អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាង​ ៣០​ស្ថាប័ន​ស្នើសុំលោក ហ៊ុន សែន ឱ្យ​ជួយ​ពន្លឿន​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន

ដោយ អាស៊ីសេរី
2022.06.17
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាង​ ៣០​ស្ថាប័ន​ស្នើសុំលោក ហ៊ុន សែន ឱ្យ​ជួយ​ពន្លឿន​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក​លោក ហ៊ុន សែន

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាង ​៣០​ស្ថាប័ន​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ ទី​១៦ ខែមិថុនា​នេះ បាន​ដាក់​លិខិត​ទៅ​ខុទ្ទកាល័យ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឱ្យ​ជួយ​ពន្លឿន​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន ឆ្លើយ​តប​ថា ការ​យឺតយ៉ាវ​ក្នុង​ការ​អនុម័ត​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​នេះ ដោយសារ​វិបត្តិ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ និង​នីតិវិធី​នៃ​ការ​ប្រមូល​ធាតុ​ផ្សំ​ផ្សេងៗ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​មាន​ច្រើន​ដំណាក់កាល។

ស្ថាប័ន​សង្គម​ស៊ីវិល​ទាំង​នោះ រួមមាន​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា​ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ (CCIM) វិទ្យាស្ថាន​តស៊ូ​មតិ និង​គោល​នយោបាយ អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា​ (API) មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា​(CCHR) សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) សម្ព័ន្ធ​អ្នកសារព័ត៌មាន​កម្ពុជា (CamboJa) និង​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន​ទៀត។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​សម្ព័ន្ធ​អ្នកសារព័ត៌មាន​កម្ពុជា (CamboJa) លោក ណុប វី ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី​១៦ មិថុនា​ថា មូលហេតុ​ដែល​ពួក​លោក​ដាក់​លិខិត​នេះ ដោយសារ​ពួកគេ​មើលឃើញ​ពី​ភាព​យឺតយ៉ាវ​នៃ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​នេះ​បាន​អូសបន្លាយ​ពេល​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៨ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មិន​ទាន់​អនុម័ត​បាន​នៅ​ឡើយ​។ លោក​បន្ត​ថា ក្នុង​ស្ថានការណ៍​រាតត្បាត​ជំងឺ​កូ​វីដ​១៩​នេះ អ្នកសារព័ត៌មាន មាន​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ទទួល​ព័ត៌មាន ពិត​ត្រឹមត្រូវ​ពី​ស្ថាប័នរដ្ឋ ដើម្បី​ចែករំលែក​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ៖ «យើង​ឃើញ​ថា មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ច្រើន​ណាស់​ដោយសារតែ​ការ​មិន​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ពិតប្រាកដ​ពី​ស្ថាប័នរដ្ឋ​ហ្នឹង។ អីចឹង​ហើយ​បាន​យើង​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នេះ ​គឺជា​រឿង​មួយ​ដែល​ចាំបាច់​បំផុត​នៅក្នុង​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ដែល​យើង​ជំរុញ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​ស្នើ​សម្ដេច​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ ដើម្បី​ធ្វើ​ម៉េច​ពន្លឿន​អនុម័ត​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ហ្នឹង​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស»

ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន លោក មាស សុភ័ណ្ឌ ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​ថា ការ​យឺតយ៉ាវ​ក្នុង​ការ​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាងច្បាប់​នេះ​ដោយសារ​កម្ពុជា​ផ្ទុះ​ការ​រាតត្បាត​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ និង​មាន​ការ​បើកទូលាយ​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​មតិយោបល់​ពី​ដៃ​គួរ​ពាក់ព័ន្ធ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្រសួង​ព័ត៌មាន​ក៏​កំពុង​ដំណើរការ​ស្នើសុំ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នេះ​ទៅ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​បន្ត​ទៀត ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ៖ «មកដល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន និង​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បាន​បញ្ចប់​ទៅលើ​កិច្ចពិភាក្សា​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​សិទ្ធិ​ទទួល​ព័ត៌មាន​នឹង​រួចរាល់​ហើយ។ ជាពិសេស ​គឺ​ត្រង់​ជំពូក​ទោស​បញ្ញត្តិ​ហ្នឹង។ ហើយ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន​កំពុងតែ​រៀបចំ​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​ដំណើរ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​នេះ​ដាក់​ជូន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្រសួង​ទាំងពីរ​ ដើម្បី​ប្រជុំ​ពិនិត្យ​ពិភាក្សា​ចុងក្រោយ និង​ស្នើ​​ការ​ផ្ដល់​អនុសាសន៍ ណែនាំ​ក្នុង​ការ​ដាក់​ស្នើសុំ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ពី​សិទ្ធិ​ទទួល​ព័ត៌មាន​នេះ​ទៅ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ ក៏ដូចជា​ស្ថាប័ន​នីតិប្បញ្ញតិ​ផង​ដែរ»

ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន គឺជា​ច្បាប់​ដ៏​សំខាន់​មួយ ដែល​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​បាន​ទន្ទឹងរង់ចាំ​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ពោល​គឺ​ចាប់តាំងពី​រដ្ឋាភិបាល​បាន​រៀបចំ​ក្រុម​ការងារ​បច្ចេកទេស​តាក់តែង​ច្បាប់​នេះ​ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨ ​រហូត​មក។ ច្បាប់​នេះ​មាន​សារៈសំខាន់​ដោយ​ធានា​ឱ្យ​សាធារណជន​គ្រប់រូប​មាន​សិទ្ធិ និង​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មាន​កាតព្វកិច្ច​ផ្ដល់​ឱ្យ។ ច្បាប់​នេះ​ចែង​ពី​ភារកិច្ច​ដែល​ស្ថាប័ន​សាធារណៈ​ត្រូវ​ផ្ដល់ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ជា​សាធារណៈ ដោយ​អនុលោម​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា និង​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​ស្ដីពី​សិទ្ធិមនុស្ស​។ ច្បាប់​នេះ​តម្រូវ​ឱ្យ​គ្រប់​ស្ថាប័ន​សាធារណៈ​ត្រូវ​បង្ក​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល និង​បើកទូលាយ​ក្នុង​ការ​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន​គ្រប់​ប្រភេទ​ដល់​សាធារណជន​តាម​ការ​ស្នើ​សុំ ដោយ​គ្មាន​ការ​រើសអើង តាម​បែបបទ​ដែល​ងាយ​យល់ ក្នុង​ពេលវេលា និង​តម្លៃ​សមស្រប លើកលែងតែ​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់ ដែល​អន្តរាយ​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ​។ តែ​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី អ្នកជំនាញ​ថា គេ​ត្រូវតែ​កំណត់​និយមន័យ​នៅក្នុង​ច្បាប់​នូវ​អ្វី​ទៅ​ដែល​ហៅថា សន្តិសុខ​ជាតិ ដើម្បី​កុំឱ្យ​ស្ថាប័នរដ្ឋ​ចេះតែ​លើក​ហេតុផល ឬ​លេស​មក​សម្អាង​ថា ព័ត៌មាន​ដែល​ស្នើសុំ​នោះ​ជា​ព័ត៌មាន​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ ដូច្នេះ​រដ្ឋ​មិនអាច​ផ្ដល់​ឱ្យ​បាន​នោះ​ទេ។

ជុំវិញ​ការ​ស្នើ​ពន្លឿ​ន​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក ​(Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ដែល​បាន​ចូលរួម​ដាក់​លិខិត​ដែល​នោះ មើល​ឃើញ​ថា ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​ហាក់​យឺតយ៉ាវ​ក្នុង​ការ​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ ដែល​ខុសពី​ច្បាប់​មួយចំនួន​ទៀត​ដូចជា​ច្បាប់​ការពារ​ការ​រាតត្បាត​កូវីដ​១៩ និងជំងឺ​កាច​សាហាវ​ដទៃ និង ច្បាប់​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ជាដើម គឺ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រើ​ពេល​វេលា​ដ៏​ខ្លី​ប៉ុណ្ណោះ​ក៏​អនុម័តិ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​បាន៖ «អ្នក​នយោបាយ​គាត់​ចង់​អនុម័ត​អីហ្នឹង​យើង​ឃើញ​ថា ឆាប់​រហ័ស​ណាស់។ អីចឹង​យើង​ក៏​មិន​ចង់​ឃើញ​ច្បាប់​នេះ​ដែរ ជា​ប្រយោជន៍​រួម​ដល់​សង្គមជាតិ​យើង​ហ្នឹង​មាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ​អ៊ីចឹង​ទេ គួរ​មានការ​ជំរុញ​ឱ្យ​បាន​លឿន​នេះ ដើម្បី​ឱ្យ​ច្បាប់​ហ្នឹង​បាន​អនុម័ត ហើយ​យើង​យក​មក​ប្រើ​ប្រាស់។ កាលណា​មាន​ច្បាប់​វា ជាប់​កាតព្វកិច្ច​ហើយ​ដែល​អនុវត្ត​គម្រោង អ្នក​ដែល​មាន​តួនាទី​ទទួល​ខុសត្រូវ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង​ត្រូវ​គោរព​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ហ្នឹងហើយ។ ហើយ​ការទទួលខុសត្រូវ​របស់​ពួកគេ​ហ្នឹង​ក៏​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត ហើយ​មានការ​អនុវត្ត​នាទី​នឹង​គម្រោង​ហ្នឹង​ក៏បាន​ល្អ​ជាង​មុន​ដែរ»

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ទទូច​ដល់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឱ្យ​ពិនិត្យ​វិច័យ​ទៅលើ​សំណើ​នេះ ។ ពួកគេ​អះអាង​ថា ប្រសិនបើ​ការ​ដាក់​លិខិត​នេះ​មិន​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ទេ​នោះ​ពួកគេ នឹង​បន្ត​ពន្យល់​ដល់​ពលរដ្ឋ​អំពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នេះ ហើយនឹង​រៀបចំ​ធ្វើជា​យុទ្ធនាការ ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​យល់ដឹង​កាន់តែ​ទូលំទូលាយ​អំពី​ច្បាប់​នេះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។