​ណា​បាន​ទេ។

មន្ត្រី​ផ្នែក​ព័ត៌មាន​សាធារណៈ​នៃ​ការិយាល័យ​ឧត្ដម​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា អ្នកនាង អាមែនដា ហ្វីហ្សឺរ (Amanda Fisher) ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​តាម​សារ​អេឡិចត្រូនិក នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែសីហា ថា លោក​សាស្ត្រាចារ្យ វិទិត មុនតាប៊ន នឹង​មិន​និយាយ​អំពី​កិច្ចប្រជុំ​នានា របស់​លោក​នោះ​ទេ លុះត្រាតែ​នៅ​ពេល​ធ្វើ​សន្និសីទ​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែសីហា។

អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុសុ្ស​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា លោក វិទិត មុនតាប៊ន បាន​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​វាយ​តម្លៃ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៥ ដល់​ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែ​សីហា ដើម្បី​ជួប​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ រួម​មាន រដ្ឋាភិបាល អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល គណបក្ស​នយោបាយ និង​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស។

សមាជិក និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក កត្តា អ៊ន យល់​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ជា​រឿង​ធម្មតា ដែល​លោក លោក វិទិត មុនតាប៊ន ដើម្បី​ប្រមូល​ព័ត៌មាន និង​ស្វែង​យល់​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស សម្រាប់​ដាក់​ក្នុង​របាយការណ៍ ដែល​អ្នក​រាយការណ៍​រូប​នេះ​នឹង​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នាខែ​កញ្ញា និង​ខែតុលា​ខាង​មុខ។ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​រូប​នេះ​នៅតែ​ថ្លែង​ការពារ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​អនុវត្ត​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​ជា​ទូទៅ​របស់​ពលរដ្ឋ​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ប្រសើរ៖ «ក្នុង​ករណី​ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន ដែល​ប្រើប្រាស់​សេរីភាព​របស់​ខ្លួន ឬ​ក៏​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​បំពារបំពាន​នូវ​ច្បាប់ ឬ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិ​អ្នក​ដទៃ​ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​ត្រូវ​អនុវត្តន៍​ច្បាប់ ពុំ​មាន​ការ​រើស​អើង​ថា ក្រុម​នេះ ឬ​ក្រុម​នោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​នេះ ឬ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នោះ​ទេ គឺ​សមភាព​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់»

ទោះ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​អះអាង​បែប​នេះ​ក្ដី ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ធ្វើ​ការងារ​ផ្នែក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​តែ​សង្កេត​ឃើញ​ថា ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ សិទ្ធិ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​នៅ​តែ​មាន​ការ​រឹតត្បិត​ដដែល។

នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ លោក អំ សំអាត ឲ្យ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ដឹង​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែ​សីហា​ថា ក្រុម​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​បាន​ប្រាប់​ទៅ​លោក វិទិត មុនតាប៊ន ថា លំហ​សេរីភាព​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល សេរីភាព​នយោបាយ និង​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​​នេះ​មាន​ការ​រឹតត្បិត​ពី​សមត្ថកិច្ច​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ជំនួប​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ថ្ងៃ​ទី១៥ ខែ​សីហា។ លោក អំ សំអាត ចង់​ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដាក់​ជូន​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ៖ «អ៊ីចឹង​អត់​អី​ចម្លែក នៅ​ពេល​រដ្ឋាភិបាល​ការពារ ឬ​ក៏​បដិសេធ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស។ ខ្ញុំ​យល់​ថា អ្វី​ដែល​សំខាន់​នោះ​ ដំណោះស្រាយ​ដែល​ល្អ​នោះ គឺ​រដ្ឋាភិបាល លោក​គួរ​ពិនិត្យ​មើល​នូវ​ចំណុច​ខ្វះខាត ដែល​គេ​ផ្ដល់​អនុសាសន៍ ហើយ​យើង​ធ្វើ​ការ​កែលម្អ អា​ហ្នឹង​មាន​ផល​ចំណេញ​ច្រើន»

លោក អំ សំអាត យល់​ថា ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ នឹង​ផ្ដល់​ផល​ចំណេញ​ដល់​កម្ពុជា ដែល​អាច​ធ្វើ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពេញលេញ​មក​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ ចំណែក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក៏​អាច​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ GSP ឲ្យ​កម្ពុជា​វិញ​ផង​ដែរ។

ចំណែក​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ លោក វិទិត មុនតាប៊ន ធ្លាប់​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា បើ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ឆន្ទៈ​ដោះ​ស្រាយ​វិប័ត្ត​នយោបាយ នោះ​អ្វីៗ នឹង​អាច​ដោះ​ស្រាយ​បាន​ជុំវិញ​រឿង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក​អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឱ្យ​ងាក​មករ​ក​ផ្លូវ​ត្រូវ នៃ​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ ដោយ​ត្រូវ​បើក​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ស្តារ​ប្រជាធិបតេយ្យ​មក​វិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។