ក្រុម​យុវជន​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​សិន ចាំ​ទៅ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នៅ​ភូមា

ដោយ ជាតិ ចំណាន
2022.01.05
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ក្រុម​យុវជន​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​សិន ចាំ​ទៅ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នៅ​ភូមា (ឆ្វេង) បុគ្គលិក កម្មករ​ នៃ​ក្រុមហ៊ុន​ណាហ្កាវើលដ៍ (NagaWorld) តវ៉ាក្នុង​វិវាទ​ការងារ (កណ្ដាល) លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង (ស្ដាំ) ពលរដ្ឋភូមាតវ៉ាទស្សនកិច្ចលោក ហ៊ុន សែន ទៅ​ភូមា។
រូប៖ (ឆ្វេង) ពលរដ្ឋផ្ដល់ឱ្យ (កណ្ដាល) ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន និង (ស្ដាំ) ​​គេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរីភាសាភូមា

ក្រុម​យុវជន​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ដោះស្រាយ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​ជា​មុន​ចាំ​ទៅ ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា។ ការ​ស្នើ​នេះ ដោយសារ​តែ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង ក្រុម​សហជីព និង​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​នាក់​រង​ការ​គំរាម​កំហែង និង​ចុះ​បង្ក្រាប​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ពីសំណាក់​អាជ្ញាធរ​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន។

ក្រុម​យុវជន​ដែល​ឈឺឆ្អាល​បញ្ហា​សង្គម រិះគន់​ថា កម្ពុជា​កំពុងតែ​ញាំញី​ទៅ​ដោយ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស ​ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន គួរ​តែ​លើកស្ទួយ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា ឱ្យ​បាន​ជ្រះ​ស្រឡះ​សិន​ចាំ​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា (Burma)

យុវជន​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ លោក គៀន ពន្លក ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​នៅ​ថ្ងៃទី៥ មករាថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​ភូមា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​មិន​ទទួល​បាន​ផ្លែផ្កា​ទេ ព្រោះ​ពលរដ្ឋ​ភូមា​ផ្ទុះ​កំហឹង​ជាបន្តបន្ទាប់​ ហើយ​សមាគម​អាស៊ាន និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ក៏បាន​ថ្កោលទោស និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​​លើ​មេដឹកនាំ​របប​សឹក​ភូមា លោក មីន អ៊ុងលាំង (Min Aung Hlaing)«ថ្មីៗ នេះ គឺ​មាន​ការ​ចាប់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​សហជីព​ណាហ្កាវើលដ៍​ហ្នឹង​បន្ថែម​ទៀត ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អន្តរជាតិ​ហ្នឹង​វាយ​តម្លៃ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ធ្លាក់​ចុះ​ការ​គោរព​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ ហើយ​​និង​​ការ​គោរព​ទៅលើ​សិទ្ធិមនុស្ស។ អ៊ីចឹង ទោះបី​ជា​គាត់​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​យ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្ញុំ​យល់​ថា ប្រទេស​លោក​សេរី​ធំៗ ដូចជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយនិង​សហភាព​អឺរ៉ុប ហើយ​និង​​ប្រទេស​​ដែល​​ប្រកាន់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ផ្សេងៗ​ ទៀត ដែល​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ទៅលើ​ប្រទេស​ភូមា​គឺ​មិន​សប្បាយចិត្ត»

ប្រតិកម្ម​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ប្រកាស​ជាថ្មី​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ប្រគល់​ប្រាក់​រង្វាន់​ជូន​កីឡាការិនី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៥ មករាថា លោក​នៅ​តែ​ប្រកាន់​ជំហរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​ប្រទេស​ភូមា​ដដែល បើ​ទោះ​បី​មាន​ការ​រិះគន់ ពី​​ក្រុម​អ្នក​មាន​មតិ​ផ្ទុយ​ក៏​ដោយ៖ «សភាពការណ៍​នៅ​មីយ៉ាន់ម៉ា​ វា​មិន​សាមញ្ញ។ ដូច្នេះ យើង​ក៏​ត្រូវ​តែ​ប្រើ​វិធាន​ការ​មិន​សាមញ្ញ​ដែរ។ ខ្ញុំ​ចង់​និយាយ​អ៊ីចឹង។ ម្សិលមិញ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ប្រាប់​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូនេស៊ី។ អ៊ីចឹង​បាន​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ផ្ទាល់ រួច​បន្ត​ពី​ហ្នឹង​ទៅ គឺ​បេសកជន​ពិសេស​នឹង​បន្ត​ធ្វើ​ការ​ជាមួយគ្នា ពិគ្រោះ​ជាមួយគ្នា យ៉ាងម៉េច​អី​យ៉ាង​ម៉េច»

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី លោក ហ៊ុន សែន ហាក់​បន្ទន់​ឥរិយាបថ​បន្តិច ជុំវិញ​បញ្ហា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​របស់​លោក​ទៅ​ប្រទេស​ភូមា​នេះ ក្រោយ​ពី​រង​នូវ​ការ​រិះគន់​ខ្លាំង​ពី​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ជាពិសេស ពលរដ្ឋ​ភូមា​ទាំង​ក្នុង និង​ក្រៅ​ប្រទេស ដែល​ស្រឡាញ់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក​បញ្ជាក់​សា​ជា​ថ្មី​ថា លោក​ទៅ​ភូមា​នេះ ដោយ​ពុំ​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ជា​មុន និង​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​នឹង​មិន​ចាក​ឆ្ងាយ​ពី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​កុងសង់ស៊ីស ៥ចំណុច ដែល​សមាជិក​អាស៊ាន​បាន​ឯកភាព​គ្នា​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សាកាតា ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី កាលពី​ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ នោះ​ទេ។ លោក ហ៊ុន សែន បង្ហើប​ថា លោក​អាច​ពន្យារ​ពេល​នៅ​ភូមា ប្រសិន​បើ​ចាំបាច់​ដើម្បី​ស្វែងរក​លទ្ធផល​ផ្លែផ្កា​ណា​មួយ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ហ៊ុន សែន ពុំ​បញ្ជាក់​ទេ​ថា តើ​លោក​នឹង​ព្យាយាម​សុំ​ជួប​មេ​ដឹក​នាំ​ភូមា​ស្រប​ច្បាប់ ដែល​ត្រូវ​របប​សឹក​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន និង​កាត់​ទោស គឺ​អ្នកស្រី អ៊ុង សានស៊ូជី នោះ​ទេ។ លោក ហ៊ុន សែន អំពាវនាវ​កុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​សន្និដ្ឋាន​ជា​មុន នៅ​មុន​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ។

ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា បញ្ជាក់​តាម​រយៈ​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៥ ខែមករា​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ថ្ងៃ​ទី៧ ដល់​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែមករា​នេះ លោក ហ៊ុន សែន មាន​ជំនួប​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ភូមា លោក មីន អ៊ុងលាំង។ ជំនួប​នេះ នឹង​ពិភាក្សា​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទស្សនៈ​អំពី​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ទ្វេ​ភាគី ពហុភាគី និង​ការ​វិវត្ត​ថ្មីៗ ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន។

កាលពី​ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ មាន​ករណី​ផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​កែច្នៃ​ចំនួន ២គ្រាប់ នៅ​ក្បែរ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ប្រទេស​ភូមា ប៉ុន្តែ​ពុំ​បង្ក​ឱ្យ​ខូចខាត ឬ​របួស​ស្នាម​ដល់​មន្ត្រី​ការទូត​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ ដោយ​ឡែក ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជិត ២០០ស្ថាប័ន បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​រួមគ្នា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៤ ខែមករា ម្សិលមិញ ថ្កោលទោស​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​គាំទ្រ​មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ភូមា។ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ទាំង​នេះ បាន​លើក​ឡើង​ថា លោក ហ៊ុន សែន គាំទ្រ​របប​សឹក​មីយ៉ាន់ម៉ា ឬ​ភូមា គឺ​ជា​ការ​គាំទ្រ​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម និង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ផង​ដែរ។

យុវជន​បរិស្ថាន លោក លីចាន់ដារ៉ាវុធ យល់​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ត្រូវ​តែ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស ដោយ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិមនុស្ស អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ចូលរួម​បោះ​ឆ្នោត​ពី​បក្ស​ប្រឆាំង និង​ការ​ដោះ​លែង​សកម្មជន នយោបាយ និង​ក្រុម​សហជីព​ជាដើម។ ជាង ១០ថ្ងៃ​មក​នេះ តំណាង​សហជីព​កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និង​កូដករ​ក្រុមហ៊ុន​ណាហ្កាវើលដ៍ (NagaWorld) ជាង ២០នាក់​ទៀត ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ឃុំ​ខ្លួន​ បន្ទាប់ពី​ពួកគេ​ប្រមូលផ្ដុំ​គ្នា​ធ្វើ​កូដកម្ម​ជាបន្តបន្ទាប់​ដើម្បី​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​ខ្លួន​ដោះ​ស្រាយ​វិវាទ​ការងារ និង​ទាមទារ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​ដោះ​លែង​កូដករ​មួយ​ចំនួន ដែល​ត្រូវ​អាជ្ញាធរ​ចាប់​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣១ ខែធ្នូ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្ដី អាជ្ញាធរ​មិនបាន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទេ តែ​បែរជា​នាំ​ខ្លួន​ពួក​គេ​ឡើង​តុលាការ និង​ឃុំខ្លួន​ទៅ​វិញ៖ «ការ​ទៅ​ជួប​មេដឹកនាំ​យោធា​ខុសច្បាប់​ហ្នឹង វា​បង្ហាញ​ពី​រូបភាព​មិន​ល្អ​មួយ ហាក់​ដូច​ជា​យើង​កំពុង​តែ​គាំទ្រ​របប​យោធា​នៅ​ភូមា ដែល​ទម្លាក់​មេ​ដឹក​នាំ​ជាប់ឆ្នោត​ចេញ​ពី​តំណែង​ហ្នឹង ហើយ​ជា​របប​ផ្ដាច់ការ។ យើង​ឃើញ​ថា យើង​គួរតែ​ពិចារណា​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​ចំពោះ​ការ​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ហ្នឹង»

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ ប្រធាន​កម្មវិធី​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ និង​តស៊ូ​មតិ​នៃ​សមាគម​បណ្ដាញ​យុវជន​កម្ពុជា (CYN) លោក ហេង គឹមហុង យល់​ថា បើ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ពិតជា​ត្រូវ​ទៅ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ភូមា​ដោយ​ខាន​មិន​បាន គួរតែ​រក​វិធី​យ៉ាងណា​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​បញ្ចប់​អំពើ​ហិង្សា​នៅ​ភូមា និង​ចាំបាច់​ត្រូវ​មាន​វត្តមាន​អ្នកស្រី អ៊ុង សានស៊ូជី នៅ​ក្នុង​កិច្ចចរចា​នោះ ដោយ​មិន​ត្រូវ​ជួប​តែ​ភាគី​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​លោក មីន អ៊ុនលាំង ប៉ុណ្ណោះ​ទេ៖ «បើសិនជា​យើង​ចង់​ដើរ​តួនាទី​ក្នុង​ការ​សម្របសម្រួល​បញ្ចប់​ជម្លោះ​នយោបាយ​ ឬក៏​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស វា​ទាល់​តែ​យើង​មាន​ចំណុច​ខ្លាំង​ទៅលើ​រឿង​នេះ​គ្រប់គ្រាន់​ដែរ ទើប​អាច​មាន​គំរូភាព ហើយ​អាច​ថា មាន​ទឹកមាត់​ប្រៃ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​បាទ»

សមាគម​អាស៊ាន​បាន​សម្រេច​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មេ​ដឹក​នាំ​របប​សឹក​ភូមា​ចូលរួម​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​របស់​ខ្លួន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ក្រោយ​មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ លោក មីន អ៊ុងលាំង មិន​ព្រម​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា​បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ដណ្ដើម​អំណាច​ពី​គណបក្ស​ឈ្នះ​ឆ្នោត​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុង សានស៊ូជី កាលពី​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ ចាប់​តាំង​ពី​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ​រហូត​ដល់​ដើម​ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២២ នេះ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​ពលរដ្ឋ​ភូមា​ ១.៣៩៨​នាក់ ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​កុមារ​ផង ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់ នៅ​ក្នុង​ហេតុការណ៍​បង្ក្រាប​របស់​ពួក​យោធា​លើ​ក្រុម​អ្នក​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋប្រហារ ហើយ​មនុស្ស​ប្រមាណ ១១.៩៥៦នាក់​ទៀត ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន។ អំពើ​ហិង្សា​លើ​ពលរដ្ឋ​ភូមា​នេះ នាំ​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ជាពិសេស សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ថ្កោលទោស និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ទៅលើ​មេ​ដឹក​នាំ​របប​សឹក លោក មីន អ៊ុងលាំង ហើយ​បុរស​ខ្លាំង​នៃ​ប្រទេស​ភូមា​រូប​នេះ ក៏​កំពុង​ប្រឈម​ទៅ​នឹង​បណ្ដឹង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទ «ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ» នៅ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC) ផង​ដែរ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិក​កាំង​ម្នាក់​​យក​ស្បែក​ជើង​គប់​លោក ​ហ៊ុន សែន​ ក្នុង​ពេល​ជួប​អ្នក​គាំទ្រ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក
រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
នយោបាយ
ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិក​កាំង​ម្នាក់​​យក​ស្បែក​ជើង​គប់​លោក ​ហ៊ុន សែន​ ក្នុង​ពេល​ជួប​អ្នក​គាំទ្រ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល