អាមេរិក​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​មិន​ទាន់​មាន​សេរីភាព​សាសនា​ពេញលេញ​នៅ​ឡើយ

ដោយ សុជីវី
2021-05-13
Share
អាមេរិក​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​មិន​ទាន់​មាន​សេរីភាព​សាសនា​ពេញលេញ​នៅ​ឡើយ ទិដ្ឋភាព​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ប៉ាទ្រីក ម័រហ្វី (Patrick Murphy) ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​សាសនា។
Photo Courtesy

ក្រសួងការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចេញផ្សាយ​របាយការណ៍​ថ្មី​មួយ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ឧសភា​នេះ ដោយ​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​មិនទាន់​មាន​សេរីភាព​សាសនា​ពេញលេញ​នៅឡើយ​ទេ​។ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា របាយការណ៍​នេះ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ការពិត និង​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រឹងប្រែង​កែ​លម្អ​ចំណុច​ខ្វះខាត​ទាំងឡាយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​នេះ។

ការអនុវត្ត​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​នៅ​កម្ពុជា នៅ​មាន​ភាព​ខ្វះ​ចន្លោះ ទោះបីជា​កម្ពុជា មាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ចែង​ពី​សេរីភាព​នេះ និង​បាន​ផ្តល់​សច្ចាប័ន​លើ​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​យ៉ាង​ណាក្តី​។ មូលហេតុ​សំខាន់​ដែល​នាំ​ឱ្យ​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​មិនអាច​អនុវត្ត​បាន​ពេញលេញ​នៅ​កម្ពុជា​នោះ គឺ​ដោយសារ​ការអនុវត្ត​បែប​លម្អៀង ការ​រឹតត្បិត និង​ចន្លោះ​ប្រហោង​នៃ​ច្បាប់​ជាដើម​។ នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​ស្ដីពី​សេរីភាព​សាសនា​អន្តរជាតិ​ឆ្នាំ​២០២០ របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្រសួងការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គូសបញ្ជាក់​នៅក្នុង​របាយ​ការណ៍​នោះ​ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​បាន​កំណត់​យក​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ជា​សាសនា​របស់​រដ្ឋ​។ ច្បាប់​ហាម​មិន​ឱ្យ​មានការ​ប្រតិបត្តិ​ជំនឿ​សាសនា​ណាមួយ​ដែល​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​សាសនា​ដទៃ​ឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​ចែង​ច្បាស់​ពី​ទោសទណ្ឌ​លើ​ជន​ដែល​បំពាន​បម្រាម​នេះ​ឡើយ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ច្បាប់​កម្ពុជា​តម្រូវ​ឱ្យ​ក្រុម​អង្គការ​ផ្នែក​សាសនា ក្នុង​នោះ​ក៏​រួម​ទាំង​អ្នក​កាន់​ពុទ្ធសាសនា​ដែរ ឱ្យ​ចុះបញ្ជី​នៅ​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា ហើយ​ការចុះបញ្ជី​នោះ​ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​នីតិវិធី​ជាច្រើន​។ ពួកគេ​ត្រូវ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ជាច្រើន រួមមាន គោលដៅ​នៃ​អង្គការ​សាសនា​របស់​ពួកគេ សកម្មភាព ព័ត៌មាន​អំពី​មេដឹកនាំ​សាសនា ប្រភព​លុយ និង​របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ ជាដើម​។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ បើ​សាលា​ណា​ដែល​ផ្តល់​ការ​បង្រៀន​ផ្នែក​សាសនា ពួកគេ​ត្រូវ​ចុះ​បញ្ជី​ទាំង​នៅ​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា និង​ក្រសួង​អប់រំ ហើយ​ក្រសួង​អប់រំ​នឹង​ណែនាំ​ដល់​សាលា​ទាំងនោះ​ឱ្យ​អនុលោម​តាម​កម្មវិធីសិក្សា​ស្នូល​របស់​ក្រសួង​។ លើស​ពី​នេះ សាលារៀន​មួយចំនួន​បាន​បន្ថែម​មេរៀន​ទាក់ទង​នឹង​ពុទ្ធសាសនា ហើយ​តម្រូវ​ឱ្យ​សិស្ស​ដែល​មិនមែន​ជា​ពុទ្ធសាសនិក​ចូលរួម​ដែរ ខណៈ​ដែល​មេរៀន​បន្ថែម​ក្រៅពី​ពុទ្ធសាសនា​មិន​ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​នោះ​ឡើយ។

ទាក់ទង​នឹង​ការអនុវត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ទៅ​លើ​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​វិញ ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​បន្ត​ជំទាស់​មិន​ឱ្យ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​ទទួលយក​ជនជាតិ​ម៉ុងតាញ៉ា (Montagnards) វៀតណាម​ដែល​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត ឱ្យ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ឋានៈ​ជា​ជនភៀសខ្លួន​នោះ​ឡើយ​។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ រដ្ឋាភិបាល​បន្ត​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​ពិធីបុណ្យ​ពុទ្ធសាសនា និង​ដាក់​ជា​ថ្ងៃ​ឈប់សម្រាក​។ រដ្ឋាភិបាល​ផ្តល់​ជំនួយ និង​គាំទ្រ​ដល់​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​បោះពុម្ពផ្សាយ​ឯកសារ​ទាំងឡាយ​អំពី​វប្បធម៌​ខ្មែរ និង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​។ ប៉ុន្តែ​ការអនុវត្ត​បែបនេះ រដ្ឋាភិបាល​មិនបាន​ធ្វើ​ចំពោះ​ក្រុម​អ្នក​កាន់​សាសនា​ដទៃ​នោះ​ទេ។

ដោយឡែក​ក្នុង​ពេល​ផ្ទុះ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០២០ វិញ ក្រសួង​សុខាភិបាល​បាន​ដាក់​អត្តសញ្ញាណ​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​ថា ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ឥស្លាម​។ ករណីនេះ​បាន​នាំមក​នូវ​ការរើសអើង​លើ​ជនជាតិ​ចាម និង​អ្នក​កាន់សាសនា​ឥស្លាម​មួយ​ចំនួន ដោយ​ពួកគាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ថា ជា​ប្រភព​ចម្លង​ជំងឺ​កូវីដ​-១៩ ពី​ក្រៅ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស។

ងាក​ទៅ​ពលរដ្ឋ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​វិញ ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក​រក​ឃើញ​ថា សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​របស់​ពួកគាត់ ត្រូវ​បាន​គំរាមកំហែង​យ៉ាង​ខ្លាំង តាមរយៈ​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាច្រើន​ទៅ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ខ្លះ​បាន​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​អារក្ខ ដី​កប់​សព និង​តំបន់​សក្ការៈ​បូជា​បែប​ប្រពៃណី​របស់​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច តួយ៉ាង​ករណី​ក្រុមហ៊ុន​វៀតណាម ហ័ងអាញ់យ៉ាឡាយ (HAGL) នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី ជាដើម​។ ទាក់ទង​នឹង​ផ្នត់​គំនិត​សង្គម​វិញ ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយចំនួន​នៅតែ​យល់​ឃើញ និង​ចោទប្រកាន់​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន ជា​ពិសេស​ជនជាតិ​ចាម និង​ក្រុម​ជន​ជាត​ដើម​ភាគតិច​ថា ជា​អ្នក​ធ្វើអំពើ​អាប​ធ្មប់។ ករណី​សង្ស័យ​បែប​នេះ បាន​នាំ​ទៅរក​ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា ឬ​ការ​កាប់​សម្លាប់​ទៅលើ​ពួកគាត់​ទាំងនោះ​ទៀត​ផង។

អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា លោក សេង សុមុនី និង​អ្នកនាំពាក្យ​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​រដ្ឋាភិបាល លោក កត្តា អ៊ន ដើម្បី​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​របាយការណ៍​នេះ​បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ឧសភា។

ទោះជា​យ៉ាងណា អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​ក្នុងស្រុក​ទទួល​ស្គាល់​ថា របាយការណ៍​នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំង​ការពិត​អំពី​ស្ថានភាព​នៃ​សេរីភាព​ផ្នែក​ជំនឿ​សាសនា​នៅ​កម្ពុជា។

ប្រធាន​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​សមាគម​អាដហុក (ADHOC) លោក នី សុខា សង្កេត​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​បាន​បិទ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ជំនឿ​ផ្សេង​ពី​ពុទ្ធសាសនា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​មិន​ទាន់​បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពួកគេ​ដើម្បី​អនុវត្ត​ជំនឿ​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​បាន​ពេញលេញ​នោះ​ដែរ​។ លោក​បន្ត​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្លះ​ជាពិសេស​ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច កំពុង​រងគ្រោះ​ដោយ​ការ​រំលោភបំពាន​ផ្នែក​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​នេះ ដោយសារតែ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន៖ «​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ទាន់​បាន​លើកកម្ពស់ និង​ជ្រោមជ្រែង​ឱ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ទេ គឺថា​នៅ​មាន​កម្រិត​នៅ​ឡើយ​។ យើង​ឃើញថា ដូចជា​ឥលូវ​នេះ ខាង​បងប្អូន​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច ការគោរព​សាសនា​ហ្នឹង​កាន់តែ​ថយ​ទៅៗ ដោយសារតែ​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ»

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​រូប​នេះ ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ទទួល​យក​របាយការណ៍​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​នេះ រួម​ទាំង​របាយការណ៍​ដទៃទៀត​របស់​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ដើម្បី​ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​កែ​លម្អ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ឱ្យ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។

ក្រសួងការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក​តែង​លើក​ឡើង​អំពី​កង្វល់ និង​បញ្ហា​ទាំងឡាយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​នេះ​ទៅ​កាន់​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ និង​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល តាមរយៈ​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ប្រចាំ​កម្ពុជា ហើយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅតែ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ជួយ​ដល់​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​លើកកម្ពស់​សេរីភាព​ខាង​ជំនឿ​សាសនា​នេះ។

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​នេះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ប៉ាទ្រីក ម័រហ្វី (Patrick Murphy) បាន​បង្ហោះ​សារ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​ធ្វីតធ័រ (Twitter) ថា ការ​យោគយល់​ចំពោះ​ទស្សន​ជំនឿ​ផ្សេងគ្នា គឺជា​អំណាច​ដ៏​អស្ចារ្យ​។ លោក​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បន្ត​ការពារ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​គ្រប់រូប​ក្នុង​ការ​បដិបត្តិ​ជំនឿ​របស់​ខ្លួន ដោយ​គ្មាន​ការ​រំខាន។

តួលេខ​របស់​ក្រសួង​ធម្មការ និង​សាសនា ឱ្យ​ដឹង​ថា ប្រមាណ ៩៥% នៃ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ គឺជា​អ្នក​គោរព​ពុទ្ធសាសនា ចំណែក ពលរដ្ឋ ៥% ទៀត ជា​អ្នក​គោរព​សាសនា​គ្រិស្ត ឥស្លាម ជំនឿ​លើ​អារក្ខ​អ្នកតា និង​សាសនា​មួយ​ចំនួន​ទៀត៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល