អ្វី​ខ្លះ​អាច​ជា​ហេតុផល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​ដំឡើង​សក្តិ​ផុតលេខ​ដល់ ម៉ែន សំអន និង ទៀ បាញ់?

តើ​អ្វី​ខ្លះ​អាច​ជា​ហេតុផល​ពិតប្រាកដ​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​ដំឡើង​ឋានន្តរសក្ដិ​ថ្នាក់​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ផុតលេខ​ផ្កាយ​មាស​៥​ដល់​អតីត​មិត្ត​រួម​អាវុធ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​អ្នកស្រី ម៉ែន សំអន និង​លោក ទៀ បាញ់ ខណៈ​លោក ស ខេង និង​លោក សាយ ឈុំ ត្រូវ​បាន​ផាត់ចោល?

ការ​ដួល​រលំ​នៃ​របប​ផ្ដាច់ការ និង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អតីត​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​យក​ទៅ​កាត់ទោស​នៅ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ICC កាន់តែ​ខិត​ជិត​ចូល​ជិត​ដល់​របង​កម្ពុជា។

អស់​ពី​នៅ​ស្រីលង្កា (Sri Lanka) បង់ក្លាដេស (Bangladesh) និង​ស៊ីរី (Syria) ដែល​ក្រុម​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​មាន​ក្រយៅ​ដូច​គ្នា​ទាំងនេះ​បាន​រត់​ប្រាស​អាយុ​ចោលស្រុក​ក្រោយ​ត្រូវ​ពលរដ្ឋ​ផ្តួល​រំលំ ឥឡូវ​នេះ​ដល់​វេន​អតីត​មេដឹកនាំ​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទែរតេ (Rodrigo Duterte) វិញ​ម្តង។ លោក​គឺ​ជា​មេដឹកនាំ​ដំបូង​គេ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ដែល​ត្រូវ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC) ចាប់ខ្លួន​យក​ទៅកាត់​ទោស​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ ខណៈ​ប្អូន​ធម៌​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​លោក មីន អ៊ុងហ្លាំង (Min Aung Hlaing) ជា​មេ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ភូមា ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវ​រដ្ឋអាជ្ញា​នៃ​តុលាការ​ដដែល​នេះ​ស្នើ​ឱ្យ ICC ចេញ​ដីកា​ចាប់ខ្លួន​ដែរ។

ម៉ែន សំអន-ទៀ បាញ់ ពាក់​ផ្កាយ​មាស​៥ «ចាំ​ទប់ ICC កុំ​ឱ្យ​ចាប់​លោក ហ៊ុន សែន»? តើ​អ្វី​ខ្លះ​អាច​ជា​ហេតុផល​ពិតប្រាកដ​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​ដំឡើង​ឋានន្តរសក្ដិ​ថ្នាក់​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ផុតលេខ​ផ្កាយ​មាស​៥​ ដល់​អតីត​មិត្ត​រួម​អាវុធ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន?

ហេតុការណ៍​ទាំង​នេះ​មិន​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ស្តីទី និង​ជា​ឪ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​សម្ងំ​ស្ងៀម​ឡើយ បើ​ទោះ​ជា​ត្រូវ​រំលោភ​អំណាច​កូន​យ៉ាង​ណាក៏ដោយ។

ពេល​ដែល​គេ​ចាប់ ឌូទែរតេ គឺ​អ្នក​ឯង​ប្រៀបធៀប​ខ្ញុំ​ទៅ​នឹង ឌូទែរតេ ហើយ​អ្នក​នៅ​បាត់ដំបង​វាយ​ខ្នោះ​ពី​ព្រឹក​ម៉ិញ​ដឹក​មក​ភ្នំពេញ។ ម៉េច​[អ្នកឯង]​ចូល​ខុមមែន​ថា បន្តិច​ទៀត​ដល់​អញ។ អញ​ត្រូវ​ចាប់​[អ្នកឯង]​​យក​មក​សួរ។ [អ្នកឯង]​​កុំ​រពឹស​ដៃ ក្នុង​ហ្វេសប៊ុក...។ ហ៊ុន សែន ដាក់។ អ្នកណា​មិនដឹង​ទេ តែ ហ៊ុន សែន ធ្វើ។

—  លោក ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋ​ស្តីទី

ពីរ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ការ​ព្រមាន​នេះ ព្រះមហាក្សត្រ​បាន​ត្រាស់បង្គាប់​ដំឡើង​ឋានន្តរសក្ដិ​ថ្នាក់​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍​ផុតលេខ​ផ្កាយ​មាស​៥​ដល់​អតីត​មិត្ត​រួម​អាវុធ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​អ្នកស្រី ម៉ែន សំអន និង​លោក ទៀ បាញ់។

ប៉ុន្តែ ត្រូវ​បាន​ផាត់​លោក ស ខេង ចោល ហើយ​លើក​លោកស្រី ម៉ែន សំអន ហើយ​នឹង​លើក​លោក ទៀ បាញ់ ដែល​ខ្ញុំ​គិត​ថា​នៅពេល​ដែល​លើក​អ្នក​ទាំង២​នេះ​មក​គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្លាំង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ធ្ងន់ជាង​កម្លាំង​របស់​លោក ស ខេង។ ដូច្នេះ ក្នុង​កិច្ចការ​នេះ​លោក ស ខេង ទំនង​ជា​មិន​អាច​ធ្វើ​អ្វី​បាន ឬក៏​ប្រើប្រាស់​នូវ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ឥទ្ធិពល​ជាមួយ​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​ទៅទៀត​បាន​ទេ។

—  លោក វ៉ន ចាន់ឡូត អ្នកសិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់

ក្រៅ​ពី​កត្តា​​ព្យាយាម​ទប់​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ឥទ្ធិពល​នៅ​ក្នុង​បក្ស​កាន់អំណាច​ហើយ​នោះ កត្តា​តុលាការ ICC ចាប់​ខ្លួន​អតីត​សហការី​អាស៊ាន​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ជិត​របង​ផ្ទះ​កម្ពុជា ក៏​ទំនង​ជា​អាច​រួម​ចំណែក​ដល់​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដំឡើង​ឋានន្តរសក្តិ​នេះ​ដែរ។

យើង​ឃើញ​ថា​នៅ​ក្នុង​នោះ គឺ​គេ​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​នូវ​អ្នក​ដែល​នៅ​ក្នុង​ជុំវិញ​ខ្លួន​គេ​ដែល​ស្និទ្ធស្នាល​ដែល​មាន​ការ​គាំទ្រ​នូវ​គោលនយោបាយ និង​គោលការណ៍​នៃ​របប​ផ្ដាច់ការ​របស់​គេ គឺ​គេ​ដាក់​ ម៉ែន សំអន និង ទៀ បាញ់ ដើម្បី​ឱ្យ​ជួយ​ការពារ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ណាមួយ​ដែល​មាន​ ICC កោះហៅ ឬ​ក៏​មាន​អី​ទៅ គេ​មាន​អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​នៅ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ដែល​គាំទ្រ​គេ​នៅ​ក្នុង​ការ​ទាមទារ​មិន​ឱ្យ​មានការ​ចាប់​ឬ​បញ្ជូន​ដូច​ករណី​នៅ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​អ៊ីចឹង។

—  អ្នកស្រី ធិត គឹមហ៊ុន ប្រធាន​កិច្ចការ​ស្ត្រី CNRP

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ដើម្បី​សុំ​ការ​ឆ្លើយតប​ជុំវិញ​ការ​លើកឡើង​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ​កាលពី​ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា។

ទោះ​យ៉ាង​ណា ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំមើល​ព្រមាន​ថា​ដរាបណា​​លោក​ ហ៊ុន សែន នៅ​តែ​ចិញ្ចឹម​ចិត្ត​តាម​កម្ចាត់​ក្រុម​អ្នកប្រឆាំង​ដល់​ទី​បញ្ចប់​ដោយ​មិន​ខ្វល់​ពី​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស លោក ហ៊ុន សែន អាច​នឹង​មាន​ជោគវាសនា​មិន​ខុស​ពី​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់​ការ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​មិនខាន​ឡើយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។