អ្នក​វិភាគ​យល់​ស្រប​ថា ចិន​ពុំ​មាន​លទ្ធភាព​ជួយ​របប​លោក ហ៊ុន សែន រឿង​បាត់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA របស់​អឺរ៉ុប​ឡើយ

​ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2019-11-16
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា (ឆ្វេង) អ្នកជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​បណ្ឌិត មាស នី អ្នក​សិក្សា​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ
លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា (ឆ្វេង) អ្នកជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​បណ្ឌិត មាស នី អ្នក​សិក្សា​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ
រូប៖ RFA

អ្នក​វិភាគ​យល់​ស្រប​ថា​ មហាយក្ស​ចិន​មិន​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ជួយ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ទប់ទល់​ក្នុង​រឿង​បាត់បង់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ «គ្រប់មុខ​ទំនិញ​ទាំង​អស់​លើក​លែងតែ​អាវុធ» EBA របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ដូចដែល​ចិន​ធ្លាប់​បាន​សន្យា​ពីមុន​មក​នោះ​ទេ។ ពួកគេ​ថា​ ដូច្នេះហើយ​ ទើបបាន​ជា​របប​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ងាក​មក​សម្រួល​ និង​បន្ធូរ​បន្ថយ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​នា​រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ ដើម្បី​រក្សា​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នេះ។

អ្នកជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​ លោក​ ឯម​ សុវណ្ណារ៉ា​ ថ្លែង​ក្នុង​នាទី​វេទិកា​អាស៊ី​សេរី​ កាលពី​យប់​ថ្ងៃទី១៥​ វិច្ឆិកា​ ថា​ មូលហេតុ​ដែល​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ងាក​មក​សម្រួល​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ជាមួយនឹង​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ អាច​បញ្ជាក់​បាន​ថា​ ចិន​ពិតជា​មិន​អាច​មានលទ្ធភាព​ជួយ​កម្ពុជា​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​រឿង​បាត់បង់​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ EBA​ របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​នោះ​ឡើយ៖ «ចិន​មិន​អាច​ជួយ​កម្ពុជា​បាន​ទាំងស្រុង​ទេ​ ថ្វីត្បិតតែ​ការ​រួច​ពន្ធ​ ៦៧៦លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ឆ្នាំ២០១៨ នេះ​ គាត់​ថា​អាច​ជួយ​បាន។ ក៏ប៉ុន្តែ​ តម្លៃ​ទំនិញ​ដែល​កម្ពុជា​លក់​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប​មិន​មែន​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ គឺ ៥ពាន់ ៤រយ​លាន​ជាង។ អ៊ីចឹង​ តម្លៃ​នេះ​ វា​ធំធេង​ណាស់។ ចិន​ពុំ​មាន​លទ្ធភាព​ទេ។ បើ​យើង​គិត​ពី​តម្លៃ​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជាចិន កម្ពុជា​នាំ​ទៅ​ចិន​តិច​ទេ ហើយ​ចិន​នាំ​ទៅ​កម្ពុជា​វិញ​ច្រើន​ ចូល​ខ្ទង់​ជាង ៥ពាន់​លាន​អី​ហើយ»

ផ្ទុយទៅវិញ​ លោក​ថា​ ដោយសារ​តែ​ចិន​ខ្លួន​ក៏​ជា​អ្នក​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ជាង​គេ ប្រសិន​បើ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា​នោះ លោក​ថា ចិន​គួរ​តែ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យ​ងាក​មក​ពិចារណា​បន្ធូរ​បន្ថយ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ឡើង​វិញ។

អ្នក​សិក្សា​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ បណ្ឌិត មាស នី ក៏​យល់​ឃើញ​ស្រដៀងគ្នា​នេះ​ដែរ។ លោក​ថា បើ​ទោះ​ជា​កម្ពុជា និង​ចិន មួយ​រយៈ​កាល​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ ព្យាយាម​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ជា​មួយ​គ្នា​ ដើម្បី​ទប់ទល់​ករណី​បាត់បង់ EBA ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​នោះ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​ថា​ ការណ៍​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ត្រូវ​ចិន​ក្តោប​ក្តាប់​តែ​ម្តង៖ «អ្វី​ដែល​យើង​មើលឃើញ​ ឃើញថា​នៅពេល​នោះ​ វា​អាច​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ នឹង​ធ្លាក់​ចូល​កណ្តាប់​ដៃ​ចិន​កាន់តែ​ច្រើន​តទៅទៀត​ គឺ​ដោយសារតែ​យើង​មិន​មាន​គ្រឹះ​សេដ្ឋកិច្ច​អី​រឹងមាំ​នោះ​ទេ។ ហើយ​ចិន​គេ​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​គេ​រឹង​មាំទាំ​ជាង​យើង។ អ៊ីចឹង បើសិន​ជា​មាន​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ជាមួយ​ចិន​មែន​នោះ​ សំណួរ​សួរ​ថា​តើ​ទំនិញ​ពី​ខាង​ណា​ម៉ោ​វា​នឹង​ហូរ​ចូល​មក​។ តើ​យើង​ហូរ​ចូល​ទៅ​គេ​ច្រើនជាង​ ឬក៏​គេ​ហូរ​ចូល​ទៅ​គេ​ច្រើនជាង?»

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ប្រទេស​ចិន​កាលពី​ចុងខែ​មេសា​កន្លង​ទៅ​លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​អះអាង​ថា​ ភាគី​ចិន​បាន​សិក្សា​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA រួច​ហើយ​ ហើយ​បាន​រក​ឃើញថា​ រឿង​នេះ​មិន​មានផល​ប៉ះពាល់​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ​ទេ។ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ អះអាង​បន្ត​ថា​ ភាគី​ចិន​ដែល​ជា​មិត្ត​ដែកថែប​របស់​លោក​ សន្យា​ថា​ នឹង​រិះរក​វិធី​ជួយ​ដល់​កម្ពុជា​ប្រសិនបើ​បាត់បង់​ EBA​ នេះ​។ ស្រប​ពេល​ជាមួយគ្នា​នោះ​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ កាល​ណោះ​ ក៏​បាន​បង្ហាញ​ជំហររឹង​ប៉ឹង​មិនព្រម​ងាក​មក​ស្តារ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ដូច​តាម​ការ​ចង់បាន​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​ឡើយ។

ក៏ប៉ុន្តែ​ អ្វីៗបាន​ប្រែប្រួល​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ខណៈ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដាក់​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​បឋម​ផ្លូវការ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​របស់​ខ្លួន​ដល់​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​កាលពី​ថ្ងៃទី១២​ វិច្ឆិកា​ ដោយ​ព្រមាន​ថា​របប​នេះ​ មិនបាន​ចាត់​វិធានការណ៍​ជាក់លាក់​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​កែសម្រួល​ស្ថានការណ៍​នៃ​ការរំលោភ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ទៅលើ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​ សិទ្ធិមនុស្ស​ សិទ្ធិ​ការងារ​ និង​សិទ្ធិ​សំ​ខាន់​ៗមួយចំនួន​ទៀត​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ដីធ្លី​ សង្គម​ និង​វប្បធម៌​ជាដើម។ របប​នេះ​បាន​ព្យាយាម​កែសម្រួល​ស្ថានការណ៍​ និង​ភាព​តានតឹង​នយោបាយ​ ដោយ​បន្ធូរបន្ថយ​ករណី​លោក​ កឹម​ សុខា​ ហើយ​កំពុង​ឈាន​ទៅ​បិទ​បញ្ចប់​សំណុំរឿង​របស់​លោក​ទៀតផង។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ​ របប​នេះ​ក៏បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​តុលាការ​ដោះ​លែង​អ្នកទោស​នយោបាយ​ និង​បញ្ឈប់​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​មក​លើស​កម្ម​ជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ត​ទៅ​ទៀត។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ ហេតុការណ៍​ទាំង​នេះ​ ត្រូវ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​អំពាវនាវ​ដល់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ ឱ្យ​រក្សា​គោល​ជំហរ​រឹងមាំ​ និង​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ចំពោះ​ល្បិច​កល​បន្ធូរ​បន្ថយ​ស្ថានការណ៍​តឹងតែង​នយោបាយ​ ដែល​របប​លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ កំពុង​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​ផ្គាប់ចិត្ត​សហភាព​អឺរ៉ុប​ កុំឱ្យ​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា។

អាស៊ី​សេរី​ មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​លោក​ ផៃ​ ស៊ី​ផាន​ ដើម្បី​សុំ​ប្រតិកម្ម​ជុំវិញ​ការយល់ឃើញ​របស់​អ្នកវិភាគ​នេះ​នៅឡើយ​ទេ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ កាលពី​ពេល​អតីតកាល​ លោក​ ហ៊ុន​ សែន​ ធ្លាប់​បាន​ប្រើ​វោហា​ស័ព្ទ​នយោបាយ​មិន​ដាច់​ពី​មាត់​ថា​ លោក​មិន​ឱនក្បាល​ទៅ​នឹង​សម្ពាធ​បរទេស​ ឬយក​អធិបតេយ្យ​ទៅ​ដោះដូរ​នឹង​ជំនួយ​បរទេស​នោះ​ឡើយ។

ទាំង​បណ្ឌិត​ មាស​ នី​ និង​ទាំង​លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា យល់ស្រប​ថា​ ប្រសិនបើ​អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ​មាន​សុឆន្ទៈ​នយោបាយ​ពិត​ប្រាកដ​ តម្កល់​ផល​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ជាធំ​ ជាជាង​ផល​ប្រយោជន៍​បុគ្គល​ និង​បក្ខ​ពួក​និយម​នោះ​ នោះ​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​នា​ពេល​ខាង​មុខ ដើម្បី​បញ្ចៀស​សហភាព​អឺរ៉ុប​ពី​ការ​ដក​ហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA នឹង​អាច​រួម​ចំណែក​ជួយ​កម្ពុជា​ឲ្យ​មាន​​ប្រជាធិបតេយ្យ​រឹងមាំ​ និង​យូរអង្វែង​បាន។ ពួក​លោក​ទាំង​ពីរ​ ក៏​យល់ស្រប​ផង​ដែរ​ថា​ កត្តា​សង្គម​ និង​កត្តា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជា​ពិសេស​ក្នុង​ចំណោម​ស្រទាប់​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​មានការ​ប្រែប្រួល​លឿន​ ហើយ​ប្រសិន​បើ​អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ​ ជាពិសេស ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នៅតែ​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​ ឬ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​របស់​ពួក​គេ​បាន​នោះ​ទេ​ ហើយ​បន្ត​បណ្តែត​បណ្តោយ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​បង្ក​ភាព​អយុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម​កាន់​តែ​ច្រើន​នោះ​ នោះ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ខ្លួន​ឯង​ នៅ​ទី​បំផុត​ទៅ​ ក៏​នឹង​ទទួល​រង​ភាព​រង្គោះ​រង្គើរ​ ឬ​ផល​ប៉ះពាល់​ជា​អវិជ្ជមាន​ដល់​ការ​គ្រប់គ្រង​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ដោយសារ​បញ្ហា​នេះ​ដែរ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (2)
Share

1.445 billion pple VS 16.4 million pple

No way Sir,how 1.445 billion pple can compare with a 16.4 million populations that is a little tiniest fraction in calculation.Ask u both why a big populations country like China care about a small country or very less population like Cambodia as today? and why????.Or all these Chinese pple becomes the millionaire and no have millions of Chinese pple living under poverty line?"get more research online sir".The majority of China 's economic growth is depend on the western world and the rest of the world are useless and worthless for China benefitable.If,Chian try to sucking Cambodia's natural resources before its puppet govm't collapse maybe u right,stop expecting China are gonna help u or healing your country economic with a less population,if compare with China maybe Cambodia size hundreds times to equal one China.

Nov 17, 2019 12:27 PM

1.445 billion pple VS 16.4 million pple

No way Sir,how 1.445 billion pple can compare with a 16.4 million populations that is a little tiniest fraction in calculation.Ask u both why a big populations country like China care about a small country or very less population like Cambodia as today? and why????.Or all these Chinese pple becomes the millionaire and no have millions of Chinese pple living under poverty line?"get more research online sir".The majority of China 's economic growth is depend on the western world and the rest of the world are useless and worthless for China benefitable.If,Chian try to sucking Cambodia's natural resources before its puppet govm't collapse maybe u right,stop expecting China are gonna help u or healing your country economic with a less population,if compare with China maybe Cambodia size hundreds times to equal one China.

Nov 17, 2019 12:22 PM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល