ລູກລາວຕ່າງແດນ ກັບ ການເວົ້າພາສາລາວ

ອຸ່ນແກ້ວ
2024.04.01
ລູກລາວຕ່າງແດນ ກັບ ການເວົ້າພາສາລາວ ນາງ ທິດາວອນ ວົງໄກສອນ ຫຼື ລີລີ (ຊ້າຍມື), ແລະ ນາງ ວິໃຈ ວົງໄກສອນ ຫຼື ເອື້ອຍວຽງ, ເມືອງວູດບຣິດ ລັດເວີຈິເນັຍ ວັນທີ 22 ມີນາ 2024.
RFA

ແມ່ຍິງໄວລຸ້ນຄົນໜຶ່ງ ນັ່ງເວົ້າພາສາລາວ ກັບຜູ້ເປັນແມ່ຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ ໂດຍແທບຈະບໍ່ມີສໍາພຽງພາສາອັງກິດ ມາປົນເລີຍ.

ຖ້າຢູ່ປະເທດລາວແລ້ວ ກໍຄົງຈະບໍ່ເປັນເລື່ອງທີ່ແປກ, ແຕ່ ສິ່ງທີ່ ແປກໃຈ ກໍຄື ແມ່ຍິງຄົນນີ້ ເກີດຢູ່ອາເມຣິກາ ແຕ່ ເປັນຫຍັງຄືເວົ້າພາສາລາວ ໄດ້ຄ່ອງແຄ້ວຈົນເຮັດໃຫ້ຄົນແປກໃຈວ່າ ລາວຄົງຈະເກີດຢູ່ລາວ ກ່ອນທີ່ຈະມາອາເມຣິກາ.

ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ລູກຄົນລາວທີ່ເກີດຢູ່ອາເມຣິກາ ຈະບໍ່ຄ່ອຍເວົ້າພາສາລາວກັບພໍ່ແມ່ ແຕ່ ຈະເວົ້າພາສາອັງກິດແທນ.

ຂ້ອຍໄດ້ມີໂອກາດສໍາພາດ ໂອ້ລົມກັບ ນາງ ວິໃຈ ວົງໄກສອນ ຫຼື ເອື້ອຍວຽງ ແລະ ລູກສາວ ຄື ນາງ ທິດາວອນ ວົງໄກສອນ ຫຼື ນາງ ລີລີ ທີ່ຢູ່ເມືອງວູດບຣິດ ລັດເວີຈິເນຍ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ຊີວິດ ແລະ ການເວົ້າພາສາລາວຢູ່ໃນຄອບຄົວ ນັ້ນເປັນສິ່ງທີ່ສໍາຄັນສໍາລັບຄົນຢູ່ໃນຄອບຄົວ.  

ເອື້ອຍວຽງ ມາຢູ່ອາເມລິກາ ໄດ້ປະມານ 30 ປາຍປີ, ແລະ ນາງ ລີລີ ກໍເກີດຢູ່ອາເມຣິກາ ໃນປີ 1992, ແຕ່ ສິ່ງນຶ່ງທີ່ແຕກຕ່າງ ກໍຄື ເອື້ອຍວຽກຈະໃຊ້ພາສາລາວ ກັບລູກຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ລູກສາມາດເວົ້າພາສາລາວໄດ້.

ເອື້ອຍວຽງ ໄດ້ກ່າວວ່າ:ຄັນໄລ່ແທ້ໆ ລະກະປະມານ 34 ປີ ແລ້ວ ມາຢູ່ ແຕ່ 1988.

ດ້ວຍການໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກ ພໍ່ ແລະ ແມ່ ທີ່ໃສ່ໃຈເວົ້າພາສາລາວ ກັນຢູ່ພາຍໃນຄອບຄົວ ເປັນສ່ວນຫຼາຍ ຊຶ່ງອັນນີ້ເອງ ເຮັດໃຫ້ ນາງ ລີລີ ຕ້ອງໄດ້ເວົ້າພາສາລາວ ກັບ ຄົນຢູ່ໃນຄອບຄົວ.

ນາງ ລີລີ ໄດ້ກ່າວວ່າ:

ໂດຍ ໂດຍ ເກີດຢູ່ອາເມຣິກາ ເກີດ 1992.

ນັກຂ່າວ: ຈື່ໄດ້ບໍ່ຕອນຮູ້ຈັກຄວາມມາ 4-5 ປີ ນີ້ ໄດ້ສື່ສານ ໄດ້ລົມສື່ ຈັ່ງໃດກັບພໍ່ແມ່ ລົມພາສາລາວ ຫຼື ພາສາອັງກິດ ໃນເວລານັ້ນ?

ລີລີ: ຄືແບບທີ່ວ່າ ເຮົາເກີດຢູ່ນີ້ ເຮົາກະສັບ ເວົ້າພາລາລາວແດ່ ພາສາອັງກິດແດ່, ແຕ່ວ່າ ສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວ ຊິເວົ້າພາສາລາວ.

ການທີ່ເອື້ອຍວຽງເອງ ພະຍາຍາມຍູ້ດັນໃຫ້ລູກ ໄດ້ຮຽນພາສາລາວ ຍ້ອນວ່າ ໂຕເອງເປັນຄົນລາວ ສະນັ້ນ ຢ່າງໜ້ອຍ ລູກກໍຕ້ອງເວົ້າພາສາລາວໄດ້ ເຖິງວ່າ ພາສາລາວ ຈະຖືວ່າເປັນພາສາທີສອງສໍາລັບລູກ ກໍຕາມ.

ເອື້ອຍວຽງ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ເປັນຍ້ອນແມ່ໄທວຽງຈັນ ມັນບໍ່ໂໜ້ງໃນເລື່ອງທີ່ ເປັນນໍາວ່າ ເຮົາເວົ້າພາກເໜືອແດ່ ມັກກໍຊິດີສໍາລັບເດັກນ້ອຍຕອນນັ້ນ ເວົ້າພາກກາງແດ່ ມັນກະຊິດີສໍາເລັດເດັກນ້ອຍຕອນນັ້ນ ຄິດວ່າ ຫັ້ນນ່າ.”

ເອື້ອຍວຽງ ເຫັນວ່າ ການທີ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ສອງພາສາ ມັນເປັນເລື່ອງທີ່ດີ ແລະ ລາວກໍເຫັນວ່າ ມັນມີຄວາມສໍາຄັນສໍາລັບລູກ ແລະ ລາວ ກໍຜັກດັນໃຫ້ລູກຮຽນພາສາວ ທີ່ເປັນພາສາແມ່ຂອງຕົນ ໃຫ້ລູກສາມາດເວົ້າໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ. 

Lao_New_Script01_032224.jpg
ການຂຽນພາສາລາວເກົ່າ ແລະ ລາວໃໝ່. ຂຽນໂດຍ ນາງ ວິໃຈ ວົງໄກສອນ, ເມືອງວູດບຣິດ ລັດເວີຈິເນັຍ ວັນທີ 22 ມີນາ 2024. ຮູບພາບໂດຍ RFA.

ເອື້ອຍວຽງ: ກະພະຍາຍາມເວົ້າພາສາລາວນໍາ ພະຍາຍາມໃຫ້ຮຽນຮູ້ນໍາ ລະ ກະບອກລູກຫັ້ນແຫຼວ່າ ຄັນຖ້າຢາກໄດ້ພາສາລາວ ມັນເປັນພາສາທີສອງຂອງເຈົ້າເນາະ ເຈົ້າເກີດຢູ່ນີ້ເດ້ເນາະ ຄືເຮົານີ້ ເຮົາເປັນຄົນລາວ ພາສາອັງກິດທີສອງຂອງເຮົາ ແຕ່ວ່າ ສໍາລັບເຂົາເຈົ້າເກີດຢູ່ນີ້​ ມັນເປັນພາສາທີ່ສອງຂອງເຂົາເຈົ້າ ຄັນຖ້າວ່າໄດ້ ອັນນັ້ນ ກໍເປັນກໍາໄລຂອງເຈົ້າ ທີ່ວ່າເຈົ້າຕ້ອງໄດ້ ໜຶ່ງມາ ພໍ່ ແມ່ ເຈົ້າເປັນຄົນລາວ.  

ນອກຈາກນີ້ ເອື້ອຍວຽງ ແລະ ຄອບຄົວ ກໍພາກັນເມືອຢາມ ເມືອງລາວເປັນປະຈໍາ ປີນຶ່ງ ຫຼື ສອງປີ ຕໍ່ຄັ້ງ ນັ້ນ ກໍເປັນສິ່ງກະຕຸ້ນໃຫ້ຜູ້ເປັນລູກຊຶມຊັບເອົາຄວາມເປັນລາວ.

ໃນຂະນະທີ່ ລູກຄົນລາວ ບາງຄົນ ມີຄວາມເຂີນອາຍ ໃນເວລາເວົ້າພາສາລາວ, ແຕ່ ສໍາລັບ ນາງ ລີລີ ເອງເປັນເລື່ອງປົກກະຕິ ໃນການເວົ້າ ແລະ ລາວເອງ ກໍບໍ່ຮູ້ສຶກເຂີນອາຍ.

ນາງ ລີລີ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ສໍາລັບລີລີ ກະບໍ່ມີການເຂີນ ຫຼືວ່າ ອາຍ ເພາະວ່າ ມາຮອດຂັ້ນນີ້ລະ ເຮົາກະມີຄວາມໝັ້ນໃຈໃນການ ເຮົາເວົ້າລາວ ແລ້ວ ແຕ່ວ່າ ເດັກນ້ອຍຄົນອື່ນ ເຂົາເຈົ້າກໍອາດຈະມີຄວາມອາຍ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນໃຈ ທີ່ຈະເວົ້າພາສາລາວກັບຄົນທົ່ວໆໄປ.

ຕອນອາຍຸຍັງນ້ອຍ ນາງ ລີລີ ກໍຄືກັນກັບເດັກນ້ອຍຄົນລາວຄົນອື່ນໆ ຢູ່ອາເມຣິກາ ຍັງບໍ່ໃສ່ໃຈການຮຽນພາສາລາວ, ແຕ່ ຫຼັງຈາກຮຽນຈົບມະວິທະຍາໄລ ລາວກໍເກີດແຮງບັນດານ ໃນການຮຽນພາສາລາວ.

ນາງ ລີລີ ກ່າວວ່າ: ຄິດວ່າ ບໍ່ດົນ ເພາະຊ້ວງນັ້ນ ກະແບບທີ່ວ່າ ຍັງຫາງານ ແບບພາດທາມ ເຮັດວຽກໄປນໍາ ລະກະຍັງມີເວລາ ທີ່ຊິໄປຮຽນພາສາ ຄືຊິບໍ່ດົນ ຄິດວ່າ ເຮົາໄດ້ເວົ້າຄ່ອງລະມັນຊ່ອຍເຮົາ ຕອນເຮົາຮຽນພາສາຫັ້ນນ່າ ຫຼື ຮຽນຂຽນຫັ້ນນ່າ ເພາະວ່າ ເຮົາເວົ້າອັນ.

ໃນບາງເທື່ອ ເອື້ອຍວຽງ ກໍໄດ້ຕິດຕາມ ແລະ ມີການຖາມລູກສາວ ເປັນປະຈໍາຫຼັງຈາກກັບມາຈາກການຮຽນພາສາລາວ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການຂີດຂຽນ ແລະ ສະກົດ ຄໍາເວົ້າ ລວມທັງການອອກສຽງ.

ເອື້ອຍວຽງ ກ່າວວ່າ: ຄັນເພິ່ນໄປຮຽນກັບນາຍຄູລາວມາແລ້ວ. ເອີເປັນຈັ່ງໃດແດ່ ເຮົາກະສົນໃຈເນາະ ລູກໄປຮຽນມາແລ້ວ ເວົ້າຫຍັງແດ່ ເຈົ້າຂຽນຫຍັງເຈົ້າອ່ານໄດ້ຢູ່ເບາະ ເຮົາກະຕິດຕາມຢູ່.

ນາງ ລີລີ ເອງ ກໍບໍ່ຮູ້ສຶກກົດດັນ ໃນການທີ່ຈະຕ້ອງຮຽນພາສາລາວ. ນາງ ລີລີ ກ່າວວ່າ: ເປັນເລື່ອງປົກກະຕິ ບໍ່ໄດ້ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ ມີກົດດັນ ທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮຽນພາສາລາວ ເພາະວ່າ ໄປຮອດຂັ້ນນັ້ນ ເຮົາກະເວົ້າໄດ້ຢູ່ແລ້ວ ເຮົາກະສື່ສານໄດ້ຢູ່ແລ້ວ.”

ການທີ່ສາມາດອ່ານ ແລະ ເຂົ້າໃຈພາລາວ, ນາງ ລີລີ ໄດ້ ຊ່ວຍຊຸມຊົນຄົນລາວ ໃນການແປ ແລະ ການເປັນພິທີກອນຢູ່ໃນງານ ບາງຄັ້ງ ຂຶ້ນກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຊຸມຊົນ ຄົນລາວ.

ລີລີ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ອື ກະມີຄືແບບວ່າ ສະມາຄົມເນາະ ຄື ສະມາຄົມເພິ່ນ ຕ້ອງການຂຽນໜັງສືອອກມາທີ່ວ່າເປັນພາສາອັງກິດd ເພິ່ນກະເອົາໜັງສືພາສາລາວ ໃຫ້ ລີລີ ມາແປ ກະໄດ້ຊ່ອຍສັງຄົມໃນແບບນັ້ນ ແລະ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ແປພາສາໂດຍໜັງສື ຄືແບບວ່າ ທີ່ວ່າ ເດັກນ້ອຍລຸ້ນນ້ອຍເພິ່ນ ຄືແບບວ່າ ບໍ່ເຂົ້າໃຈພໍ່ແມ່ຈັ່ງຊີ້ນ່າ. ລີລີ ກະໄດ້ໄປ ຄືກັນແປພາສາ ມັນບໍ່ແມ່ນແຕ່ແປ່ພາສາ ຄື ເຮົາຈະແປເລື່ອງວັດທະນະທໍາ ຂອງພໍ່ແມ່ເຈົ້າເປັນຈັ່ງໃດ.

ການທີ່ໄດ້ມີໂອກາດ ເມືອຢາມເມືອງລາວ ເປັນປະຈໍາ ນັ້ນກໍເປັນອີກປັດໄຈໜຶ່ງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ ລາວເອງ ໄດ້ສໍາຜັດກັບການໃຊ້ພາສາລາວ ໂຕຈິງ ຢູ່ໃນສັງຄົມລາວ ທີ່ຢູ່ພາຍໃນປະເທດລາວ.

ແຕ່ ຖ້າຢູ່ອາເມຣິກາ ການທີ່ໄດ້ຕິດຕໍ່ພົວພັນ ກັບຊຸມຊົນຄົນລາວ ແລະ ຄອບຄົວຄົນລາວ ກໍຊ່ວຍໃຫ້ເດັກນ້ອຍລາວ ໄດ້ຝຶກການເວົ້າພາສາລາວໄດ້.

Lao_New_Script03_032224.jpg
ການຂຽນພາສາລາວເກົ່າ ແລະ ລາວໃໝ່. ຂຽນໂດຍ ນາງ ວິໃຈ ວົງໄກສອນ, ເມືອງວູດບຣິດ ລັດເວີຈິເນັຍ ວັນທີ 22 ມີນາ 2024. ຮູບພາບໂດຍ RFA.

ນາງ ລີລີ ໄດ້ແນະນໍາວ່າ: ຍາມ ລີລີ ຍັງນ້ອຍ ລີລີ ກະບໍ່ໄດ້ຢາກຮຽນປານໃດ ມີແຕ່ວ່າ ແມ່ພາໄປວັດກະໄປ ໄປຫຼິ້ນກະໄປຫຼິ້ນ ກະບໍ່ໄດ້ຢາກຮຽນປານໃດ ແຕ່ວ່າ ບໍ່ໄດ້ມີຄວາມຕັ້ງໃຈ ທີ່ຈະຢາກຮຽນຫັ້ນນ່າ ມັນມາແບບທີ່ວ່າໃຫຍ່ຂຶ້ນມາ ລະກະແບບເຂົ້າໃຈວ່າ ເຮົາເປັນຄົນລາວ ເຮົາຢາກເວົ້າພາສາລາວຈັ່ງຊີ້ ແຕ່ວ່າ ຄັນຊິເວົ້າລະ ໃຫ້ແນະນໍາວ່າ ໃຫ້ພະຍາຍາມໄປຫາຄົນລາວ ໄປຫາມີໝູ່ຄົນລາວແດ່ ນອກຈາກຄອບຄົວເຮົາ ສ່ວນຫຼາຍເດັກນ້ອຍຢູ່ນີ້ ຊິຮູ້ແຕ່ຄອບຄົວໂຕເອງ.

ໃນສ່ວນຂອງເອື້ອຍວຽງແລ້ວ ການທີ່ລູກສາວສາມາດເວົ້າພາສາລາວໄດ້ ກໍຖື ວ່າ ເປັນຄວາມພາກພູມໃຈໃນວົງຕະກູນ ແລະ ພີ່ນ້ອງປ້ອງປາຍ ທັງຢູ່ລາວ ແລະ ຢູ່ ອາເມຣິກາ.

ເອື້ອຍວຽງ ກ່າວວ່າ: ເຮົາກະຄິດແຕ່ວ່າ ຈັ່ງໃດກະຕ້ອງໃຫ້ລູກໄດ້ ຫັ້ນນ່າ ເພາະວ່າ ໜຶ່ງມາ ຄັນໄປຫາລຸງ ປ້າ ນ້າອາ ຢູ່ເມືອງລາວ ຈັ່ງຊີ້ ເຮົາເປັນລູກຄົນລາວ ເກີດຢູ່ອາເມຣິກາ ຄັນຖ້າວ່າ ເຮົາເວົ້າພາສາລາວບໍ່ໄດ້ ເພິ່ນກະຊິວ່າ ພໍ່ແມ່ບໍ່ບອກຫັ້ນນ່າ. ກະເລີຍຄຶດຄໍານັ້ນ ກະເລີຍວ່າ ລູກເອີຍຕ້ອງຕັ້ງໃຈເວົ້າພາສາລາວເດີ ຊັ້ນນ່າ. ລະ ກະບອກອີກວ່າ ຄັນໄດ້ພາສາລາວ ມັນກະະປັນກໍາໄລອີກໄດ໋.

ຄອບຄົວ ເອື້ອຍວຽງ ກໍເປັນນຶ່ງໃນຄອບຄົວຄົນລາວ ທີ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ລູກຫຼານ ໄດ້ສໍາຜັດກັບຄໍາວ່າ ພາສາລາວ ອັນເປັນສັນຍາລັກ ແຫ່ງຄວາມເປັນລາວ ແລະ ວັດທະນະທໍາລາວ. 

ພໍ່ ແມ່ ບາງຄົນ ກໍພະຍາຍາມເວົ້າພາສາລາວ ກັບລູກ ແຕ່ ໃນສ່ວນຂອງລູກເອງ ກໍບໍ່ເວົ້າພາສາລາວກັບພໍ່ແມ່ ໃນຂະນະທີ່ ພໍ່ ແມ່ ບາງຄົນ ກໍແທບຈະບໍ່ເວົ້າພາສາລາວ ກັບລູກເລີຍ ກໍຍິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດຊ່ອງວ່າງ.

ການໃຊ້ພາສາວ ໃນຄອບຄົວຄົນລາວ ທີ່ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຕ່າງປະເທດ ລວມທັງປະເທດສະຫະລັດອາເມຣິກາ ກໍຍັງເປັນສິ່ງທີ່ທ້າທາຍ ສໍາລັບລູກຫຼານຄົນລາວ ທີ່ເກີດ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ ຢູ່ດິນແດນພົ້ນທະເລ ແຫ່ງນີ້ ຫຼື ຄົນມັກເອີ້ນກັນວ່າ ລາວພົ້ນທະເລນັ້ນເອງ.

ອອກຄວາມເຫັນ

ອອກຄວາມ​ເຫັນຂອງ​ທ່ານ​ດ້ວຍ​ການ​ເຕີມ​ຂໍ້​ມູນ​ໃສ່​ໃນ​ຟອມຣ໌ຢູ່​ດ້ານ​ລຸ່ມ​ນີ້. ວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຕ້ອງ​ໄດ້​ຖືກ ​ອະນຸມັດ ຈາກຜູ້ ກວດກາ ເພື່ອຄວາມ​ເໝາະສົມ​ ຈຶ່ງ​ນໍາ​ມາ​ອອກ​ໄດ້ ທັງ​ໃຫ້ສອດຄ່ອງ ກັບ ເງື່ອນໄຂ ການນຳໃຊ້ ຂອງ ​ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ. ຄວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຈະ​ບໍ່ປາກົດອອກ ໃຫ້​ເຫັນ​ພ້ອມ​ບາດ​ໂລດ. ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ ບໍ່ມີສ່ວນຮູ້ເຫັນ ຫຼືຮັບຜິດຊອບ ​​ໃນ​​ຂໍ້​ມູນ​ເນື້ອ​ຄວາມ ທີ່ນໍາມາອອກ.