ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ថា លទ្ធផល​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​១​ខែ​មកនេះ​ផ្អែកលើ​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​ត្រឹមត្រូវ

ដោយ ខែ សុណង
2020-07-04
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក ជិន ម៉ាលីន ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ មេសា ២០២០។
លោក ជិន ម៉ាលីន ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ មេសា ២០២០។
រូប​ថត​ពី​ហ្វេសប៊ុក​អង្គភាព​​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល

ក្រសួងយុត្តិធម៌ បង្ហាញ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-​ខេត្ត​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​១​ខែ មក​នេះ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ផ្អែក​តាម​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់ និង​យុត្តិធម៌​ត្រឹមត្រូវ​។ រីឯ​សង្គម​ស៊ីវិល នៅតែ​ជំរុញ​ឱ្យ​ក្រសួង និង​តុលាការ​ព​ន្លឿ​ន​នីតិវិធី​បន្ថែម​ទៀត និង​ធានា​ថា ការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​ទាំងនោះ ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព យុត្តិធម៌ និង​គ្មាន​ការរើសអើង​សំណុំរឿង នយោបាយ។

ក្រសួង​យុត្តិធម៌​​បង្ហាញ​ថា លទ្ធផល​នៃ​ការអនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ក្នុង​រយៈពេល​៤២​ថ្ងៃ​កន្លង​មក​នេះ សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជំនុំជម្រះ​រួច​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-​ខេត្ត​ទូទាំង​ប្រទេស មាន ៣.៤៥៤​សំណុំរឿង ស្មើនឹង​២៧​ភាគរយ​នៃ​សំណុំរឿង​ដែល​បាន​កកស្ទះ។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ថ្លែង​ថា យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​ក្នុង​តុលាការ​នេះ ធ្វើឡើង​តាម​យន្តការ​និង​នីតិវិធី​របស់​តុលាការ ដោយ​ផ្អែកលើ​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​។ លោក​រំពឹង​ទុក​ថា សាលាដំបូង​រាជធានី​-​ខេត្ត នឹង​ខិតខំ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​នៅ​តាម​អង្គភាព​ឱ្យ​ចប់​សព្វគ្រប់​នៅ​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០២០ ដោយ​ប្រកាន់ខ្ជាប់​នូវ​អភិក្រម​ការងារ​ដែល​ដាក់​ចេញ​ដោយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ គឺ​លឿន ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និង​មិន​ពុករលួយ​៖ «យុទ្ធនាការ​នេះ​ដូច​បាន​បញ្ជាក់​ជូន​តាំង​ពី​ដើម​មក​អ៊ីចឹង គឺ​ផ្តោត​លើ​សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទូទៅ មិន​ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​នយោបាយ ឬ​មិន​នយោបាយ​អី​នោះ​ទេ ដោយ​ផ្អែក​លើ​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​ដែល​មាន​ជា​ធរមាន ហើយ​ការ​អនុវត្ត​វិធានការ​នេះ​មាន​វិធីសាស្ត្រ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​មាន​យន្តការ​នៃ​ការ​តាមដាន​ត្រួតពិនិត្យ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​អភិក្រម​ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ»

ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បាន​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ​ការ​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-​ខេត្ត ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៨ ឧសភា មក បន្ទាប់ពី​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា សំណុំរឿង​បាន​កើន​ឡើង​ជា​គំហុក​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-​ខេត្ត រហូតដល់​ជិត ៤​ម៉ឺន​សំណុំរឿង ដោយ​មិនទាន់​រាប់បញ្ចូល​សំណុំរឿង​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​សាលាឧទ្ធរណ៍ និង​តុលាការ​កំពូល​នោះ​ឡើយ។

ទន្ទឹម​នឹង​ការអនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ថ្មី​នេះ ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ក៏បាន​សម្រេច​បង្កើត​ក្រុមការងារ​បច្ចេកទេស រៀបចំ​គោលនយោបាយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ដែរ ក្នុង​គោលបំណង​ចូលរួម​កាត់ បន្ថយ​ការ​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​កើន​ឡើង​ក្នុង​តុលាការ និង​បង្ខិត​សេវា​យុត្តិធម៌​ទៅ​ជិត​ពលរដ្ឋ​មូលដ្ឋាន ព្រមទាំង​បង្កើត​សុខដុមរមនា​សម្រាប់​ពល​រដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍។

ទោះជា​យ៉ាងណា លោក ជិន ម៉ាលីន សុំ​មិនទាន់​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​លម្អិត​អំពី​យន្តការ​ដោះស្រាយ និង​វិវាទ​ប្រភេទ​ណា ដែល​អាច​ដោះស្រាយ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នោះ​ទេ ដោយ​បញ្ជាក់​ថា ក្រុមការងារ កំពុង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​តាក់តែង​គោលនយោបាយ​នេះ​នៅឡើយ​៖ «ការរៀបចំ​គោលនយោបាយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នេះ គឺជា​កម្មវិធី​មួយ​នៃ​កម្មវិធី​កែទម្រង់​ច្បាប់​និង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​របស់​យើង ដូច្នេះ​ក្រុមការងារ នេះ​រៀបចំឡើង​គឺ​ដើម្បី​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ជា​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ហើយ​នឹង​តាក់តែង​នូវ​គោលនយោបាយ​ស្តីពី​ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ហើយ​សួរ​ថា គោល​នយោបាយ​នេះ មាន​ទម្រង់​បែប​ណា និង​យន្តការ​បែប​ណា នឹង​ធ្វើ​ការ​បញ្ជាក់​តាម​ក្រោយ នៅ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​ក្រុមការងារ​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​រៀបចំ​តាក់តែង​គោលនយោបាយ​នេះ»

នាយករង​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត សាទរ​ចំពោះ​ការអនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​ក្នុង​តុលាការ និង​ការរៀបចំ​គោលនយោបាយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​។ ទោះជា​យ៉ាងណា លោក​បន្ត​ថា ផ្អែក​តាម​ចំនួន​សំណុំរឿង​ដែល​កំពុង​កកស្ទះ​នោះ តុលាការ គួរតែ​ខិតខំ​ពន្លឿន​នីតិវិធី​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​កាត់បន្ថយ ភាព​ចង្អៀត​ណែន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ និង​ឆាប់​បញ្ចប់​សំណុំរឿង​ដែល​អូន​បន្លាយពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ធានា​ថា ការ​ដោះស្រាយ​នោះ មាន​យុត្តិធម៌ មាន​តម្លាភាព​សម្រាប់​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​សំណុំ រឿង​គ្រប់ៗ​គ្នា​។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ លោក​ក៏​ស្នើសុំ​កុំ​ឱ្យ​មានការ​រើសអើង​លើ​សំណុំរឿង​នយោបាយ​ផង​ដែរ​៖ «រឿង​ខ្លះ​គឺ​មាន​ជន​ដែល​ត្រូវ​ចោទ និង​ជនជាប់ចោទ​ជា​អ្នកនយោបាយ​និង​ជា​សកម្មជន​នយោបាយ ដូច្នេះ​ហើយ​បើសិនជា​ដំណើរការ​ទម្រង់​នេះ មិន​បាន​ពន្លឿន​ឱ្យ​បាន​ស្មើភាព​គ្នា​ទេ នាំ​ឱ្យ​មានការ​រិះគន់ និង​មានការ​លើកឡើង​ថា អាច​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរើសអើង​និន្នាការ​នយោបាយ។ ខ្ញុំ​នៅតែ​ដដែល គឺ​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​យ៉ាងណា ពន្លឿន​នីតិវិធី​នេះ​ប្រកប​ទៅតាម​នីតិវិធី ទៅតាម​ផ្លូវច្បាប់ មាន​តម្លាភាព​និង​មាន​យុត្តិធម៌ និង​ជៀសវាង​អគតិ​ធម៌​ទាំង​៤»

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​រូប​នេះ បន្ត​ថា ចំពោះ​ការរៀបចំ​គោលនយោបាយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​វិញ គឺជា​ចំណុច​វិជ្ជមាន​មួយទៀត ប៉ុន្តែ​លោក​មិនទាន់​ហ៊ាន​វាយតម្លៃ​អំពី​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការអនុវត្ត​យន្តការ​នេះ​នៅឡើយ​ទេ​។ លោក​យល់​ថា យន្តការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នេះ គឺ​ភាគច្រើន​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​ស៊ីវិល ឬ​បទល្មើស​ដែល​ស្រាល​ដូចជា​បទល្មើស​លហុ​ជាដើម ប៉ុន្តែ​មិនមែន​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ និង​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​នោះ​ទេ​៖ «រឿងរ៉ាវ​ខ្លះ​ដូចជា​រឿង​ស៊ីវិល ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ដីធ្លី បញ្ហា​វិវាទ​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ បញ្ហា​វិវាទ​រវាង​បុគ្គល​និង​បុគ្គល ដោយ​រឿង​ខ្លះ​វា​មិនមែន​ជា​រឿង​ធំដុំ​ដែល​អាច បញ្ចប់​បាន​នៅ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន និង​តាមរបៀប​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ គឺជា​ការកាត់បន្ថយ​មួយ​ដែរ​ចំពោះ​ការ​កកស្ទះ​សំណុំរឿង​ក្នុង​តុលាការ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មិន​ខាត​ពេលវេលា​ច្រើន នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​រឿងក្តី​ដែល​មិន​សូវ​មាន​ប្រយោជន៍​និង​មិន​សូវ​ធំដុំ​សម្រាប់​ពួកគាត់»

កន្លង​មក សង្គម​ស៊ីវិល សង្កេត​ឃើញ​ថា អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ តែងតែ​ឃុបឃិត​គ្នា សម្របសម្រួល​ដោះស្រាយ​បញ្ចប់​សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ដូចជា​ករណី​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​បុក​មនុស្ស​ស្លាប់ ករណី​ហិង្សា​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ករណី​ចាប់​រំលោភ​សេពសន្ថវៈ​ជាដើម ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ជនល្មើស​មិន​រាងចាល និង​កើតមាន​បទល្មើស​ទាំងនេះ​កាន់តែ​កើន​ឡើង​។ ចំណែក សំណុំរឿង​ស្រាលៗ ឬ​បទល្មើស​លហុ ដូច​វិវាទ​ដីធ្លី​ជាដើម អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ហាក់​មិនបាន​យកចិត្តទុកដាក់​ដោះស្រាយ​នោះ​ទេ បែរជា​រុញ​ទៅ​តុលាការដែល​ជាហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ ក្នុង​តុលាការ​និង​ខាត​ពេលវេលា​របស់​ពលរដ្ឋ។

បើទោះបីជា ក្រសួងយុត្តិធម៌​អះអាង​ថា យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​ក្នុង​តុលាការ និង​ការរៀបចំ​គោលនយោបាយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នេះ គឺជា​ទិសដៅ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ សម្រាប់​ព​ន្លឿ​ន​ការ​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ពលរដ្ឋ លើកកម្ពស់​គុណភាព​របស់​ស្ថាប័ន​តុលាការ និង​រួមចំណែក​កាត់បន្ថយ​ភាព​ចង្អៀត​ណែន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ក្តី ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ក្រុម​អ្នក​នយោបាយ បក្ស​ប្រឆាំង នៅតែ​មិន​មាន​ជំនឿ​នោះ​ឡើយ។

យុវជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​កំពុង​ភៀសខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស លោក នាង សុឃុន លើកឡើង​ថា តុលាការ​កម្ពុជា​គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់ នៅតែ​គ្មាន​ឯករាជ្យ​ភាព ឃុបឃិត​គ្នា​ពុករលួយ បម្រើ​តែ​ក្រុម​អ្នក​មាន​លុយ និង​មានអំណាច មិន​បាន​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ស្លូតត្រង់​នោះ​ទេ​។ លោក​យល់​ថា ប្រសិនបើ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ និង​តុលាការ ចង់​ឱ្យ​សាធារណជន​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​នោះ ត្រូវ​តែ​មាន​ភាព​ក្លាហាន​ទម្លាក់​ចោល​រាល់​បទចោទប្រកាន់​ដែល​មាន​ចរិត​នយោបាយ​បែប​ប្រឌិត និង​ដោះលែង​សកម្មជន​និង​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​រួម​ទាំង​អ្នកទោស​មនសិការ​ដទៃ​ទៀត ព្រមទាំង​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ទង្វើ​ចាប់ចង និង​ចោទប្រកាន់​ទាំង​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​លើ​អ្នក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​តទៅ​ទៀត។

យុវជន​គណបក្សប្រឆាំង​រូប​នេះ បន្ត​ថា ការ​ដោះស្រាយ​សំណុំរឿង​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នយោបាយ​ជាង​មួយ​រយ​ករណី គឺ​មិន​ត្រឹមតែ​កាត់បន្ថយ​សំណុំរឿង​កកស្ទះ​ក្នុង​តុលាការ​ទេ ថែមទាំង​ជួយ​បន្ធូរបន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ផ្នែក​នយោបាយ និង​ជួយ​ឱ្យ​កម្ពុជា​គេច​ផុត​ពី​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ផ្សេងៗ​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ផង​ដែរ​៖ «យុទ្ធនាការ​នេះ តាម​ខ្ញុំ​យល់​គឺ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ គួរតែ​ពន្លឿន​មុនគេ គឺ​ពន្លឿន​សំណុំរឿង​ទាំងឡាយ​ទាំង​រឿង​ក្តី​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង ទាំង​រឿង​សកម្មជន​របស់​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ ក៏ដូចជា​រឿង​នយោបាយ​ដៃ​ទៀត ឱ្យ​បាន​លឿន​ព្រោះ​ថា ឥឡូវ​នេះ​កម្ពុជា​របស់​យើង កំពុងតែ​ប្រឈម​នឹង​វិបត្តិ​នយោបាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​នេះ ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​វិបត្តិ សេដ្ឋកិច្ច និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​បាត់​ការងារ​ធ្វើ»

កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៩ អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (World Justice Project) បាន​ចេញ​របាយការណ៍​មួយ​ស្ដី​ពី​សន្ទស្សន៍​នៃ​ការ​គោរព​នីតិរដ្ឋ ដោយ​បាន​ដាក់​ចំណាត់ថ្នាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ជិត​បាត​តារាង គឺ​ជាប់​លេខ​១១២​ក្នុងចំណោម ១១៣​ប្រទេស​ដែល​មាន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​អសោច​ខាង​ការ​មិន​គោរព និង​រំលោភ​ប្រព័ន្ធ​នីតិរដ្ឋ។ របាយការណ៍​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ចំណាត់ថ្នាក់​យុត្តិធម៌​របស់​កម្ពុជា​ដោយសារ​តែ​មានការ​ជ្រៀតជ្រែក​ពី​រដ្ឋាភិបាល៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល