ឯកសារនានាខាងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ស្តីពីផែនដី និងលំហ បានកត់ត្រាឲ្យដឹងថា តាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ នៅពេលដែលចាប់មានវត្តមានមនុស្សនៅលើភពផែនដីយើងនេះមក មនុស្សបានសំឡឹងមើលដោយភ្នែកទទេ ហើយក៏បានសង្កេតឃើញពន្លឺចំនួន ៧ នៅឯព្ធដ៏លំហមេឃ ។
ជនជាតិរ៉ូម៉ាំងសម័យដើមបានដាក់ឈ្មោះពន្លឺប្រភា ដ៏ត្រចះត្រចង់ទាំង ៧ ដួងនោះ ទៅតាមតួអង្គអាទិទេពសំខាន់ៗ នៃជាតិសាសន៍របស់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងផ្នែកប្រវត្តិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ជំនឿសាសនា បានសរសេរបញ្ជាក់ថា បើទោះបីជាមានករណីជាច្រើន ឈ្មោះទេវទាំងនោះ ត្រូវបានកែប្រែយ៉ាងណាក្តី ក៏អាទិទេព ឬរឿងទេវកថា ស្ទើរតែទាំងអស់ របស់រ៉ូម៉ាំង គឺយកលំនាំតាមអរិយធម៌ក្រិច ដែលជាជាតិសាសន៍មួយដ៏មានចំណាស់ និងមានឥទ្ធិពលដ៏សំខាន់ ជាពិសេសខាងផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម នៃសំណង់ប្រាសាទបុរាណនានា នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ឬបស្ចឹមប្រទេស ។
លោកបណ្ឌិត អាំង ជូលាន សាស្រ្តាចារ្យមហាវិទ្យាបូរាណវិទ្យា នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ បានមានប្រសាសន៍អំពីទំនាក់ទំនងរវាងឈ្មោះ នៃពន្លឺទាំង៧ ដួងនោះ និងឈ្មោះថ្ងៃទាំង ៧ នៃសប្តាហ៍របស់ខ្មែរថា គឺជាការទទួលឥទ្ធិពលពីអរិយធម៌ហិណ្ឌូ ។
លោកបណ្ឌិត អាំង ជូលាន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «ឥណ្ឌានោះបើយើងនិយាយឥណ្ឌាទៅខាងជើង នៅក្នុងអំបូរភាសា គេហៅថា ឥណ្ឌូអឺរ៉ុបនោះ ទាំងអស់ហ្នឹងគឺថានៅសម័យមុនគ្រឹស្ដសករាជទៅទៀត ៤០០ឆ្នាំមុនគ្រឹស្ដសករាជហ្នឹង គឺគេប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយសាស្រ្ដក្រិចហ្នឹងខ្លាំងណាស់ អ្នកប្រាជ្ញៗគេទាក់ទងគ្នា ហេតុដូច្នេះហើយ ឈ្មោះដែលយើងថា ចន្ទ, អង្គារ, ពុធ, ព្រហស្បតិ៍ អស់នេះ ជាភាសាក្រិចនៅតែមាន គ្រាន់តែថាខុសគ្នា... ប៉ុន្តែទាំងអស់ហ្នឹងវាអត់មានការបង្កើតតាមអំពើចិត្តនោះទេ វាទៅជារឿងវិទ្យាសាស្រ្ត អាហ្នឹងនិយាយដល់កន្លែងហ្នឹង គឺថារឿងវិទ្យាសាស្រ្ត» ។
ប៉ុន្តែលុះរហូតដល់សតវត្សរ៍ទី ១៧ ទើបក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត-តារាសាស្រ្ត បានបង្កើតឧបករណ៍កែវយឹតដ៏ទំនើប តាមឆ្លុះមើលពន្លឺទាំង៧ ដួងនោះ ឃើញយ៉ាងច្បាស់លាស់ ហើយជាមួយនឹងការសិក្សាស្រាវជ្រាវស្វែងយល់លម្អិតជាបន្តបន្ទាប់ទៀតនោះ បានកំណត់ថា ពន្លឺទាំងនោះ គឺជាផ្កាយ ហើយនិងភពមួយចំនួន ដែលគោចរក្នុងប្រព័ន្ធសុរិយចក្រវាលយើងនេះ ។
ចំពោះដួងពន្លឺដ៏មានប្រភាចែងចាំងខ្លាំងជាងគេបង្អស់នៅពេលថ្ងៃ គឺផ្កាយព្រះអាទិត្យ ។ រីឯពន្លឺដែលគេឃើញច្បាស់ និងធំជាងគេនៅពេលយប់នោះវិញ គឺដួងព្រះចន្ទ្រា ដែលជាភពរណបធម្មជាតិ វិលជុំវិញភពផែនដីយើងនេះ ។
ចំណែកពន្លឺ ៥ ដួង ផ្សេងទៀត គឺជាភពដែលវិលជុំវិញផ្កាយព្រះអាទិត្យ នៅលើតារាវិថី ឬចក្ររាសីរៀងៗខ្លួនទៅតាមលំដាប់លំដោយគ្នាពីព្រះអាទិត្យ គឺភពពុធ ភពសុក្រ ភពអង្គារ ភពព្រហស្បតិ៍ និងភពសៅរ៍ ។ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បានរក្សាទុកនូវឈ្មោះដើមនៃពន្លឺទាំង ៧ ដួងនោះ ដែលមនុស្សសម័យដើម នៃអារិយធម៌ និងលទ្ធិសាសនាបុរាណ បានកំណត់តាំងពីយូរលង់រួចមកហើយនោះ ។
លោកបណ្ឌិត អាំង ជូលាន បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមអំពីប្រភពពាក្យពេចន៍ របស់ឈ្មោះថ្ងៃទាំង ៧ នៃសប្តាហ៍របស់ខ្មែរជាភាសាសំស្ក្រឹត ៖ «ដូចខាងយើងគឺថ្ងៃអាទិត្យ គឺជាឈ្មោះសំដៅទៅលើព្រះអាទិត្យ ថ្ងៃចន្ទ សំដៅទៅព្រះចន្ទ ថ្ងៃអង្គារសំដៅទៅផ្កាយព្រះអង្គារ ... ទាំងអស់ហ្នឹង គឺជាផ្កាយដែលមានពិត មិនមែនចេះតែថាតែពិសតែពាសហ្នុងទេ គឺគេមានអ្នកប្រាជ្ញអីរបស់គេ» ។
ស្តីពីលំដាប់លេខរៀងរបស់ឈ្មោះថ្ងៃទាំង៧ នៃសប្តាហ៍វិញ គឺមានការខុសប្លែកគ្នាពីប្រទេសមួយ ទៅប្រទេសមួយទៀត ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រទេសកាណាដា ព្រមទាំងបណ្ដាប្រទេសប្រើភាសាអង់គ្លេសជាច្រើនទៀត គឺគេចាប់រាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ជាថ្ងៃទី១ នៃសប្តាហ៍ ។ ប៉ុន្តែនៅអាមេរិកខាងត្បូង ចក្រភពអង់គ្លេស ប្រទេសអូស្ត្រាលី និងប្រទេសដទៃទៀត ស្ទើរតែទាំងអស់ក្នុងទ្វីបអ៊ឺរុប នៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ហើយនិងផ្នែកខ្លះ នៃទ្វីបអាស៊ី ថ្ងៃទី១ នៃសប្តាហ៍ គឺចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃចន្ទ ។
ចំណែកនៅប្រទេសខ្មែរ ព្រមទាំងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីប៉ែកខាងត្បូង ដែលទទួលឥទ្ធិពលវប្បធម៌ និងជំនឿសាសនាហិណ្ឌូ ពីប្រទេសឥណ្ឌានោះវិញ បានចាត់ទុកថ្ងៃអាទិត្យ គឺជាថ្ងៃទី ១ នៃសប្តាហ៍ ។
លោក អ៊ឹម បូរិន្ទ សមាជិកនៃគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវ វិជ្ជាហោរាសាស្ត្រ និងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ បានមានប្រសាសន៍អំពីមូលហេតុមួយផ្នែក ដែលខ្មែរចាត់ទុកថ្ងៃអាទិត្យជាថ្ងៃទី១ នៃសប្តាហ៍ ជាពិសេសខាងផ្នែកហោរាសាស្ត្រ គឺជាការទទួលឥទ្ធិពលពីប្រទេសក្លឹងនេះឯង ។
លោក អ៊ឹម បូរិន្ទ មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ក្នុងក្បួនហោរាសាស្រ្តហ្នឹង គឺព្រះអាទិត្យគឺជាតារាមួយដែលធំជាងគេ ហើយដែលគេកំណត់ថា ជារាជានៅក្នុងប្រព័ន្ធសុរិយចក្រវាលហ្នឹង ។ បន្តមកទៀតគឺថ្ងៃចន្ទ ដោយព្រះចន្ទ គឺជាតារាមួយដែលរះបំភ្លឺនៅពេលយប់ ។ អ្នកហោរាសាស្រ្តបានកំណត់ថា ព្រះចន្ទគឺជារាជនីក្នុងប្រព័ន្ធសុរិយចក្រវាល ហើយការបង្កើតបន្តៗគ្នាមកហ្នឹង គឺមានកិត្តនាមមួយដែលហៅថា ការនិទានពីការកើតភពផ្សេងៗ ក៏មានប្រវត្តិនិទានហ្នឹងវែងឆ្ងាយទៅទៀត ទាក់ទងនឹង អាទិត្យ ចន្ទ អង្គារ ពុធ ព្រហស្បតិ៍ សុក្រ សៅរ៍ ហ្នឹង ។ ក្នុងសៀវភៅរបស់លោក គង ផាន់ ហោរាសាស្រ្តនៅក្នុងក្បួនព្រហ្មជាតិ បោះពុម្ពប្រហែលជាឆ្នាំ ១៩៦០ ជាង ដែលបានបញ្ជាក់ទាក់ទងនឹងរឿងហ្នឹង» ។
ឯកសារជាច្រើនបានសរសេរកត់ត្រាថា ថ្ងៃទាំង ៧ នៃសប្តាហ៍ ដែលយកតាមឈ្មោះដួងពន្លឺប្រភា នាព្ធដ៏អាកាស ហើយដែលមនុស្សសម័យដើមបានដាក់តាមតួអង្គអាទិទេព នៃប្រពៃណីលទ្ធិសាសនាបុរាណនោះ គឺមានឥទ្ធិពលចេញពីប្រទេសក្រិច ទៅកាន់ចក្រភពរ៉ូម៉ាំង ហើយក៏បន្តរីកសាយភាយទៅគ្រប់ទិសទីនៅលើពិភពលោក មកទល់សព្វថ្ងៃនេះ ៕
