មន្ត្រី​បក្ស​ប្រជាជន​ថា មិន​បារម្ភ​រឿង​​អឺរ៉ុប​ចង់​ធ្វើ​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​បង្កក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មន្ត្រី​ទុច្ចរិត​លើ​ពិភពលោក

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2019-12-12
Share
សុខ ឥសាន ៦២២ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ថ្លែង​ទៅ​កាន់​​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន ​នៅខាង​មុខ​​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​​ពី​​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៦។
Photo: RFA

មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​អះអាង​ថា គណបក្ស​របស់​លោក​មិន​ព្រួយ​បារម្ភ​ ចំពោះ​រឿង​សហភាព​អឺរ៉ុប​កំពុង​ពិចារណា​បង្កើត​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម ស្រដៀង​ច្បាប់​អាមេរិក ដើម្បី​បង្កក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ និង​រឹតត្បិត​ទិដ្ឋាការ ទៅលើ​មន្ត្រី​ទុច្ចរិត​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​នោះ​ទេ​។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​យល់​ឃើញ​ថា ការ​បង្កើត​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ជា​សាកល​នេះ អាច​នឹង​ជួយ​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ ​រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង ងាក​មក​ចូលរួម​លើកស្ទួយ​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

លោក សុខ ឥសាន ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា កម្ពុជា​ពុំ​មាន​លទ្ធភាព​អ្វី​ទៅ​ទប់ស្កាត់​សហភាព​អឺរ៉ុប​មិន​ឱ្យ​បង្កើត​ច្បាប់​របៀប​នេះ​បាន​នោះ​ទេ​។ លោក​និយាយ​ឌឺដង​ថា ចង់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ពិចារណា​បង្កើត​ច្បាប់​អ្វី ក៏​បង្កើត​ទៅ តែ​សម្រាប់​កម្ពុជា មាន​ស្ថាប័ន​របស់​ខ្លួន​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ ​ដើម្បី​ចាត់ការ​លើ​មន្ត្រី​ទុច្ចរិត៖ «ដូច​អត់​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​អី​ទេ ខ្ញុំ​យល់ថា​មន្ត្រី​ទាំងអស់​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​គ្រប់​ស្ថាប័ន គ្រប់​អង្គភាព ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​គ្រប់គ្រង​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​។ បើ​សិន​ណា​ជា​មាន​ការខុសឆ្គង​ដោយ​ប្រការ​ណាមួយ នោះ​គេ​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា»

ការ​លើកឡើង​របស់​មន្ត្រី​បក្ស​កាន់អំណាច​រូប​នេះ កើត​មានឡើង​ស្រប​ពេល​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប កំពុង​ពិចារណា​បង្កើត​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ជា​សាកល ដោយ​យក​ម៉ូដែល​តាម​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក ឬ​ហៅថា Global Magnitsky Act

លោក សុខ ឥសាន ថា​ករណី​ដែល​ថ្មីៗ​ នេះ​ក្រសួង​រតនាគារជាតិ​អាមេរិក​ប្រើ​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​របស់​ខ្លួន​មក​បង្កក ឬ​រាំង​ខ្ទប់​ទ្រព្យសម្បត្តិ​លើ​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន រួមមាន លោក គន់ គីម និង​លោក ទ្រី ភាព នោះ មិន​បាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការពិត​នៅ​កម្ពុជា​នោះ​ឡើយ​។ លោក​ថា មន្ត្រី​កម្ពុជា​ទាំងអស់​ស្ថិត​ក្រោម​ច្បាប់​កម្ពុជា ហើយ​បើ​មាន​តម្រុយ​ណា​ជា​ឯកសារ​ទុក​ចិត្ត​បាន នោះ​​​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ​នឹង​ធ្វើ​ការ​តាម​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ដែល​ច្បាប់​កំណត់៖ «ពីព្រោះ មិនមែន​តែ​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ឬមួយ​ក៏​ឯកឧត្ដម នាយ​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ គន់ គីម ទាំងពីរ​នាក់​ស្ថិត​ក្រោម​ច្បាប់​កម្ពុជា​ឯណា តែ​មន្ត្រី​ទាំងអស់​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​គឺ​សុទ្ធតែ​ស្ថិត​ក្រោម​ច្បាប់​របស់​កម្ពុជា​។ បើសិន​ណា​ជា​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​មិន​គប្បី​ខុសឆ្គង ឬ​មាន​អំពើពុករលួយ​នៅ​ក្នុង​តួនាទី​របស់​ខ្លួន នោះ​មិន​រួចផុត​អំពី​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ​ទេ»

ផ្ទុយ​ពី​ការ​អះអាង​របស់​លោក សុខ ឥសាន នេះ នាយករង​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ លោក អំ សំអាត មើលឃើញ​ថា នេះ​គឺជា​សញ្ញាណ​ល្អ​ទៅវិញ​ទេ ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ចង់​បង្កើត​ច្បាប់​នេះ​ឡើង​។ លោក​ថា បើ​មាន​ច្បាប់​ដូច្នេះ​មែន ​វា​នឹង​ចូលរួម​ជំរុញ​ប្រទេស​នានា​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង ឱ្យ​នាំគ្នា​លើកស្ទួយ​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​៖ «ពីព្រោះ​បើ​សិន​ច្បាប់​នេះ​នឹង​អាច​កើត​ចេញ​មាន ខ្ញុំ​គិត​ថា ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស ឬ​រដ្ឋាភិបាល ឬ​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន ដែល​ធ្លាប់តែ​រំលោភ​ទៅលើ​សិទ្ធិ ឬ​ធ្លាប់​ប្រកប​របរ មុខ​ជំនួញ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស គឺ​អាច​នឹង​ពិចារណា​កែប្រែ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ធានា​ឱ្យ​មានការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ វា​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​ខ្លួន អាច​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម ហើយ​មិន​តែ​ខ្លួនឯង​ទេ សូម្បីតែ​ក្រុម​គ្រួសារ​ក៏​អាច​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​ពី​ច្បាប់​នោះ​ដែរ។... អ៊ីចឹង បើ​ច្បាប់​នេះ​ចេញ ខ្ញុំ​គិត​ថា កម្ពុជា​យើង​ទៅ​ថ្ងៃក្រោយ​នឹង​អាច​ពិចារណា ហើយ​ធ្វើការ​កែ​លម្អ​ឡើងវិញ​នូវ​គោលការណ៍​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស»

កន្លង​មក ក្រោយ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គាស់​រម្លើង​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​កម្ពុជា យ៉ាងហោចណាស់​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ៣​នាក់​ហើយ ត្រូវ​ក្រសួង​រតនាគារជាតិ​អាមេរិក​ប្រកាស​ជា​សាធារណៈ ដាក់បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​ខ្មៅ​បង្ក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ពួកគេ​ដែល​មាននៅ​អាមេរិក និង​ហាមប្រាម​ជនជាតិ ឬ​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​មិន​ឱ្យ​រកស៊ី​ជាមួយ​ពួកគេ​។ មន្ត្រី​ទាំង​បី​រូប​នេះ​រួមមាន លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀ​ង ប្រធាន​កង​អង្គរក្ស​លោក ហ៊ុន សែន ឧត្តមសេនីយ៍​ផ្កាយ​មាស​៤ លោក គន់ គីម អនុប្រធាន​ទី​១​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ និង ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ដែល​ជាប់​ព័ន្ធ​នឹង​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស ការប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ដ៏​សម្បើម​នៅ​កម្ពុជា​។ ដោយឡែក សមាជិក​ក្រុម​គ្រួសារ​បី () រូប​របស់លោក គន់ គីម និង​អាជីវកម្ម​ចំនួន ៥ របស់​ពួកគេ ព្រមទាំង​អាជីវកម្ម​ចំនួន​១១​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក ទ្រី ភាព ក៏​ទទួលរង​នូវ​ទណ្ឌកម្ម​នេះ​ដែរ​។ ក្រៅ​ពី​នេះ ក៏​នៅ​មាន​មន្ត្រី​ខ្មែរ​ជាន់ខ្ពស់​មួយ​ចំនួន​ទៀត រួម​ទាំង​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​ផង ត្រូវ​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក រឹតត្បិត​ទិដ្ឋាការ​មិន​ឱ្យ​ជាន់​ដី​អាមេរិក​។ ក៏ប៉ុន្តែ សម្រាប់​សហភាព​អឺរ៉ុប​វិញ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​វិធានការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​បុគ្គល​កម្ពុជា​ជាក់លាក់​ដូច​សហរដ្ឋអាមេរិក​នេះ​នៅឡើយ​ទេ ក្រៅ​តែ​ពិចារណា​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា។

សារព័ត៌មាន​ល្បី​ឈ្មោះ​របស់​អាមេរិក The Wall Street Journal កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​៩ ធ្នូ រាយការណ៍​ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប បច្ចុប្បន្ន កំពុង​ពន្លឿន​ផែនការ​បង្កើត​ច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម ​ចំពោះ​មន្ត្រី​បរទេស​ណា ​ដែល​បាន​រួម​ចំណែក​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​ដែល​ច្បាប់​នេះ យក​គំរូ​តាមច្បាប់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក មាន​ឈ្មោះថា Global Magnitsky Act​។ យ៉ាងណាក៏ដោយ​សម្រាប់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ច្បាប់​នេះ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ផ្ដួចផ្ដើម​នៅឡើយ ដោយ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​រដ្ឋ​សមាជិក​២៣ ក្នុង​ចំណោម ២៨​ប្រទេស។

នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ក្រៅ​តែ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏​មាន​ប្រទេស​កាណាដា ចក្រភព​អង់គ្លេស និង​បណ្ដា​រដ្ឋ​នៅ​តំបន់​បាល់ទិក (Baltic States) មាន​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មន្ត្រី​បរទេស​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស ឬ​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​រលួយ​ធ្ងន់ធ្ងរ។ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បង្កើត​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ជា​សាកល​នេះ​ឡើង​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១២។ គិត​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ មាន​បុគ្គល និង​ក្រុមហ៊ុន​ពាក់ព័ន្ធ យ៉ាងហោចណាស់​១៧០ នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក រង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ពី​ច្បាប់​នេះ​។ ដោយឡែក សហភាព​អឺរ៉ុប ក៏​ធ្លាប់​បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ទៅលើ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន រួមមាន អ៊ីរ៉ង់ និង​ស៊ី​រី ក៏ប៉ុន្តែ​ច្បាប់​ទាំងនោះ អាច​ប្រើ​បានតែ​ទៅលើ​បុគ្គល​គោលដៅ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ប៉ុណ្ណោះ​។ បើ​តាម​សារព័ត៌មាន The Wall Street Journal ការ​បង្កើត​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ នឹង​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប មាន​ភាព​បត់បែន​ច្រើនជាង​មុន ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ករណី​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង​ទាំងអស់​នៅ​លើ​ពិភពលោក៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។