ទំនាស់​ដីធ្លី​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាច្រើន​ករណី​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​នៅ​ខេត្ត​ចំនួន​បី​ភាគ​ឧត្ដរ

ដោយ ហង្ស សាវយុត
2014.05.31
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
កាប់​ឈើ ព្រះវិហារ ៦១០ ៨-មីនា-២០១៤៖ ឈើ​ជាច្រើន​ប្រភេទ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នា​ឃុំ​ប្រមេរ ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ ត្រូវ​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ឡាន ហ្វេង ឈូស​ឆាយ​ចោល​ដើម្បី​យក​ដី។
Provided Photo

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល បាន​រក​ឃើញ​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង ១​ពាន់​គ្រួសារ នៅ​ខេត្ត​ចំនួន​៣ នៃ​ភាគ​ឧត្តរ បាន​កើត​មាន​ទំនាស់​ដីធ្លី​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាមួយ​កង​ទាហាន និង​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្លះ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ហើយ​នៅ​តែ​បន្ត​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ។

ទំនាស់​ដីធ្លី​ដែល​នៅ​តែ​អូស​បន្លាយ​នេះ គឺ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល ហាក់​មិន​មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​ឱ្យ​ពិត​ប្រាកដ ក៏​កំពុង​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការ​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ចំពោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ ដូចជា គ្មាន​ដី​ធ្វើ​កសិកម្ម គ្មាន​ដី​សង់​លំនៅឋាន ព្រម​ទាំង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​តុលាការ ជាដើម។

សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក (ADHOC) ឱ្យ​ដឹង​ថា គេ​នឹង​សើរើ​ករណី​ជម្លោះ​ដីធ្លី​រ៉ាំរ៉ៃ ដែល​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​ទាំង​ឡាយ​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​កង​ទាហាន និង​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នានា​ឡើង​វិញ​បន្ថែម​ទៀត នៅ​ខែ​មិថុនា ខាង​មុខ។

ការ​សើរើ គឺ​ក្នុង​គោល​បំណង​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល ត្រូវ​តែ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទំនាស់​ដីធ្លី​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាច្រើន​ករណី​ឱ្យ​ចប់​សព្វ​គ្រប់ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ ទៅ​តាម​គោល​នយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ដែល​តែង​អះអាង​ជា​ញឹកញាប់។

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន ដូចជា អង្គការ​លីកាដូ (LICADHO) និង​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក ដែល​ប្រចាំ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ និង​ព្រះវិហារ ឱ្យ​ដឹង​ថា ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ទាំង​៣​នេះ មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ ចំនួន​ជាង ១.០០០​គ្រួសារ នៅ​តែ​ទទួល​រងគ្រោះ​ដោយសារ​តែ​ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាមួយ​កង​ទាហាន និង​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាច្រើន​កន្លែង។

អ្នក​សម្រប​សម្រួល​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ គឺ​លោក ស្រី ណារេន។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា កាល​ពី​ដើម​សប្ដាហ៍​នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ស្រុក​បន្ទាយអំពិល បាន​លើក​គ្នា​ទៅ​កាន់​តុលាការ បន្ទាប់​ពី​មន្ត្រី​យុត្តិធម៌ បាន​កោះ​ហៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ ១​គ្រួសារ ដែល​មាន​ទំនាស់​ដី​ជាមួយ​ទាហាន​ទៅ​សាកសួរ។ លោក ស្រី ណារេន បញ្ជាក់​ថា ចាប់​តាំង​ពី​អំឡុង​ឆ្នាំ​២០០៨ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ នៅ​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ គឺ​មាន​ទំនាស់​ដីធ្លី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ទាហាន និង​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ជាច្រើន​ករណី ដែល​អាជ្ញាធរ​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ។

លោក ស្រី ណារេន៖ «នៅ​ខាង​ឃុំ​គោកមន គាត់​ដាក់​ប្ដឹង​មក ២.២០៥​គ្រួសារ ហើយ​នៅ​ខាង​ស្រុក​ត្រពាំងប្រាសាទ ត្រាំប៉ោង ជិត ១០០​គ្រួសារ​ដែរ ហើយ​នៅ​ដី​ក្រហម ១១​គ្រួសារ ដី​ស​នោះ ៦​គ្រួសារ អា​ហ្នឹង គឺ​ជាមួយ​ទាហាន​ដែរ។ នៅ​ភូមិ​ស្រែក្រសាំង នោះ ឃើញ​ដាក់​ពាក្យ​បណ្ដឹង​មក ៣២​គ្រួសារ ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​និកឆ័រ ហើយ​នៅ​កូនគ្រៀល ឈូកមាស នោះ​ជិត ៧៥​គ្រួសារ ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ដែរ អា​ហ្នឹង​ក៏​អត់​ទាន់​បាន​ដោះស្រាយ»

ចំណែក​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ លោក ចៅ ល័ក្ខវណ្ណា មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប បញ្ហា​ទំនាស់​ដីធ្លី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ទាហាន និង​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន កំពុង​កើត​មាន​ជាច្រើន​ករណី ក្នុង​នោះ​ករណី​ទំនាស់​ខ្លះ​អូស​បន្លាយ​រយៈពេល ១៧​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក៏​មាន៖ «នៅ​ស្រុក​ស្វាយលើ ក្រុម​ខេន បាន​ដោះស្រាយ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែ​ការ​ដោះស្រាយ​វា​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​បំភ័ន្ត ពីព្រោះ​ប្រជាជន​គាត់​ចូល​ទៅ​បង្កបង្កើនផល​មិន​បាន​ដដែល។ នៅ​ភូមិ​អូរផ្អាវ ស្រុក​វ៉ារិន ១០០ ជាមួយ​ទាហាន​យោធភូមិ​ភាគ​៤។ នៅ​ភូមិ​ត្រពាំងក្រសាំង ចំនួន ៩៥​គ្រួសារ គឺ​ដោះស្រាយ​បាន​ជិត​គ្រប់​ចំនួន​ហើយ ដោយសារ​តែ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​អភិបាល​ខេត្ត និង​អភិបាល​ខេត្ត​រង ប៊ុន ថាឬទ្ធិ។ ដោយ​ឡែក​រឿង​មួយ​ទៀត​ជាមួយ​ទាហាន​យោធភូមិ​ភាគ​ទី​៤​ដដែល ប្រជាពលរដ្ឋ ៨១​គ្រួសារ នៅ​ភ្នំ​ក្រោម នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ដោះស្រាយ​សមស្រប​ជាមួយ​ពួក​គាត់​ទេ»

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​ឧសភា កន្លង​ទៅ ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ភូមិ​ភ្នំក្រោម ដែល​រស់នៅ​ជាប់​បឹង​ទន្លេសាប​ជាង ៥០​នាក់ បាន​លើក​គ្នា​ទៅ​សាលា​សង្កាត់​សៀមរាប ដើម្បី​ឱ្យ​ជួយ​ដោះស្រាយ​រឿង​ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាមួយ​ទាហាន​នៃ​យោធភូមិ​ភាគ​ទី​៤ បន្ទាប់​ពី​អ្នក​ភូមិ​នៅ​តែ​ព្យាយាម​ទាមទារ​រឿង​ដីធ្លី រយៈពេល ១៧​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

ស្ត្រី​ចំណាស់​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​តវ៉ា​នៅ​តំបន់​ភ្នំ​ក្រោម អះអាង​ថា រូប​គាត់ និង​អ្នក​ភូមិ ៨១​គ្រួសារ បាន​រស់នៅ​លើ​ដី​ខាង​ត្បូង​ភ្នំ​តាំង​តែ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩ មក ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧ គឺ​អាជ្ញាធរ​ភូមិ​ឃុំ​បាន​សុំ​ឱ្យ​ចាក​ចេញ​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន ដោយសារ​តែ​ទាហាន​វៀតណាម មក​ធ្វើ​ឃ្លាំង​ប្រេង​សម្រាប់​យោធា និង​បាញ់​បំបែក​ផ្ទាំង​ថ្ម​ទី​នោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោយ​ពី​ទាហាន​វៀតណាម ដក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា គឺ​អ្នក​ភូមិ​បាន​នាំ​គ្នា​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​រស់​នៅ​វិញ ក៏ប៉ុន្តែ​ដីធ្លី​ទាំងអស់​ត្រូវ​ទាហាន​យោធភូមិ​ភាគ​ទី​៤ កាន់​កាប់​ទៅ​ហើយ៖ «សូម​ឱ្យ លោក ហ៊ុន សែន ជួយ​ដោះស្រាយ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ផង! វេទនា​យូរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​តាំង​ពី​សក់​ក្បាល​មិន​ទាន់​ស្កូវ រហូត​ដល់​សក់​ក្បាល​ស្កូវ​ទៅ​ហើយ មិន​ចេះ​បាន​ឱ្យ​កូន​ចៅ​ខ្ញុំ​នៅ​បាន​សុខ​សប្បាយ​ទេ។ ប្រជាជន​មួយ​ចំនួន​នេះ គឺ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​តែ​រហូត និយាយ​អត់​ទៀង​ជាមួយ​ប្រជាជន​ទេ ចាំ​ស្រុក​សន្តិភាព ដោះស្រាយ  មិន​ដោះស្រាយ​ឯណា ស្រាប់​តែ​ទាហាន​ទៅ​ក្ដាប់»

នៅ​ឯ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ ឯណោះ​វិញ ទំនាស់​ដីធ្លី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ទាហាន និង​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច កំពុង​កើត​មាន​ជាច្រើន​ស្រុក ដូចជា នៅ​ស្រុក​រវៀង ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ស្រុក​គូលែន និង​ស្រុក​ឆែប ជាដើម។

អ្នក​សម្រប​សម្រួល​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក ខេត្ត​ព្រះវិហារ លោក ឡោ ចាន់ មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ចំនួន​៤ របស់​ខេត្ត​ព្រះវិហារ បើ​សរុប​ត្រួសៗ គឺ​មាន​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង ​៨០០​គ្រួសារ កំពុង​ទទួល​រង​ការ​ប៉ះពាល់ ដោយសារ​ទំនាស់​ដីធ្លី៖ «ករណី​ធំៗ​មាន​ដូចជា នៅ​ឃុំ​ប្រមេរ ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ៣៦៧​គ្រួសារ ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ឡាន ហ្វេង ក្រុមហ៊ុន រួយ ហ្វេង។ នៅ​ភូមិ​សង្កែ២ ឃុំ​សង្កែ២ ឃុំ​ម្លូព្រៃ ស្រុក​ឆែប ចំនួន ២៧៦​គ្រួសារ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន រួយ ហ្វេង ហើយ​ករណី​នៅ​អូរពោធិ៍ ស្រុក​រវៀង សហគមន៍​ទន្លេ​ម្រេច ចំនួន ៣០០​គ្រួសារ​ជាង​ដែរ ទំនាស់​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ទ្រី ភាព។ ហើយ​នៅ​ឃុំ​ស្រយ៉ង់ ស្រុក​គូលែន ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​សិលាដាមិច ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​បារាំង មួយ​ទៀត គឺ​នៅ​តែ​ដដែល»

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស បាន​រក​ឃើញ​ថា ទំនាស់​ដីធ្លី​ទាំង​នោះ គឺ​អាជ្ញាធរ​មិន​មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​ឱ្យ​ត្រឹមត្រូវ​ទេ ទើប​បណ្ដាល​ឱ្យ​អូស​បន្លាយ​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ជា​ខ្លាំង ដោយ​គេ​យល់​ថា ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាច្រើន​ករណី មិន​ត្រឹម​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាត់​បង់​ដី​កសិកម្ម និង​លំនៅឋាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​វា​ថែម​ទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​មាន​អំណាច​ជាច្រើន ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ដើម្បី​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​មាន​ទោស​ទៀត​ផង។

អនុប្រធាន​ផ្នែក​ស៊ើប​អង្កេត​ដីធ្លី​របស់​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក លោក ចាន់ សុវ៉េត បាន​ហៅ​ទំនាស់​ដីធ្លី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ទាហាន និង​ក្រុមហ៊ុន ហើយ​មិន​ដោះស្រាយ​នោះ​ថា គឺ​ជា​ចេតនា​របស់​អាជ្ញាធរ​ដែល​មិន​ចង់​ដោះស្រាយ។ លោក ចាន់ សុវ៉េត ចាត់​ទុក​ថា ការ​ព្រងើយ​កន្តើយ​មិន​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ គឺ​បណ្ដាល​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​សិទ្ធិ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត និង​សិទ្ធិ​ស្ដីពី​លំនៅឋាន​សមរម្យ ព្រម​ទាំង​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​នូវ​កម្មសិទ្ធិ។

កាល​ពី​ខែ​មីនា កន្លង​ទៅ សមាគម​អាដហុក បាន​ចាប់​ផ្ដើម​សើរើ​ទំនាស់​ដីធ្លី​រ៉ាំរ៉ៃ​ដែល​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​មក​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ម្ដង​មក​ហើយ ដោយ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស អាដហុក រក​ឃើញ​ចំនួន ១០៥​ករណី។ បច្ចុប្បន្ន សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក កំពុង​សើរើ​ករណី​ទាំង​នោះ ដើម្បី​ជំរុញ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យ​ដោះស្រាយ​ឡើង​វិញ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។