ចំណូល​ពលរដ្ឋ​ជិត​ពាក់​កណ្ដាល​ត្រូវ​បាត់​បង់ ហើយ​ផលិតផល​ធ្លាក់​ចុះ ដោយសារ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2020-11-15
Share
បន្លែ​នៅ​ភូមិ​ដួងមា ឃុំ​ព្រែក​នរិន្ទ ខេត្ត​បាត់ដំបង 052220 កសិករ​កំពុង​ប្រមូល​ផ្លែឥឡឹក​ក្នុង​ចម្ការ នៅ​ភូមិ​ដួងមា ឃុំ​ព្រែក​នរិន្ទ ខេត្ត​បាត់ដំបង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០។
រូប៖ កសិករ

សង្គម​ស៊ីវិល ធ្វើការ​ផ្ដោត​លើ​បញ្ហា​កសិកម្ម និង​ជីវភាព​កសិករ និង​អង្គការ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​បាន​រក​ឃើញ​ថា ចាប់​តាំង​ពី​មានការ​ផ្ទុះឡើង​នៃ​ជំងឺឆ្លង​កូ​វីដ​១៩ ដោយ​រាប់​ពី​ខែ​មករា ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ឆ្នាំ​២០២០​នេះ កសិករ នៅ​តាម បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន បាន​បាត់បង់​ប្រាក់ចំណូល ជិត​ពាក់​កណ្ដាល ចំណែក​ផលិតផល​ក៏​ធ្លាក់​ចុះ​ដែរ ក៏ប៉ុន្តែ​ការ​ចំណាយ​បាន​កើន​ឡើង​ទៅ​វិញ។

របាយការណ៍​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា និង​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម ហៅ​កាត់​ថា សេដាក (CEDAC) អង្គការ វេទិកា​អនាគត​(Future Forum) និង​ក្រុមហ៊ុន អង្គរ​ស្រាវជ្រាវ​(Angkor Research) រក​ឃើញ​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០​នេះ វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​តែ​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា ដោយ​ចូលរួម​បាន​ប្រមាណ​២២​ភាគរយ នៅ​ក្នុង​ផលទុន​សរុប​(GDP) និង​បាន​ផ្តល់​ការងារ​ប្រមាណ ១​ភាគ​៣ នៃ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ក្នុង​ប្រទេស។

អនុក្រម​នៃ​លទ្ធផល​សង្ខេប​ទិន្នន័យ​ជុំ​ទី១ នៅ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០២០ ដែល​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​វិភាគ ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​អង្គ​ស្រាវជ្រាវ​(Angkor Research) សហការ​ជាមួយ អង្គការ​វេទិកា​អនាគត (Future Forum)​ទើប​ចេញផ្សាយ​នៅ​ពេល​ថ្មី​នេះ បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ចាប់​តាំង​ពី​មុន​ពេល​នៃ​ការ​ឆ្លង​រាលដាល​ជា​សាកល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​មក​នោះ ការ​រីកចម្រើន​នៃ​វិស័យ​កសិកម្ម​បាន​ធ្លាក់​ចុះ ដែល​ជា​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ដំបូង​ក្នុង​រយៈពេល​១៥​ឆ្នាំ ចុងក្រោយ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៩​មក។

ចំណុច​លទ្ធផល​សង្ខេប​នៃ​របាយការណ៍​ដដែល​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ជា​រួម ចំណូល​ពី​កសិកម្ម​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​៣០% ឬ​ថយ​ចុះ​ពី​២៨៣​ដុល្លារ ក្នុង​ខែ​មករា មក​ត្រឹម​១៩៥ ដុល្លារ ក្នុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២០។ ក្នុង​របាយការណ៍​បញ្ជាក់​ថា ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នេះ​កើតឡើង​ស្ទើរ​គ្រប់​ប្រភេទ​ផលិតកម្ម និង​គ្រប់​តំបន់​ដែល​បាន​សិក្សា ហើយ​លទ្ធផល​ទិន្នន័យ​ជុំ​ទី​១​នេះ បាន​បង្ហាញ​ពី​និន្នាការ​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ ពីព្រោះ​គ្រួសារ​កសិករ​មួយ​ចំនួន​បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពី​ការ​ផលិត​សម្រាប់​លក់ មក​ជា​ការផលិត​សម្រាប់​តែ​បរិភោគ​ប្រចាំថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ចំពោះ គ្រួសារ​ដែល​បន្ត​លក់​ផលិតផល​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​នោះ អ្នកស្រាវជ្រាវ​រក​ឃើញ​ថា​៖ ចំណូល និង​ប្រាក់ចំណេញ​ជា​មធ្យម ដែល​បាន​ពី​សកម្មភាព​កសិកម្ម​របស់​កសិករ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​គ្រប់​ប្រភេទ លើកលែងតែ​ការ​ចិញ្ចឹម​សត្វ និង​ដំណាំ​ស្រូវ​។ ជា​មធ្យម​ចំណូល​ដុល​ពី​កសិកម្ម​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​៥៥% នៅ​ចន្លោះ​ខែ​មករា និង​មេសា ចំណែក ប្រាក់ចំណេញ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​៥៩%​ក្នុង​អំឡុង​ដូចគ្នា។

នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា និង​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម អ្នក ស្រី តុង ចាន់ធាង ទទួល​​ស្គាល់​ថា ស្ថានភាព​កសិករ​ពិតជា​មានការ​ប្រែប្រួល​ទៅ​រក​ភាព​ដុនដាប ឬ​ក្រលំបាក​ខ្លាំង​ជាង​មុន ក្រោយពី​មាន​វិបត្តិ​កូវីដ១៩។

អ្នកស្រី​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្រុមការងារ អង្គការ​សេដាក ក៏បាន​សិក្សា​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​លើ​កសិករ​ក្រោយ​មានការ​ឆ្លង​រាលដាល​ជំងឺ​កូ​វីដ​១៩​នេះ​ដែរ ដោយ​ពិនិត្យមើល​ចំណូល​ចំណាយ និង​ផលិតកម្ម​របស់​កសិករ​នៅ​តាម​ខេត្ត​ជា​គោលដៅ​ចំនួន​៥ ដូចជា​ខេត្ត តាកែវ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ កំពត និង​ខេត្ត​កំពង់ចាម​ជាដើម ឃើញ​ថា លទ្ធផល​ឃើញ​ប្រហាក់​ហែល​នឹង​អង្គការ​ផ្សេងទៀត​ដែរ៖ «គឺ​ប្រាក់ចំណូល​ថយ​ចុះ តែ​ចំណាយ​កើន​ឡើង មូលហេតុ​សំខាន់ៗ​នោះ​ឃើញ​ថា ផលិតផល​របស់​គាត់​មួយ​ចំនួន​ធ្លាក់​ចុះ ទីផ្សារ​ត្រូវការ​តិច​ជាង​មុន​លក់​បាន​ថោក សមាជិក​វិល​មក​រស់​ជុំវិញ​គ្នា​វិញ​ធ្វើ​ឲ្យ​ចំណាយ​ច្រើនជាង​ចំណូល»

អ្នកស្រី​បន្ត​ថា បើ​ស្ថានភាព​កូវីដ​នៅតែ​បន្ត គឺជា​ក្តី​បារម្ភ​មួយ​ធំ​ទៅលើ​ជីវភាព​កសិករ ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគាត់​ជួប​ការ​លំបាក​កាន់តែ​ខ្លាំង​ថែមទៀត ដោយ​បាត់បង់​ចំណូល នឹង​គ្មាន​ប្រាក់​សង​ទៅ​គ្រឹះស្ថាន​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬ​ធនាគារ​ឡើយ៖ «បើ​ពន្យារ​ពេល​ទៅ​ឲ្យ​គាត់​បាន​ពេល​បង្ក​បង្កើន​ផល​អាច​រក​ចំណូល​បាន​ជា​ការ​ដោះ​បន្ទុក​ពួកគាត់ និង​មាន​ពេល​សង​ទៅ​ធនាគារ»

ចំណែក​សមាគម​បណ្ដាញ​កសិករ​កម្ពុជា ក៏​សង្កេតឃើញ​ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ។ ប្រធាន​សមាគម​នេះ លោក ថេង សាវឿន ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​នូវ​មូលហេតុ​មួយ​ចំនួន​ថា នៅ​ពេល​មាន​វិបត្តិ​កូវីដ ធ្វើ​ឲ្យ​កសិករ​មិន​បាន​ធ្វើការ​ពេញលេញ ផលដំណាំ​មួយ​ចំនួន​លក់ដូរ​បាន​ទូលំទូលាយ​ដូច​ពេល​មុនៗ​ឡើយ ជាពិសេស​ទីផ្សារ​ក្រៅ​ស្រុក​ត្រូវ​កកស្ទះ​មួយ​ផ្នែក​ធំ៖ «ដូចនេះ​អ្វី​ដែល​ពួកគាត់​លក់ដូរ​បាន​នោះ គឺ​ទីផ្សារ​ក្នុងស្រុក បើ​មិន​មាន​ការ​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ពួកគាត់​ទេ នឹង​ជួប​បញ្ហា​ធ្ងន់ធ្ងរ​ចំពោះ​ជីវភាព​របស់​កសិករ​…»

លោក​បន្ត​ថា ការ​ធ្លាក់​ចុះ​មួយ​ផ្នែក​ទៀត ដោយសារ​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​កសិករ​ខ្វះ​បច្ចេកទេស គ្រាប់​ពូជ និង​ប្រព័ន្ធ​ស្រោចស្រព​ជាដើម។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ លោក ថេង សាវឿន​បាន​ផ្តល់​នូវ​មតិយោបល់​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ ដោយ​ផ្នែក​ទៅ​ខាង​ក្រុម​កសិករ​ផ្ទាល់ និង​មួយ​ផ្នែក​ទៀត​ជា​ភារកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល ឬ​ក្រសួងកសិកម្ម​ផ្ទាល់​តែម្ដង។

សម្រាប់​កសិករ លោក​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ក្រុម​កសិករ ធ្វើការ​រួមគ្នា​ដោយ​ចងក្រង​ជា​សហគមន៍​នៅ​តាម​ទី​ជនបទ ឬ​ជា​ក្រុម​ផលិត ដើម្បី​ស្វែងរក​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​ទីផ្សារ បច្ចេកទេស​នៃ​ការ​ដាំដុះ និង​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ ការ​អំពាវនាវ​យ៉ាង​ដូច្នេះ ដោយ​លោក​មើល​ឃើញ​ថា បើ​កសិករ​នៅតែ​ធ្វើការ​ដាច់ដោយឡែក​ពី​គ្នា ឬ​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​តូចៗ​នោះ នឹង​មិន​ទទួលជោគជ័យ​ឡើយ ហើយ​ផល​លំបាក​នៅតែ​កើតមាន​ឡើងជា​បន្តបន្ទាប់​។ ម្យ៉ាង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ឬ​អង្គការ​ម្ចាស់​ជំនួយ​ជាដើម គឺ​គេ​តែងតែ​គាំទ្រ​ដល់​សហគមន៍ ដែល​ជា​ក្រុម​ផលិត​មាន​គោលដៅ​ច្បាស់លាស់ និង​មាន​កម្លាំង​ផលិត​ធំ មាន​ផលិតផល​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​ទីផ្សារ​បាន​ឋិតថេរ។

ចំពោះ​សំណើ​ទៅ​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​វិញ លោក​សូម​ឲ្យ​ជួយ​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ និង​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ទៅ​ខាង​ធនាគារ និង​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ បន្ធូរបន្ថយ​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​កសិករ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​កម្ចី​ការប្រាក់​ទាប ដើម្បី​យក​ធ្វើ​ដើមទុន​បង្ក​បង្កើន​ផល៖ «​បើ​មិន​មាន​ការសម្រួល​បែបនេះ​ទេ កសិករ​នឹង​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​ការ​លំបាក​បានទេ ហើយ​រដ្ឋ​គួរ​ដាក់​លុយ​បន្ថែម​ទៀត​ដើម​ជួយ​ដល់​អាជីវកម្ម​ដល់​កសិករ»

អាស៊ីសេរី មិន​ទាន់​អាច​ទាក់ទង​មន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម ដើម្បី​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​របាយការណ៍​ស្តីពី​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ចំណូល​កសិករ និង​ផលិត​កសិកម្ម និង​សំណើ​របស់​សង្គម​ស៊ីវិល​នោះ​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ វិច្ឆិកា។

ក្រុមហ៊ុន​អង្គរ​ស្រាវជ្រាវ និង​អង្គការ​វេទិកា​អនាគត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា អនុក្រម​នៃ​លទ្ធផល​សង្ខេប​ទិន្នន័យ​ជុំ​ទី​១​ដែល​សិក្សា​ពី​ផល​ប៉ះពាល់ លើ​កសិករ​ក្រោយ​មានការ​ឆ្លង​រាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នេះ គឺ​ក្នុង​គោលដៅ​ផ្ដល់​ឱកាស​ដល់​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​គោលនយោបាយ អភិវឌ្ឍ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​កសិកម្ម និង​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៀត៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។