ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់គុក​​អស់​មួយ​ជីវិត និង​ប្រវត្តិសង្ខេប​របស់​លោក ខៀវ សំផន អតីត​ប្រមុខរដ្ឋ​របប​ខ្មែរក្រហម

ដោយ ជី វិតា/ឡេង ម៉ាលី
2022.09.22
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់គុក​​អស់​មួយ​ជីវិត និង​ប្រវត្តិសង្ខេប​របស់​លោក ខៀវ សំផន អតីត​ប្រមុខរដ្ឋ​របប​ខ្មែរក្រហម លោក ខៀវ សំផន ​អតីត​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវបាន​​​តុលាការ​កំពូល​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម ប្រកាសសាលដីកា​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​គុក​អស់​មួយ​ជីវិត នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ECCC

តុលាការ​កំពូល​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ បាន​ប្រកាស​សាលដីកា​តម្កល់​សាលក្រម​សាលាដំបូង ផ្ដន្ទាទោស​អតីត​ប្រមុខ​រដ្ឋ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ លោក ខៀវ សំផន ដាក់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត។ លោក ខៀវ សំផន គឺ​ជា​ជន​ជាប់​ចោទ​ចុង​ក្រោយ​គេ ក្នុង​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ២ ដែល​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​បិទ​បញ្ចប់។

តើ​អតីត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ លោក ខៀវ សំផន ក្លាយ​ជា​មេ​ដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ខ្មែរក្រហម​ដោយ​របៀប​ណា និង​លោក​មាន​សារ​អ្វី​ក្នុង​សំដី​​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក?

ក្នុង​វ័យ ៩១ឆ្នាំ លោក ខៀវ សំផន គឺ​ជា​អតីត​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ជាន់​ខ្ពស់​តែ​ម្នាក់​គត់ ដែល​នៅ​មាន​ជីវិត​ក្នុង​សំណុំរឿង ០០២ របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម។ សំណុំរឿង​នេះ​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ គឺ​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ១ និង​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ២។

សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ១ (០០២/០១) ផ្ដោត​លើ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ ទាក់ទង​នឹង​ការ​ផ្លាស់​ទីលំនៅ​ប្រជាជន​ដោយ​បង្ខំ​ចេញ​ពី​ទីក្រុង និង​ការ​សម្លាប់​ទាហាន​របប​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ នៅ​ទីតាំង​សម្លាប់​មនុស្ស​ទួល​ពោធិ៍​ជ្រៃ ក្នុង​ខេត្តពោធិ៍សាត់ ភ្លាមៗ ក្រោយ​ពី​ខ្មែរក្រហម​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នេះ សាលក្រម​សាលាដំបូង​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៤ បាន​រក​ឃើញ​ថា លោក ខៀវ សំផន មាន​ពិរុទ្ធភាព ហើយ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​លោក​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត។ លោក​បាន​ប្ដឹង​សាទុក្ខ ប៉ុន្តែ​តុលាការ​កំពូល​បាន​តម្កល់​សាលក្រម​សាលា​ដំបូង។

ចំណែក​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ២ (០០២/០២) វិញ គឺ​ទាក់ទង​នឹង​បទ​ចោទ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាម និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ ដែល​សាលាដំបូង​ក៏​បាន​រក​ឃើញ​ថា លោក ខៀវ សំផន និង​ផ្ដន្ទាទោស​លោក​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​ដែរ។ លោក ខៀវ សំផន ក៏​បាន​ប្ដឹង​សាទុក្ខ​ដែរ ហើយ​តុលាការ​កំពូល​បាន​តម្កល់​សាលក្រម​សាលាដំបូង ទុក​ជា​បាន​ការ នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ នេះ​ដែរ។

ក្នុង​ដំណើរ​ការ​កាត់ក្ដី​ទាំង​ក្នុង​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ១ ទាំង​ក្នុង​សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ២ លោក ខៀវ សំផន មិន​ដែល​ទទួល​ស្គាល់​ថា លោក​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទោស​កំហុស​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ម្ដង​ណា​ទេ។ ក្នុង​នាទី​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក​នៅ​មុខ​តុលាការ​កំពូល​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៩ សីហា ឆ្នាំ២០២១ អតីត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ ក្លាយ​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម​រូប​នេះ បដិសេធ​រាល់​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​ក្រុម​សហ​ព្រះរាជអាជ្ញា៖ «...

លោក ខៀវ សំផន បន្ត​ថា តុលាការ​មិន​គួរ​ចាប់​លោក​ឱ្យ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ទាំង​ឡាយ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ដោយសារ​តែ​លោក​បាន​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រធាន​គណៈ​ប្រធាន​រដ្ឋ​មួយ​រយៈ​ពេល​នោះ​ទេ។ លោក​ថា លោក​ត្រូវ​បាន​លើក​បន្តុប​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នៅ​ពេល​នោះ បន្ទាប់​ពី​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សីហនុ បាន​លាលែង​ចេញ​ពី​តំណែង ដែល​គ្មាន​អំណាច​នោះ។ លោក​អះអាង​ថា ក្នុង​តំណែង​ដែល​មាន​តែ​សំបក​នេះ លោក​មិន​បាន​ដឹង​អំពី​ការ​កាប់​សម្លាប់​មនុស្ស​នៅ​អំឡុង​ពេល​នោះ​ឡើយ៖ «...

សហ​មេធាវី​លោក ខៀវ សំផន គឺ​លោក​មេធាវី គង់ សំអុន លើក​ហេតុផល​ការពារ​កូន​ក្ដី​របស់​លោក​ថា ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ខ្មែរក្រហម​បាន​អនុវត្ត​ទ្រឹស្ដី​មួយ​ហៅ​ថា «ក្បាល​អ្នក​ណា សក់​អ្នក​ហ្នឹង» ដែល​មាន​ន័យ​ថា កិច្ចការ​យើងៗ ដឹង កិច្ចការ​គេៗ ដឹង ពោល​គឺ​គ្មាន​នរណា​ដឹង​ពី​រឿងរ៉ាវ​របស់​អ្នក​ដទៃ​ឡើយ។ លោក​អះអាង​ថា លោក ខៀវ សំផន ដែល​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នា​ពេល​នោះ គេ​ឱ្យ​លោក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចែកចាយ​ស្បៀង​ដល់​ប្រជាជន និង​ជួប​ភ្ញៀវ​បរទេស។ លោក​មេធាវី គង់ សំអុន បញ្ជាក់​ថា របប​កុម្មុយនិស្ត​ផ្ដាច់ការ​ខ្មែរក្រហម អំណាច​ពិត​ប្រាកដ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដៃ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា មិន​មែន​នៅ​ក្នុង​ដៃ​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នោះ​ទេ៖ «...

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី អតីត​ប្រធាន​ក្រុម​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​ការិយាល័យ​សហ​ព្រះរាជអាជ្ញា​សាលា​ក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ បណ្ឌិត ក្រែក អិចជេសិន (Craig Etcheson) និយាយ​ថា ពិត​មែន​ហើយ​ដែល​ពេញ​មួយ​របប​ខ្មែរក្រហម លោក ខៀវ សំផន មិន​ទាន់​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ពេញ​សិទ្ធិ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ទោះ​បែប​នោះ​ក្ដី លោក​ថា មាន​ភស្តុតាង​ជា​ច្រើន ដែល​បញ្ជាក់​លោក ខៀវ សំផន បាន​ចូលរួម​ជា​ច្រើន​រាប់​មិន​អស់​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា៖ «នេះ​ហើយ​ជា​ហេតុផល​ដែល​រាល់​បណ្ដឹង​សាទុក្ខ​របស់​លោក ខៀវ សំផន ត្រូវ​បាន​តុលាការ​កំពូល​រក​ឃើញ​ថា លោក​មាន​ទោស​ដដែល។ នោះ​ពីព្រោះ​ថា មិន​មែន​មាន​តែ​អង្គហេតុ​មួយ​ទេ ប៉ុន្តែ​មាន​រាប់ពាន់​អង្គហេតុ ដែល​ព្រះរាជអាជ្ញា​បាន​លើក​យក​មក​បង្ហាញ​ថា លោក ខៀវ សំផន មាន​ពិរុទ្ធ។ កំណត់ហេតុ​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ដែល​ជា​ភស្តុតាង​រស់ បាន​បង្ហាញ​ថា លោក ខៀវ សំផន បាន​ចូល​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នេះ​ច្រើន​ដង ហើយ​ប្រធាន​បទ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ទាំង​នោះ រួម​មាន​ផ្ដោត​លើក​កិច្ចការ​បរទេស កិច្ចការ​សន្តិសុខ បញ្ហា​ក្នុងស្រុក កិច្ចការ​សេដ្ឋកិច្ច ​ជាដើម​។ កំណត់ហេតុ​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា​ទាំង​នោះ ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​នៅ​ផ្ទះ​របស់​លោក សុន សេន រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ​របប​ខ្មែរក្រហម និង​នៅ​ទីកន្លែង​ផ្សេងៗ ជា​ច្រើន​ទៀត។ លោក ខៀវ សំផន ថា ពេល​នោះ​គាត់​អត់​មាន​អំណាច​ទេ តែ​បើ​អត់​មាន​អំណាច​គាត់​មិន​អាច​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា​បាន​ទេ»

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ចុះ មេធាវី​របស់​លោក ខៀវ សំផន ក៏​បាន​ចោទ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ថា បាន​បំពាន​សិទ្ធិ​កូនក្ដី​របស់​លោក។ លោក​មេធាវី គង់ សំអុន បញ្ជាក់​ថា ក្រោយ​ពី​សម្រេច​ថា កូនក្ដី​របស់​លោក​មាន​ទោស ហើយ​សម្រេច​ផ្ដន្ទាទោស​លោក ខៀវ សំផន ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​នោះ សាលាដំបូង​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ពុំ​បាន​ចេញ​សេចក្ដី​សំអាង​ហេតុផល​ពិស្ដារ​ឡើយ ដែល​ទង្វើ​នេះ​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់៖ «...

ចំពោះ​ការ​ចេញ​សេចក្ដី​សម្រេច​ផ្ដន្ទាទោស​លោក ខៀវ សំផន ដោយ​សង្ខេប​នេះ បណ្ឌិត ក្រែក អិចជេសិន (Craig Etcheson) បក​ស្រាយ​ថា ប្រសិន​បើ​តុលាការ​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​សេចក្ដី​សំអាង​ហេតុ​រៀបចំ​ចប់​សព្វគ្រប់​ទាំង​អស់​នោះ វា​នឹង​ត្រូវ​ស៊ី​ពេល​យូរ នោះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​សេចក្ដី​សំអាង​ហេតុ​សម្រាប់​ផ្ដន្ទាទោស​លោក ខៀវ សំផន មាន​រហូត​ដល់​ជាង​ពីរ​ពាន់ (.៥០០) ទំព័រ​ឯ​ណោះ៖ «ការណ៍​ដែល​សាលាដំបូង​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម ចេញ​សាលក្រម​ផ្ដល់​មិនទាន់​មាន​សេចក្ដីលំអិត​ពេញលេញ​នោះ មិន​អាច​ជា​ហេតុផល​សម្រាប់​ឱ្យ​តុលាការ​កំពូល​ទាត់​ចោល​សាលក្រម​របស់​សាលាដំបូង​នោះ​ទេ។ សាលក្រម​សំអាង​ហេតុផល​សម្រាប់​ផ្ដន្ទាទោស​លោក ខៀវ សំផន មាន​រហូត​ដល់​ពីរ​ពាន់​ប្រាំ​រយ (.៥០០) ទំព័រ ឯណោះ ដែល​គេ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា ដើម្បី​រៀបចំ មុន​នឹង​បញ្ចេញ​ឱ្យ​សាធារណជន​គ្រប់​រូប​បាន​ឃើញ»

លោក ខៀវ សំផន ហៅ ហែម ឬ ណន មាន​អាយុ ៩១ឆ្នាំ កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៣១ នៅ​ឃុំ​ចេក ឬ​រំចេក ស្រុក​រំដួល ខេត្ត​ស្វាយរៀង។ ឪពុក​ឈ្មោះ ខៀវ ឡុង ជា​ចៅក្រម។ ម្ដាយ​ឈ្មោះ ប៉ោ គង់ ជា​អ្នក​ស្រុក​ជីហែ ខេត្ត​កំពង់ចាម។ លោក​មាន​ប្រពន្ធ​ឈ្មោះ សូ សុជាតិ ដែល​ជា​ចុងភៅ​នៅ​មន្ទីរ ស-៧១ ដែល​ជា​មន្ទីរ​រដ្ឋបាល និង​ភស្តុភារ​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម។ លោក​មាន​កូន​បួន​នាក់។ លោក ខៀវ សំផន មាន​បង​ប្អូន​ប្រុស​ស្រី​ប្រាំ​នាក់។

កាល​នៅ​កុមារ លោក​រៀន​នៅ​សាលា​បឋម​សិក្សា​មួយ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់​ចាម រួច​បន្ត​ទៅ​រៀន​នៅ​អនុវិទ្យាល័យ​ព្រះសីហនុ នៅ​ខេត្ត​នេះ​ដដែល។ នៅ​ទីនោះ​លោក​ជួប ប៉ុល ពត ជា​លើក​ដំបូង​ ដែល​កាល​ណោះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា សាឡុត ស។

លោក​បាន​ទៅ​រៀន​បន្ត​នៅ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ ក្រុងភ្នំពេញ ហើយ​រៀន​ចប់​នៅ​វិទ្យាល័យ​នេះ នៅ​ឆ្នាំ១៩៥១។ ក្រោយ​ចប់​វិទ្យាល័យ លោក​ចាប់​ផ្ដើម​រៀន​ច្បាប់​នៅ​ភ្នំពេញ។

លោក ខៀវ សំផន បាន​ទទួល​អាហារូបករណ៍​ទៅ​សិក្សា​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៥៥ ហើយ​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​និក្ខេបបទ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​របស់​ខ្លួន​អំពី “ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ឧស្សាហកម្ម​នៅ​កម្ពុជា”។

បន្ទាប់​ពី​វិល​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ លោក ខៀវ សំផន បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ឆ្នាំ១៩៦២ ក្នុង​របប​សង្គម​រាស្រ្ត​និយម។ លោក​បាន​បង្កើត និង​ធ្វើ​ជា​ចាងហ្វាង​កាសែត​ជា​ភាសា​បារាំង​ឈ្មោះ ឡុបស៊ែវាក់ទ័រ “L’Observateur” ។ លោក ខៀវ សំផន ថា កាសែត​របស់​លោក មិន​មែន​គាំទ្រ​កុម្មុយនិស្ត​ទេ ប៉ុន្តែ​កាសែត​របស់​លោក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី អ្នកគាំទ្រ​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​កាសែត​របស់​លោក​មួយ​ចំនួន រួម​ទាំង​អ្នកស្រី អៀង ធីរិទ្ធ ផង បាន​ចង​សម្ពន្ធភាព​ជាមួយ​ក្រុម​ចលនា​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ជា​លទ្ធផល​លោក ខៀវ សំផន ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​តាម​ឃ្លាំមើល និង​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ។ លោក ខៀវ សំផន បាន​រត់​ទៅ​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នៅ​ឆ្នាំ១៩៦៧ បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​គំរាមកំហែង​ពី​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​របស់​សម្ដេច សីហនុ ហើយ​លេច​មុខ​ជាថ្មី ជាមួយ​ចលនា​តស៊ូ​របស់​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៧០។

នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៦ លោក ខៀវ សំផន ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ។ នៅ​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​វត្តមាន​កងទ័ព​វៀតណាម​នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​អំឡុង​ឆ្នាំ១៩៨៧ លោក ខៀវ សំផន បាន​ឡើង​ជំនួស​តំណែង ប៉ុល ពត ជា​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​របស់​ចលនា​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​តាម​ព្រំដែន​កម្ពុជា-ថៃ។ បន្ទាប់​ពី​ចុះចូល​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩៨ គាត់​បាន​ចាកចេញ​ពី​ចលនា​ខ្មែរក្រហម និង​រស់នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន​រហូត​ដល់​ពេល​ត្រូវ​បាន​ចាប់ និង​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម នៅ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៧។

លោកស្រី សូ សុជាតិ ដែល​ជា​ភរិយា​លោក ខៀវ សំផន មានប្រសាសន៍ថា លោក ខៀវ សំផន គ្មាន​អត្តចរិត​ជា​មនុស្ស​អាក្រក់ ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នោះ​ឡើយ តាម​ការ​សម្គាល់​របស់​លោកស្រី ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​គ្នា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ១៩៧៦ នោះ​មក៖ «ខ្ញុំ​ស្គាល់​ប្ដី​ខ្ញុំ​ ស្គាល់​អត្តចរិត ស្គាល់​ឫកពា គឺ​មិន​មែន​ជា​មនុស្ស ​ស្វែង​រក​លាភសក្ការៈ ស្វែង​រក​មុខ​មាត់​ បុណ្យស័ក្ដិ ស្វែង​រក​អំណាច​អាជ្ញា​នោះ​ទេ។ ក៏​មិនមែន​ជា​មនុស្ស​កាច​សាហាវ​ឃោរឃៅ ដើរ​ចាប់​ចង​កាប់​សម្លាប់​នោះ​ដែរ»

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល បាន​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា និង​ចារ​ទុក​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថា លោក ខៀវ សំផន គឺ​ជា​ជន​ឧក្រិដ្ឋ ត្រូវ​ស្ថិត​ក្នុង​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម រង់ចាំ​ការ​រៀបចំ​រួចរាល់​ស្រប​តាមច្បាប់​ នឹង​ត្រូវ​ផ្ទេរ​ទៅ​ពន្ធនាគារ​របស់​រដ្ឋ ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​អនុវត្ត​ទោស​នៅ​ទី​នោះ រហូត​ដល់​ជីវិត​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក។

នៅ​ក្រោម​របប​ខ្មែរក្រហម​ពី​ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ ដើមខែ មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​បាន​ស្លាប់​បាត់បង់​ជីវិត​ជិត ២លាន​នាក់ ដោយសារ​ការ​សម្លាប់​រង្គាល ការអត់អាហារ ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​ធ្វើ​ការងារ​បាក់​កម្លាំង និង​ការ​គ្មាន​ថ្នាំ​សង្កូវ​ព្យាបាល​ជំងឺ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។