កម្ពុជា​បន្ត​ស្នើសុំ​កុំ​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ផ្ដាច់ EBA ប៉ុន្តែ​កុំ​ឱ្យ​លូកដៃ​ចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2019-12-13
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម លោក​បណ្ឌិត មាស នី (ឆ្វេង) និង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម លោក​បណ្ឌិត មាស នី (ឆ្វេង) និង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
Photo: RFA

អ្នក​ជំនាញ និង​អ្នកវិភាគ​ថា កម្ពុជា​មិន​ទាន់​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់​ពី​ការ​បាត់បង់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នៅ​ឡើយ​ទេ។ ការ​លើក​ឡើង​ដូច្នេះ បន្ទាប់​ពី​ក្រសួង​ការបរទេស​កម្ពុជា ទើប​បាន​ឆ្លើយ​តប នឹង​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​បឋម​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ស្ដីពី​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​EBA។ កម្ពុជា​បន្ត​ស្នើសុំ​កុំ​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ផ្ដាច់ EBA ប៉ុន្តែ​កុំ​ឱ្យ​លូកដៃ​ចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​កម្ពុជា។

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ បណ្ឌិត មាស នី ថា ការណ៍​ដែល​កម្ពុជា​យល់ព្រម​ទទួល​យក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​របស់​អឺរ៉ុប​នេះ គឺ​មានន័យថា​ខ្លួន​បាន​សន្យា​ជាមួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប​រួចហើយ ថា​នឹង​គោរព​តាម​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​គេ៖ «បើ​សិន​ណា​យើង​គិត​ថា ឥឡូវនេះ​ការណ៍​ដែល​មិន​ទទួល​យក​ស្អី​ដែល​ជា​ការ​ស្នើសុំ​របស់​សហគមន៍​អឺរ៉ុប ឬក៏​ការ​ទទួល​យក​នេះ ជា​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ផ្ទៃក្នុង អ៊ីចឹង​យើង​ត្រូវ​ទទួលស្គាល់​ការណ៍​ដែល​យើង​ទាក់ទង​គ្នា​ដំបូង​ថា តើ​យើង​បាន​ផ្តល់​នូវ​អធិបតេយ្យភាព ឬក៏​បាន​យក​អធិបតេយ្យ​របស់​ខ្មែរ​យើង​ទៅ​ដោះដូរ​ជាមួយ​នឹង​កិច្ចសន្យា​របស់​គេ​ប៉ុណ្ណា។ នេះ​វា​ជា​រឿង​មួយ បើ​យើង​ចង់​ដឹង​យល់​ច្បាស់ យើង​ត្រូវ​ត្រលប់​ទៅ​មើល​អំពី​ស្អី​ដែល​ជា​លក្ខខណ្ឌ ដែល​បាន​ចែង​ក្នុង EBA វិញ នោះ​ទើប​យើង​យល់​ច្បាស់​ថា​តើ​វា​ជា​កា​រំលោភ​អធិបតេយ្យ ឬក៏​មិន​រំលោភ​អធិបតេយ្យ»

ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកវិភាគ​រូប​នេះ កើតមានឡើង​ក្រោយពេល​ក្រសួងការបរទេស​ដាក់​សេចក្ដី​ឆ្លើយតប​រឿង EBA តាម​ឱសានវាទ​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ជំហរ​មិន​ឱន​ក្បាល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។

នៅ​មួយថ្ងៃ​មុន​ពេល​កម្ពុជា​ដាក់​សេចក្តី​បំភ្លឺ​ចុងក្រោយ​តាម​ឱសានវាទ​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប លោក ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​សារ​ថា មានតែ​វិធាន​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ឬ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក WTO ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើ​តាម​បាន៖ «ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ហើយ អត់​យក​អធិបតេយ្យ​ជាតិ​ទៅ​ដោះដូរ​ជាមួយ​ជំនួយ ឬក៏​ភាព​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ពី​អ្នកណា​ទាំងអស់​។ អ្វី​ដែល​ធ្វើ​បាន បាន អ្វី​ដែល​ធ្វើ​មិន​បាន​គឺ​អត់​។ ... ប្រជាធិបតេយ្យ ឬ​សិទ្ធិមនុស្ស ឬ​ពាណិជ្ជកម្ម​ត្រូវ​គោរព​ច្បាប់ ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​យក​ច្បាប់ នៃ​ក្រុម​មួយ ឱ្យ​ក្រុម​មួយទៀត​គោរព​នោះទេ​។ គឺ​ច្​នេះ ត្រូវ​ចេញពី​ធម្មនុញ្ញ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​។ មិន​អាច​យក​ច្បាប់​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​មួយ យក​ទៅ​ឱ្យ​ប្រទេស​មួយ និង​ក្រុម​ប្រទេស​មួយ​គោរព​ទេ​។ បើ​និយាយ​ពី​វិធាន​ពាណិជ្ជកម្ម មិន​អាច​យក​វិធាន​របស់​ក្រុម​មួយ មក​ឱ្យ​ក្រុម​មួយ​គោរព​នោះ​ទេ​។ ត្រូវ​យក​វិធាន​នៃ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក​។ ឆ្លើយ​ជាមួយ​ខ្ញុំ​អត់​រួច​ទេ»

ផ្អែក​តាម​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​បឋម​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ដាក់​ជូន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឱ្យ​ឆ្លើយតប​កាលពី​១​ខែ​មុន​នោះ គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប បាន​ព្រមាន​ពី​ការ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​បណ្ដោះអាសន្ន​នេះ បើ​កម្ពុជា​នៅតែ​មិន​ព្រម​កែ​លម្អ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​។ គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​រក​ឃើញ​ថា ការ​កែប្រែ​ស្ថានភាព​កន្លងមក​នៅ​ពុំ​ទាន់​គ្រប់គ្រាន់​នៅឡើយ​ទេ ហើយ​ថា មាន​ការ​រំលោភបំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ទៅលើ​សិទ្ធិ​សំខាន់ៗ ក្នុង​នោះ​រួមមាន​សិទ្ធិ​នយោបាយ សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ សិទ្ធិ​ការងារ សិទ្ធិ​ដីធ្លី សិទ្ធិ​សង្គម និង​វប្បធម៌។

នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ការងារ និង​សិទ្ធិមនុស្ស ហៅ​កាត់​ថា សង់​ត្រា​ល (CENTRAL) លោក មឿន តុលា ពន្យល់​ថា លក្ខខណ្ឌ​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ចង់​ឱ្យ​កម្ពុជា​គោរព​តាម​នោះ មិនមែន​ជា​វិធាន​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​អឺរ៉ុប ដូចដែល​លោក ហ៊ុន សែន អះអាង​នោះ​ទេ​។ លោក​ថា តាមពិត គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​គ្រាន់តែ​ចង់​ឱ្យ​កម្ពុជា​ងាក​មក​គោរព​ច្បាប់​របស់​ខ្លួនឯង​តែប៉ុណ្ណោះ៖ «ដូច​ខ្ញុំ​បញ្ជាក់​អ៊ីចឹង ទីមួយ​កតិកាសញ្ញា​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និង​វប្បធម៌ គឺជា​កតិកាសញ្ញា​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ កតិកា​សញ្ញា​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​នយោបាយ​ក៏​ជា​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ។ ដោយឡែក អនុសញ្ញា​លេខ​៨៧ លេខ​៩៨ ក៏​ជា​អនុសញ្ញា​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ខាង​ការងារ​ដែរ។ អ៊ីចឹង​អនុសញ្ញា​ទាំងពីរ កតិកាសញ្ញា​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​។ ទីពីរ​កម្ពុជា​ខ្លួនឯង​ក៏​បាន​យក​អនុសញ្ញា កតិកាសញ្ញា​ទាំងនេះ ដាក់​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ច្បាប់​របស់​ខ្លួនឯង​ហើយ​។ ដូច្នេះ ចំណុច​នេះ យើង​ត្រូវ​មើល​ឱ្យ​ច្បាស់​ថា វា​មិនមែន​ជា​ការ​ចាប់​បង្ខំ​ឱ្យ​កម្ពុជា​គោរព​ច្បាប់​ណា​ផ្សេង​នោះ​ទេ​។ គឺថា​គោរព​នូវ​ច្បាប់​របស់​ខ្លួនឯង​នោះ​ឯង ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ធម្មនុញ្ញ​នោះ​ឯង»

ជុំវិញ​ការណ៍​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន អួតអាង និង​ដាក់​ក្តី​សង្ឃឹមថា ចក្រភព​អង់គ្លេស​អាច​នឹង​ជួយ​កម្ពុជា ប្រសិនបើ​បាត់បង់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះ លោក មឿន តុលា ថា នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​សារ​បន្លំ​សាធារណជន​ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះ​អង់គ្លេស​ក៏​មាន​លក្ខខណ្ឌ​ឱ្យ​កម្ពុជា​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែរ៖ «ការ​លើកឡើង​​ថា សង្ឃឹមថា​អង់គ្លេស​ចាកចេញ​ពី​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​នេះ ខ្ញុំ​គិត​ថា គឺជា​សារ​នយោបាយ​បន្លំ​សាធារណជន​ទេ។ ជាក់ស្ដែង​គឺ​អង់គ្លេស​គេ​បាន​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ថា គេ​អាច​ផ្ដល់​បាន ប៉ុន្តែ​លុះណាតែ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ហ្នឹង ដោះ​នូវ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស ដោះ​នូវ​បញ្ហា​ប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុងតែ​ប្រទូស​រាយ​គ្នា​ហ្នឹង​ឯង»

ទោះបីជា​លោក ហ៊ុន សែន ថា លោក​មិន​អន​ក្បាល​ដើម្បី​ទទួល​បាន EBA ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែ ក្រសួង​ការបរទេស កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ធ្នូ ថា កម្ពុជា​សង្ឃឹម​ថា គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​នឹង​ពិចារណា​មិន​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នេះ​ទេ។ ក្រសួង​មិន​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​អំណះអំណាង​លម្អិត​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវ​ពន្យល់​ទៅកាន់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​វិញ​នោះ​ទេ ហើយក៏​មិនបាន​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​របាយការណ៍​ទាំងស្រុង​ដែល​កម្ពុជា ត្រូវ​ដាក់​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​នា​ពេល​នេះ​ជា​សាធារណៈ​នោះ​ដែរ។ ក្រសួង​ការបរទេស គ្រាន់តែ​អះអាង​ថា ការ​ដាក់​របាយការណ៍​ឆ្លើយតប​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ផ្អែក​តាម​នីតិវិធី​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ថា សេចក្ដី​ឆ្លើយតប​ចុងក្រោយ​នេះ គឺជា​របាយការណ៍​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​អំពី​សកម្មភាព និង​វិធានការណ៍​នានា ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​អនុវត្ត​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​ទាំងឡាយ ដែល​ជា​ការ​ព្រួយបារម្ភ​របស់​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដែល​រួមមាន​បញ្ហា​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​នយោបាយ សិទ្ធិ​ដីធ្លី សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ និង​សេរីភាព​នៃ​ការ​បង្កើត​សមាគម​ជាដើម។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស លោក កុយ គួង ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​យ៉ាង​ខ្លី​តាម​ប្រព័ន្ធ​តេឡេក្រាម កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ធ្នូ ថា លោក​សុំ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​បន្ថែម​ទៅលើ​អ្វី​ដែល​មាន​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​ក្រសួងការបរទេស​ជុំវិញ​រឿង​នេះ​ទេ។

គិត​ត្រឹម​ម៉ោង​ផ្សាយ​នេះ អាស៊ីសេរី នៅ​មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​ខាង​ភាគី​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ទទួល​បាន​ឯកសារ​សេចក្ដី​ឆ្លើយតប​របស់​រដ្ឋាភិបាល ជា​ផ្លូវការ​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល