ຫຼາຍແຂວງ ປະສົພພັຍແລ້ງ ໜັກສຸດ

ພູວົງສ໌
2019-11-22
ອີແມວລ໌
ຄໍາເຫັນ
Share
ພິມ
ແມ່​ຄ້າ​ຂາຍ​ເຂົ້າ​ທີ່​ແຂວງ​ໄຊ​ຍະ​ບູ​ຣີ ພວມ​ຂາຍ​ເຂົ້າ​ໃຫ້​ລູກ​ຄ້າ ທີ່​ເຂົ້າ​ຖື​ເປັນ​ອາ​ຫານຫຼັກ​ຂອງ​ຊາວ​ລາວ ​(ຮູບຖ່າຍ​ເມື່ອ​ເດືອນ ກັນ​ຍາ 2019)
ແມ່​ຄ້າ​ຂາຍ​ເຂົ້າ​ທີ່​ແຂວງ​ໄຊ​ຍະ​ບູ​ຣີ ພວມ​ຂາຍ​ເຂົ້າ​ໃຫ້​ລູກ​ຄ້າ ທີ່​ເຂົ້າ​ຖື​ເປັນ​ອາ​ຫານຫຼັກ​ຂອງ​ຊາວ​ລາວ ​(ຮູບຖ່າຍ​ເມື່ອ​ເດືອນ ກັນ​ຍາ 2019)
RFA/BM

ໃນ​ປີນີ້, ຫຼາຍ​ເຂດ​ໃນ​ລາວ, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ບັນ​ດາ​ແຂວງທາງ​ພາກ​ເໜືອ ພວມ​ປະ​ສົ​ພ​ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ຢ່າງ​ໜັກ ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ປູກ​ເຂົ້າ ແລະ ພືດ​ພັນ​ທັນ​ຍາ​ຫານ​ຕ່າງໆ ບໍ່​ໄດ້ຮັບ​ຜົ​ລ​ ຜລິ​ຕ​ຕາມ​ແຜນ​ທີ່​ວາງ​ໄວ້ ແລະ ໃນບາງ​ເຂດ ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເສັຽ​ຫາຍ​ທັງ​ໝົດກໍ​ມີ ຍ້ອນ​ຂາດ​ນ້ຳ.

ອີງ​ຕາມ​ຄວາມ​ເວົ້າ​ຂອງ​​ທ່ານ ໂສ​ພາ ສີ​ວິ​ລັຍ, ຊາວ​ບ້ານ​ໃນ​ເຂດ​ເມືອງ​ປາກ​ລາຍ, ແຂວງ​ໄຊ​ຍະ​ບູ​ຣີ ເມື່ອ​ທ້າຍເດືອນ​ຕຸ​ລາ ແລ້ວ​ແມ່ນ​ວ່າ ປີນີ້ ພັຍ​ແລ້ງເຂົ້າ​ມາ​ໄວ​ເກີນ​ຄາດ ແລະ ຝົນ​ກໍ​ບໍ່​ຕົກ​ຖືກ​ຕ້ອງ​ຕາມ​ຣະ​ດູ​ການ ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ປູກ​ເຂົ້ານາ​ປີ ໃນ​ເຂດ​ເມືອງ​ດັ່ງ​ກ່າວ ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເສັຽ​ຫາຍຫຼາຍ​ເຖິງ​ເຄິ່ງ​ນຶ່ງ ຍ້ອນ​ໄຮ່​ນາ​ຂາດ​ນ້ຳຢ່າງ​ໜັກ ນ້ຳ​ຕາມ​ຫ້ວຍ​ຮ່ອງ​ຄອງ​ບຶງ ກໍ​ເຫືອດແຫ້ງ.

ສຽງ1: “ມັນ​ແບບ​ວ່າ​ຝົນ​ບໍ່​ຕົກ, ໃບ​ເຂົ້າ​ກະ​ແຫ່ວ​ຕາຍ ລະ​ກະ​ແຕ່​ລະ​ເຂດ​ນ່າ. ກະ​ໄດ້ 50-50 ນ່າ, ສົມ​ມຸດ​ວ່າ 100 ກະ​ໄດ້ 50-50 ປະ​ມານນີ້. ເບິ່ງ​ນາ​ຜູ້​ໃດ​ນີ້​ກະ​ຖື​ວ່າ ແຕກ​ຂາບ ບໍ່​ມີ​ນ້ຳເລີຍ ແຫ້ງ​ໝົດ​ເລີຍ, ແຕ່​ຂນາດ​ນ້ຳ​ຫ້ວຍ​ກະ​ຍັງ​ແຫ້ງ​ເນາະ. ຕາຍຫຼາຍ​ປີນີ້​ນ່າ ເສັຽ​ຫາຍຫຼາຍ​ແທ້ ບໍ່​ມີ​ນ້ຳ ບໍ່​ມີ​ນ້ຳຫຼໍ່​ລ້ຽງ​ນາ, ແຕ່​ປູກ​ໄດ້ ປູກ​ໄດ້​ກະ​ບໍ່​ມີ​ນ້ຳຫຼໍ່​ລ້ຽງ ກະ​ຕາຍ ເພາະ​ໃບ​ມັນ​ຈະ​ເຫຼືອງ​ເດ.”

ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັບ​ທ່ານ ອິດ​ວື່ ຊົ່ງ​ລໍ່, ​ຊາວ​ບ້ານ​ໃນ​ເຂດ​ເມືອງ​ນ້ຳ​ບາກ, ແຂວງຫຼວງ​ພ​ຣະ​ບາງ ກໍ​ໄດ້​ກ່າວ​ໃນ​ທຳ​ນອງ​ດຽວ​ກັນ​ຕໍ່​ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ ໃນ​ວັນ​ທີ 22 ພຶ​ສ​ຈິ​ກາ ນີ້ວ່າ ປີນີ້ ເຂົ້າ​ນາ​ປີ​ທີ່​ປູກ ທັງ​ເຂົ້າ​ນາ ແລະ ເຂົ້າ​ໄຮ່ ຕ່າງ​ກໍ​ບໍ່​​ໄດ້​ຜົ​ລ​ຜ​ລິ​ຕ​ດີ ຍ້ອນ​ຂາດ​ຝົນ ຂາດ​ນ້ຳ ເຮັດ​ໃຫ້​ເມັດ​ເຂົ້າ​ລີບ. ຈາກ​ທີ່​ເຄີຍ​ເຮັດ​ໄຮ່-ເຮັດ​ນາໄດ້​ເຂົ້າ​ປີ​ນຶ່ງ ເຖິງ 70-80 ເປົ໋າ​ເຂົ້າ​ເປືອກ, ແຕ່​ປີນີ້ ໄດ້​ແຕ່ 30 ເປົ໋າເຂົ້າ​ເປືອກ, ເຊິ່ງຖື​ວ່າຫຼຸດ​ລົງຫຼາຍ.

ສຽງ2: “ເຂົ້າ​ພວກ​ນ້ອງ​ປີນີ້ ແບບ​ວ່າ​ເມັດ​ເຂົ້າ​ຫັ້ນ​ບໍ່​ເຕັມ ເຂົ້າ​ນີ້​ໄດ້​ປະ​ມານ 30 ເປົ໋າ​ນີ້. ປົກ​ກະ​ຕິ ຖ້າ​ວ່າຫຼາຍນີ້ ປົກ​ກະ​ຕິ​ທຸກ​ປີ​ຜ່ານ​ມາ ຖ້າ​ວ່າ​ມັນ​ມີ​ຝົນ​ເນາະ ກະ​ປະ​ມານ 80-70 ເປົ໋າ​ນີ້​ແຫຼະ. ແຕ່​ປີນີ້​ຢູ່​ໃສ​ເຂົາ​ກໍ​ວ່າ ຖ້າ​ວ່າບໍ່​ໄດ້​ນີ້​ກະ 5-6 ເປົ໋າ​ນີ້​ແຫຼະ ປູກ​ໄປ 2 ເປົ໋າ ກະ​ໄດ້ 5-6 ເປົ໋າ​ນີ້. ແຕ່​ວ່າ​ປີນີ້ ຂອງ​ນ້ອງນີ້ ປູກ​ໄປ 2 ເປົ໋າ ໄດ້​ປະ​ມານ 30 ເປົ໋າ​ນີ້​ແຫຼະ.”

ຊາວ​ບ້ານ​ທ່ານ​ດຽວ​ກັນ​ນີ້ກ່າວ​ຕື່ມ​ວ່າ ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ໃນ​ເຂດ​ແຂວງຫຼວງ​ພ​ຣະ​ບາງ ໃນ​ປີນີ້, ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ປູກ​ເຂົ້າຫຼຸດ​ລົງ​ເທົ່າ​ນັ້ນ, ຊາວ​ກະ​ເສ​ຕກອນ ທີ່​ປູກ​ຢາງ​ພາ​ຣາ​ຈຳ​ນວນຫຼາຍ ກໍ​ພອຍ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົລ​ກະ​ທົບ​ນຳ​ດ້ວຍ ຍ້ອນ​ຕົ້ນ​ຢາງບໍ່​ຄ່ອຍ​ມີ​ນ້ຳ​ຢາງໃຫ້​ເກັບ​ກ່ຽວ​ຜົ​ລ​ເລີຍ.

ສຽງ3: “ສວນ​ຢາງ​ພາ​ຣາ​ແຕ່​ລະ​ຄົນ ຄື​ປີນີ້​ກໍ​ບໍ່​ຄ່ອຍ​ມີ​ນ້ຳຢາງຫຼາຍ​ປານ​ໃດ. ຕາມ​ທັມ​ມະ​ດາ​ຝົນ​ບໍ່​ຕົກ​ນີ້ ສ່ວນຫຼາຍນີ້​ກໍບໍ່​ຄ່ອຍ​ໄດ້​ມີ​ນ້ຳ​ປານ​ໃດ, ປາດບໍ່​ຄ່ອຍ​ໄດ້​ຢາງຫຼາຍ​ປານ​ໃດ. ແຕ່​ວ່າ​ປີນີ້​ເນາະ, ປີນີ້​ກໍຄື​ເມື່ອກີ້​ວ່າ​ຫັ້ນ​ແຫຼະ ມັນ​ບໍ່​ມີ​ຝົນ ຄື​ນ້ຳ​ຢາງ​ກໍ​ບໍ່​ຄ່ອຍ​ໄດ້​ປານ​ໃດ.”

ເຂົ້າ​ສານ ທີ່​ວາງ​ຂາຍ​ຕາມ​ຕ​ລາດ​ໃນເຂດ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຂອງ​ລາວ
ເຂົ້າ​ສານ ທີ່​ວາງ​ຂາຍ​ຕາມ​ຕ​ລາດ​ໃນເຂດ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຂອງ​ລາວ Photo: RFA
ສ່ວນ​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ຫ້ອງ​ການ​ກະ​ສິ​ກັມ ແລະ ປ່າ​ໄມ້ ເມືອງ​ຮຸນ ແຂວງ​ອຸ​ດົມ​ໄຊ ກໍ​ໄດ້​ຢືນ​ຢັນ​ຕໍ່​ຜູ້​ສື່​ຂ່າວ​ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ ໃນ​ມື້​ວັນ​ທີ 22 ພຶ​ສ​ຈິ​ກາ​ ວ່າ ປີນີ້ ເມືອງ​ຮຸນ ກໍ​ປະ​ສົ​ພ​ກັບ​ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ຄື​ກັບຫຼາຍ​ເຂດ, ເມື່ອ​ປຽບ​ທຽບ​ໃສ່​ປີ​ຜ່ານ​ມາ ກໍ​ຖື​ວ່າ​ແຫ້ງ​ແລ້ງຫຼາຍ ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ເກັບ​ກ່ຽວ​ເຂົ້າ​ນາ​ປີ ບໍ່​ໄດ້​ຕາມ​ແຜນ.

ສຽງ4: “ໂອ, ໂຕນີ້​ກະ​ຮູ້​ສ​ະ​ພາບ​ນຳ​ກັນ ກະ​ຕິດ​ຕາມ​ແລ້ງ​ຫັ້ນ​ແຫຼະ. ທຽບ​ໃສ່​ປີ​ຜ່ານ​ມາ ກະ​ຖື​ວ່າ​ແລ້ງຫຼາຍ ປີນີ້​ຫັ້ນ​ນ່າ. ກະ​ຫາກ​ໄດ້​ກ່ຽວ​ຈຳ​ນວນ​ນຶ່ງ, ແຕ່​ຫາກບໍ່​ໄດ້​ຜົ​ລ​ປານ​ໃດ ຂາດ​ນ້ຳ​ເນາະ, ຫັ້ນ​ນ່າ. ແມ່ນ​ແຫຼະ, ມັນ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ ມັນ​ກະ​ຕາຍ ແບບບໍ່​ມີ​ນ້ຳ​ສນອງ​ໃຫ້​ມັນເນາະ, ຫັ້ນ​ນ່າ.”

​​ທ່ານ ສົດ​ວິ​ໄຊ ພູ​ລ​າ​ວົງ, ຮອງ​ຫົວ​ໜ້າ​ຫ້ອງ​ການກະ​ສິ​ກັມ ແລະ ປ່າ​ໄມ້ ເມືອງ​ສັງ​ທອງ ກໍ​ໄດ້​ກ່າວ​ຕໍ່​ສື່ມວນ​ຊົນ​ລາວ​ວ່າ ເມື່ອ​ສັ​ປ​ດາ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ​ວ່າ ສ​ມັ​ຕ​ພາບ​ການ​ປູກ​ເຂົ້າ​ນາ​ປີ​ຕໍ່​ເຮັກ​ຕ້າ ໃນ​ປີນີ້, ຖື​ວ່າໄດ້​ຜົ​ລ​ ຜລິຕ​ໜ້ອຍກວ່າ​ທີ່​ຄາດ​ກະ​ໄວ້ ຍ້ອນ​ສະ​ພາບ​ດິນ​ຟ້າ​ອາ​ກາດ ບໍ່​ຄ່ອຍ​ເອື້ອ​ອຳ​ນວຍ.

ສຽງ5: “ຖື​ວ່າ​ໄດ້​ສຸ່ມ​ເອົາ​ໂຕ​ຢ່າງ​ຢູ່​ໃນ 10 ບ້ານ. ສ​ມັ​ຕ​ພາບ​ເຂົ້າ​ນາ​ປີ ຢູ່​ເມືອງ​ສັງ​ທອງ​ປີນີ້, 3,79 ຕັ່ນ​ຕໍ່​ເຮັກ​ຕ້າ, ຖ້າ​ທຽບ​ໃສ່​ແຜນ​ເນາະ. ແຜນ​ທາງ​ເຮົາ​ວາງ​ໄວ້​ກະ 4,79 ຕັ່ນ​ຕໍ່​ເຮັກ​ຕ້າ ຖື​ວ່າຫຼຸດ​ເນາະ ເພາະ​ວ່າ​ອີງ​ໃສ່​ສະ​ພາບ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ດິນ​ຟ້າ​ອາ​ກາດ ປີນີ້​ກະ​ບໍ່​ອຳ​ນວຍ.”

ຕໍ່​ບັນ​ຫາ​ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ໃນ​ປີນີ້, ​ຄ​ນະ​ກັມ​ມາ​ທິ​ການແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ​ສາ​ກົນ ຫຼື MRC ກໍ​ໄດ້​ອອກ​ແຈ້ງ​ເຕືອນ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ວ່າ ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ປີນີ້ ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ສ​ະ​ພາບ​ນ້ຳ​ຂອງ​ບົກ​ແຫ້ງ​ທີ່​ສຸ​ດ ໃນ​ຮອບ 60 ປີ, ຈາກ​ທີ່​ຣະ​ດູ​ຝົນ ຈະ​ມີ​ຝົນ​ຕົກຫຼາຍ​ໃນ​ເດືອນ ພຶ​ສ​ພາ ຫາ​ເດືອນ ຕຸ​ລາ, ແຕ່​ປີນີ້, ຝົນພັດ​ຕົກ​ໜ້ອຍ ແລະ ບໍ່​ທົ່ວ​ເຖິງ.

ນອກ​ຈາກນີ້, ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງຈະ​ຮຸນ​ແຮງ ແລະ ແກ່​ຍາວ​ໄປ​ຈົນ​ເຖິງ​ເດືອນ​ມົກ​ກະ​ຣາ ​ປີ 2020, ເຊິ່ງ​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້​ມີ​ຜົ​ລ​ກະ​ທົບ ​ຕໍ່​ການ​ປູກ​ພືດ​ຜັກ​ທັນ​ຍາ​ຫານ​ຂອງ​ປະ​ຊາ​ຊົນ ໃນ​ເຂດ​ລຸ່ມ​ແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ ແລະ ໃນ​ນັ້ນ​ກໍ​ລວມ​ມີ​ປະ​ເທດ​ລາວ​ນຳ​ດ້ວຍ.

​ແຈ້ງ​ການສ​ບັບ​ດັ່ງ​ກ່າວ ຍັງ​ໄດ້​ອ້າ​ງ​ອີງ​ຄວາມ​ເວົ້າຂອງ​ທ່ານ ດ​ຣ. ລ່ຳ ຮັງ ເຊີນ, ຫົວ​ໜ້າ​ສູນ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​​ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ ແລະ ອຸ​ທົກະ​ພັຍ ປະ​ຈຳ​ພາກ​ພື້ນ ຂອງກອງເລ​ຂາ​​ຄ​ນະ​ກັມ​ມາ​ທິ​ການແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ​ສາ​ກົນ ວ່າ: “ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ໜັກທີ່​ແກ່​ຍາວ​ໃນ​ປີນີ້ ຈະ​ສົ່ງ​ຜົ​ລ​ກະ​ທົບ​ຕໍ່​ພາກ​ການ​ກະ​ເສ​ຕ ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ຜັກ​ທັນ​ຍາ​ຫານ. ບັນ​ຫາ​ການ​ຂາດ​ນ້ຳ​ໃຊ້ ກໍ​ຈະ​ປະ​ກົດ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຊັ່ນ​ກັນ.”

ເຖິງ​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ​ຕາມ, ໃນ​ນາມ​ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ, ກະ​ຊວງ​ກະ​ສິ​ກັມ ແລະ ປ່າ​ໄມ້ ກໍ​ພວມ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ ແລະ ຫາ​ທາງ​ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ຫາ​ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ ທີ່​ແກ່​ຍາວນີ້​ຢູ່, ໂດຍໄດ້​ວາງ​ມາ​ຕ​ການ​ ໃນ​ການ​ສົ່ງເສີມໃຫ້​ຊາວ​ກະ​ເສຕກອນ ຫັນ​ໄປ​ປູກ​ພືດ​ອາ​ຍຸ​ສັ້ນ ແທນ​ທີ່​ການ​ປູກ​ເຂົ້າ. ແຕ່​ການ​ປູກ​ເຂົ້າ, ກໍ​ຈະ​ສົ່ງ​ເສີມ​ໃຫ້​ປູກ​ໃນ​ເຂດ​ທີ່ ມີ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ສ​ະ​ພາບ​ນ້ຳ​ອຳ​ນວຍ​ເທົ່າ​ນັ້ນ.

ຫຼ້າ​ສຸດນີ້, ຫຼາຍ​ເຂດ​ໃນ​ລາວ ທີ່​ປູກ​ເຂົ້າ​ບໍ່​ໄດ້ ເນື່ອງ​ຈາກ​ພັຍ​ແລ້ງ ກໍ​ພວມ​ປະ​ສົ​ພ​ກັບ​ສະ​ພາ​ວະ​ອຶດ​ເຂົ້າ ເຮັດ​ໃຫ້​ຕ້ອງ​ມີ​ການ​ນຳ​ເຂົ້າ​ສານຈາກປະ​ເທດ​ເພື່ອ​ບ້ານ​ເຂົ້າ​ມາ​ຂາຍ ​ແລ້ວ​ລາ​ຄາ​ເຂົ້​າ​ສານຕາມ​ທ້ອງ​ຕລາດ ກໍມີລາ​ຄາ​ສູງ​ຂຶ້ນ​ຕາມ​ກົ​ລ​ໄກ​ຕ​ລ​າດ, ອັນ​ເປັນ​ສັນ​ຍານ​ບົ່ງ​ບອກວ່າ ພັຍ​ແຫ້ງ​ແລ້ງ​ປີນີ້​ ຈະ​ສົ່ງ​ຜົ​ລ​ກະ​ທົບ​ຕໍ່​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ທຸກ​ພາກ​ສ່ວນ​ຂອງ​ສັງ​ຄົມ​ລາວ.

ເຕັມຫນ້າ