សហមេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា គ្រោងដាក់សេចក្តីសន្និដ្ឋានទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញឆាប់ៗនេះដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពស្អាតស្អំរបស់មេបក្សប្រឆាំងលោក កឹម សុខា។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សយល់ថាលោក កឹម សុខា នឹងទទួលបានយុត្តិធម៌ និងសេរីភាពមកវិញនៅពេលកម្ពុជាមានដោះស្រាយនយោបាយ។
សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក កឹម សុខា គឺលោក ផែង ហេង ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញាថាសេចក្តីសន្និដ្ឋានកម្រាស់ជាង៥០ទំព័រក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា គឺក្រុមមេធាវីបានរៀបចំរួចហើយសម្រាប់ដាក់ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនៅមុនពេលតុលាការជាន់ខ្ពស់មួយនេះនឹងបើកសវនាការធ្វើសេចក្ដីសន្និដ្ឋានដោយផ្ទាល់មាត់នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ខាងមុខ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ផែង ហេង ឱ្យដឹងថា សេចក្តីសន្និដ្ឋានជាលាយលក្ខណ៍អក្សរនេះបានបកស្រាយពាក់ព័ន្ធផ្លូវច្បាប់ អង្គហេតុ និងភស្តុតាងដែលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញសម្រេចក្តីមិនបានត្រឹមត្រូវលើកូនក្តីរបស់លោកកន្លងមក។ លោកបញ្ជាក់លោក កឹម សុខា ជាមេដឹកនាំស្អាតស្អំ ស្រឡាញ់ជាតិ និងការពារបូរណភាពទឹកដី ដោយមិនបានប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ ឬឃុបឃិតគ្នាជាមួយបរទេសធ្វើសកម្មភាពណាមួយបំផ្លាញផលប្រយោជន៍ជាតិ និងពលរដ្ឋខ្មែរ ឬផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ។
លោកសង្ឃឹមថា ការពន្យល់នៅក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋាននេះ ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះនៃសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនឹងយកទៅពិចារណា ដោយបដិសេធចំពោះសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែមីនា ដែលបានសម្រេចផ្ដន្ទាទោសឱ្យលោក កឹម សុខា ជាប់ពន្ធនាការ២៧ឆ្នាំទាំងអយុត្តិធម៌។
លោក ផែង ហេង៖ «សេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់មេធាវី គឺធ្វើការបកស្រាយជំទាស់ទៅនឹងអ្វីដែលសាលក្រមផ្ដន្ទាទោស និងអ្វីដែលយល់ឃើញខុសទៅនឹងអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ក្នុងសាលក្រមហ្នឹង ហើយយើងទុកលទ្ធភាព ការបកស្រាយនេះដើម្បីឱ្យសាលាឧទ្ធរណ៍ពិចារណាបដិសេធសាលក្រម និងផ្តល់សេរីភាពឱ្យលោក កឹម សុខា»។
ទន្ទឹមនឹង ការតតាំងក្តី ស្វែងរក យុត្តិធម៌ នៅ តុលាការ នេះ លោក ផែង ហេង បង្ហើបឱ្យ ដឹង ថា បច្ចុប្បន្ន លោក កឹម សុខា ដែល កំពុង ជាប់ឃុំ នៅក្នុង ផ្ទះ មាន វ័យ កាន់តែ ចាស់ និង មាន បញ្ហា សុខភាព ខណៈ លោក មាន ជំងឺ លើស ជាតិ ស្ករ ជំងឺ លើស ឈាម និង ជំងឺ អាលែកហ្ស៊ីស្បែក ជាដើម ដែល ត្រូវ ព្យាបាល ជា ប្រចាំ។ លោក ស្នើ ឱ្យ តុលាការ ថ្នាក់លើ សម្រេច ក្តី នៅ ពេល ខាងមុខ ឈរ លើ ភាព ឯករាជ្យ ហើយទម្លាក់ ចោល ការចោទប្រកាន់ និ ងប្រគល់ សេរីភាព ដល់ លោក កឹម សុខា ឡើងវិញ ។
លោក ផែង ហេង៖ «ខ្ញុំគិតថាចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍ដែលជាចៅក្រមមានឋានានុក្រមខ្ពស់ មានបទពិសោធន៍ច្រើន ចៅក្រមមានស្នាដៃ អ៊ីចឹងចៅក្រមនឹងមានបទពិសោធន៍ នឹងបានសិក្សាច្បាស់លាស់អំពីអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ ហើយខ្ញុំគិតថា ឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ចៅក្រមនឹងសម្រេចឱ្យឯកឧត្តម កឹម សុខា រួចផុតពីការចោទប្រកាន់»។
សាលាឧទ្ធរណ៍កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែកក្កដា បានបិទបញ្ចប់ការសាកសួរ និងសម្រេចធ្វើសេចក្ដីសន្និដ្ឋាននៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ខាងមុខ លើបណ្ដឹងជំទាស់របស់មេដឹកនាំបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា ប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋានលើអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ដោយផ្ទាល់នៅក្នុងសវនាការខាងមុខនឹងមានបីភាគីចូលរួម រួមមានភាគីមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក កឹម សុខា ភាគីខាងតំណាងអយ្យការ និងភាគីមេធាវីដើមបណ្តឹង។
ជុំវិញរឿងនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា មេធាវីតែងតែលើកហេតុផល និងភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា មិនបានប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែលោកសង្កេតឃើញថា សំណុំរឿងនេះបើគ្មានការដោះស្រាយផ្នែកនយោបាយទេ លោក កឹម សុខា អាចពិបាកទទួលបានយុត្តិធម៌នៅពេលខាងមុខ។ លោក អំ សំអាត រំលឹកថា កម្ពុជាមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅតែបន្តកើតឡើង ដូច្នេះលោកចង់ឃើញអ្នកនយោបាយចូលតុចរចាដោះស្រាយជម្លោះជាមួយគ្នាដោយសន្តិវិធីដើម្បីតម្កល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ។
លោក អំ សំអាត៖«ខ្ញុំយល់ថា បើសិនអ្នកនយោបាយទាំងអស់ យើងបន្តនូវវប្បធម៌សន្ទនាគ្នា ហើយការដោះស្រាយតាមផ្នែកនយោបាយដោយតម្កល់ឧត្តមផលប្រយោជន៍ជាតិ និងពលរដ្ឋជាធំ ហើយនឹងយកគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស គឺ៥ឆ្នាំក្នុងការបោះឆ្នោតម្តង ហើយបើសិនជាមានការបន្ធូរបន្ថយស្ថានភាព បរិយាកាសនយោបាយហើយ កម្ពុជានឹងទទួលបានផលចំណេញច្រើនជាជាងភាពចម្រូងចម្រាសនៃស្ថានភាពនយោបាយកន្លងមកនោះបាទ»។
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ បានផ្ដន្ទាទោសលោក កឹម សុខា វ័យ៧០ឆ្នាំ ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២៧ឆ្នាំ ពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ឬឃុបឃិតត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយបរទេស ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧។ តុលាការបានដាក់បម្រាមមិនឱ្យលោក កឹម សុខា ធ្វើនយោបាយ មិនឱ្យចេញពីផ្ទះ មិនអនុញ្ញាតឱ្យជួបភ្ញៀវបរទេស លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីតុលាការ។ ទោះជាយ៉ាងណាសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិចាត់ទុកសំណុំរឿងនេះថាជារឿងនយោបាយ ហើយទាមទារឱ្យលុបចោលការចោទប្រកាន់និងប្រគល់សេរីភាពពេញលេញ ជូនមេបក្សប្រឆាំងរូបនេះវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។