ទាំង​បព្វជិត និង​គ្រហស្ថ​ថា ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ខ្មែរ​កាន់តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​រាស្ត្រ​អស់​ជំនឿ

ដោយ មួង​ ណារ៉េត
2019-05-29
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ស្ថាបនិក​បណ្ដាញ​ព្រះសង្ឃ​ឯករាជ្យ ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សង្គម
ស្ថាបនិក​បណ្ដាញ​ព្រះសង្ឃ​ឯករាជ្យ ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សង្គម
RFA

ទាំង​បព្វជិត និង​គ្រហស្ថ ថា ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ កាន់តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​រាស្ត្រ​អស់​ជំនឿ ក្រោយ​ដោះលែង​កូនស្រី​អ្នកមាន​ទ្រព្យ និង អំណាច​ម្នាក់​ពី​ពន្ធនាគារ​យ៉ាង​ប្រញាប់ ទោះជា​ជន​នោះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​និស្សិត​ស្រី​ម្នាក់​ស្លាប់ នៅ​ក្នុង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍។

ស្ថាបនិក​បណ្ដាញ​ព្រះសង្ឃ​ឯករាជ្យ​ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សង្គម ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ ចាត់​ទុក​ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ​នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​កាត់ទោស​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ខុស ដែល​ជាកូនស្រី​របស់​អ្នកមាន​ទ្រព្យធន និង​អំណាច រហូតដល់​ស្លាប់​មនុស្ស ឱ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ ត្រឹម​រយៈពេល​ពីរ​ខែ​បែបនេះ គឺ​បង្ហាញ​អំពី​ភាព​អន់ នៃ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ខ្មែរ និង វិបត្តិ​នៃ​ភាព​អយុត្តិធម៌​សង្គម ដែល​កែ​មិន​ឡើង។

ព្រះតេជព្រះគុណ បន្ថែម​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន តែងតែ​វាយប្រហារ និង​ចោទ​អ្នក​ដែល​រិះគន់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ខ្មែរ ថា​ជា​ជន​អគតិ ប៉ុន្តែ ទង្វើ​របស់​តុលាការ​នេះ បង្ហាញ​ច្បាស់​ដោយ​ខ្លួនឯង​ថា តុលាការ​ខ្មែរ​ខ្វះ​សុចរិត​ភាព ធ្វើ​ឱ្យ​រាស្ត្រ​បាត់បង់​ជំនឿ៖ «ទោស​ទណ្ឌ​បើ​តាម​គោលការណ៍​ពុទ្ធសាសនា គឺ​គរុទោស ទោស​ដែល​ធ្ងន់ មិន​អាច​ឈិនឆៃ​បាន។ មិន​អាច​កាត់ទោស កាត់​គ្រាន់តែ​បង្គ្រប់​កិច្ច។ មាត្រា​ច្បាប់​មាន​ហើយ យក​មាត្រា​ច្បាប់​គ្រាន់តែ​ទៅ​សូត្រ​ប្រាប់​អ្នក​ទន់ខ្សោយ វា​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​ស្តង់ដារ​ពីរ ដូច​ខ្មែរ​ថា ដូច​អ្នកវិភាគ​គេ​ថា​គ្រប់គ្នា​ហ្នឹង គឺ​គេ​ថា​មិន​ខុស​ទេ»

ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ ប្រដូច​ភាព​អយុត្តិធម៌ ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ខ្មែរ​នេះ ទៅ​ករណី​ព្រះសង្ឃ ហន សុផាន្នី ដែល​ជា​សមាជិក​បណ្ដាញ​ព្រះសង្ឃ​ឯករាជ្យ​ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សង្គម​ខេត្ត​បាត់ដំបង គង់នៅ​វត្ត​ដំរីស ដែល​កំពុង​ជាប់ពន្ធនាគារ ជិត​ពីរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ដោយសារតែ​កាន់​កាំភ្លើង​ជ័រ បង្ហោះ​តាម​ហ្វេសប៊ុក​សោះ។

ព្រះសង្ឃ ហន សុផាន្នី ជាប់ឃុំ​តាំងពី​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧ ក្រោយ​សាលាដំបូង​ខេត្ត​បាត់ដំបង កាត់ទោស​ឱ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ២​ឆ្នាំ ក្រោម​បទ​ចោទ​ថា បាន «​ញុះញង់​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្តិ​បទឧក្រិដ្ឋ​» ករណី​កាំភ្លើង​ជ័រ​នោះ។

ប្រតិកម្ម​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពេល​មន្ត្រី​ពន្ធនាគារ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​ឧសភា បាន​ដោះលែង កញ្ញា ឃុនម៉ី ហៅ យិន ម៉ាណា អាយុ ១៦​ឆ្នាំ ជា​កូនស្រី​របស់​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញាធរ​អប្សរា​រូប​នេះ ក្រោយ​អនុវត្ត​ទោស​ជាប់ពន្ធនាគារ បាន​ចំនួន ២​ខែ​គត់ ក្នុង​សំណុំរឿង​បើកឡាន​បុក​និស្សិត​ស្រី​ម្នាក់​ស្លាប់ កាលពី​ចុងខែ​មីនា នៅ​ខណ្ឌ​ទួលគោក។

រយៈពេល​ពីរ​ខែ​មុន​ការ​ដោះលែង​នេះ កញ្ញា យិន ម៉ាណា ត្រូវ​បាន​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ចោទប្រកាន់​ពី​បទ​បើកបរ​ដោយ​ធ្វេស​ប្រហែល​បណ្ដាល​ឱ្យ​អ្នក​ដទៃ​ស្លាប់ និង​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​នៅ​ពន្ធនាគារ​រាជធានី​ភ្នំពេញ (PJ)។ ដំបូង​ចៅក្រម​បានសម្រេច​ដាក់ទោស​ពន្ធនាគារ កញ្ញា យិន ម៉ាណា ១​ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ លុះដល់​ថ្ងៃទី​១៧ ឧសភា ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ជំនុំជម្រះ លោក អ៊ុក សុវណ្ណារិទ្ធិ សម្រេច​សម្រួល ឱ្យ​អនុវត្ត​ទោស​ពន្ធនាគារ​ត្រឹមតែ​ពីរ​ខែ​វិញ និង​ព្យួរទោស ១០​ខែ​ទៀត​ដែល​នៅសល់​នោះ។

តាមច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវគោក​ឆ្នាំ ២០១៥ និង វិសោធនកម្ម​ឆ្នាំ ២០១៧ ត្រង់​មាត្រា​៨៥ ស្តីពី ចែងថា ជន​ណា​បើកបរ​ដោយ​ធ្វេស​ប្រហែល ខ្ជីខ្ជា មិន​ប្រុងប្រយ័ត្ន បណ្ដាល​ឱ្យ អ្នក​ដទៃ​ស្លាប់ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពី ១​ឆ្នាំ ទៅ ៣​ឆ្នាំ​។ អំពើ​ល្មើស​ខាង​លើ​នេះ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី ២​ឆ្នាំ ទៅ ៥​ឆ្នាំ បើ​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​ករណី បើកបរ​ដោយ​គ្មាន​ប័ណ្ណបើកបរ ឬ រត់គេច​ខ្លួន​ពី​កន្លែង​កើត​ហេតុ ក្នុង​គោលបំណង​គេចវេះ​ពី​ការទទួលខុសត្រូវ។

បើ​តាម​ដីកា​បង្គាប់​ឱ្យ​ឃុំខ្លួន​របស់​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ បង្ហាញថា កញ្ញា យិន ម៉ាណា មាន​អាយុ ១៦ ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ពេល​ត្រូវ​ចាប់ និង​ឃុំខ្លួន​។ តាមច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវគោក ដែល​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៧ ត្រង់​មាត្រា ៤១ ថ្មី មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ជនណា​ម្នាក់ បើកបរ​ម៉ូតូ ឬ រថយន្ត ក្រោម​អាយុ ១៨ ឆ្នាំ នោះ​ឡើយ​។ ជាងនេះ​ទៅ​ទៀត ក្រោយ​ការ​បុក​ស្លាប់​អ្នក​ជិះ​ម៉ូតូ​ភ្លាម កញ្ញា យិន ម៉ាណា បាន​បើក​រថយន្ត​គេច ពី​កន្លែង​កើត​ហេតុ។

ជុំវិញ​ករណី​នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាមទារ​ឱ្យ​មានការ​ស៊ើបអង្កេត អំពី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី ក្នុង​ការ​សម្រេច​ក្តី​។​

អាស៊ីសេរី មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង សុំ​ការ​បំភ្លឺ​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ ជុំវិញ​រឿង​នេះ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​។ ប៉ុន្តែ លោក គឹម សន្តិភាព ត្រូវ​បាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុងស្រុក ដកស្រង់​សម្ដី​ជុំវិញ​ករណី​នេះ ថា​ការសម្រេច​ណាមួយ គឺជា​ឆន្ទានុសិទ្ធិ​របស់​ចៅក្រម​។ លោក​ថា បើ​ភាគី​ក្នុង​រឿង​ក្តី មិន​ពេញចិត្ត លើ​សេចក្ដី​សម្រេច​នេះ ពួកគេ​អាច​ប្ដឹង​ជំទាស់​បាន។

អាស៊ីសេរី មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​សុំ​ការ​បំភ្លឺ​ពី​ខាង​គ្រួសារ​ជនរងគ្រោះ​បាន​នៅឡើយ​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ កន្លងមក គ្រួសារ​ជនរងគ្រោះ ស្រុះស្រួល​ព្រម​ទទួលយក​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី ពី​ខាង​ភាគី​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់។

ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្តី មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​សមាគម​អាដហុក (Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថា​ការ​ព្រម​ទទួល​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី គ្រាន់តែ​ជា​ការ​បំពេញ​កិច្ច​សម្រាប់​សំណង​ផ្លូវចិត្ត ដល់​ជនរងគ្រោះ​ខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ ចំណែក​ឯ​នីតិ​យុត្តិធម៌​ព្រហ្មទណ្ឌ ត្រូវ​បន្ត និង​មាន​តម្លាភាព ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សង្គម​ផង និង ដើម្បី​សុចរិត​ភាព​នៃ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​ផង៖ «យើង​អត់​ដឹង​ថា តើ​នៅ​ក្រោយ​ការ​សម្របសម្រួល​នោះ​មាន​អ្វី​កើតឡើង។ បើ​និយាយ​អំពី​អំពើ​អយុត្តិធម៌​វិញ យើង​មិន​សំដៅ​តែ​លើ​សំណង លើ​ជនរងគ្រោះ​ទេ ប៉ុន្តែ បញ្ហា​នេះ​វា​ជះឥទ្ធិពល​អាក្រក់​ដល់​សង្គម​យើង​។ យើង​អត់​ចង់​ឱ្យ​មាន​វប្បធម៌​បែប​ហ្នឹង​ទេ»

ទោះជា​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​រូប​នេះ មិន​ចង់​ឃើញ​យ៉ាងណាក៏ដោយ អង្ករ​វា​ក្លាយទៅជា​បាយ​ទៅ​ហើយ ដោយ​កញ្ញា យិន ម៉ាណា បាន​ចេញពី​ពន្ធនាគារ​បាត់​ទៅ​ហើយ​ដែរ​។ អ្វី​ដែល​នៅសល់ គឺ​ចម្លើយ​ទៅ​នឹង​ចម្ងល់ ដែល​ថា តើ​នឹង​មាន​ចំណាត់ការ​ណាមួយ ដើម្បី​ស៊ើបអង្កេត​ក្នុង​រឿង​នេះ ដែរ​ឬ​ទេ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល