ສປປ ລາວ ຍັງຕິດກັບດັກໜີ້ ຈີນ

ອຸ່ນແກ້ວ
2022.10.21
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ສປປ ລາວ ຍັງຕິດກັບດັກໜີ້ ຈີນ ຊາວລາວ ທີ່ພວມຈະໃຊ້ຣົຖໄຟລາວ-ຈີນ ເພື່ອເດີນທາງໄປຍັງພາກເໜືອ
RFA

ໜີ້​ສິນສາທາຣະນະ ຂອງປະເທດລາວ ຈະສູງຂຶ້ນເກືອບ 95% ຂອງມູນຄ່າລວມຍອດລິຕພັນ ພາຍໃນ ຫຼື GDP ໃນທ້າຍປີ 2022 ນີ້ ເຮັດໃຫ້ປະເທດລາວ ທີ່ເປັນປະເທດ ຕິດກັບດັກໜີ້ຈີຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເອເຊັຽ ແລະ ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ສູງ ທີ່ຈະຜິດນັດຊຳລະ ການຈ່າຍໜີ້, ອີງຕາມການປະເມີນຈາກທະນາຄານໂລກ ໃນເດືອນຕຸລານີ້.

ສຳ​ນັກຂ່າວ ເອເຊັຽທາສ໌ ໄດ້ຣາຍງານ ແລະ ວິເຄາະວ່າ ໜີ້ສິນຂອງປະເທດລາວ ລວມທັງໜີ້ສິນຄຳປະກັນ ທີ່ບໍ່ໄດ້ລະບຸ ຢູ່ໃນໂຕເລກ ນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ ຍອດມູນຄ່າທັງໝົດ ຂອງໜີ້ສິນ ທີ່ຣັຖບານລາວ ຈະຮັບຜິດຊອບນັ້ນ ມີອັຣາສ່ວນເກີນ 100% ຂອງ​ລວມຍອດມູນຄ່າລິພັນພາຍໃນ ຫຼື GDP ແລະ ນີ້ຖືວ່າ ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີນີ້ ແລະ ນັ້ນເປັນການອອກມາຍອມຮັບ ຢ່າງເປັນທາງການ. ຫຼັງຈາກປະເທດສີລັງກາ ເກີດວິກິຕການ ທາງດ້ານການເງິນ ໃນຕົ້ນປີ 2022, ປະເທດລາວ ປະສົບກັບບັນຫາ ທາງດ້ານການເງິນ ແລະ ສະຖາບັນຫານເງິນຕ່າງໆ ກໍບໍ່ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ໃຫ້ເງິນກູ້ຢືມແກ່ລາວ.

ສຳ​ນັກຂ່າວ ເອເຊັຽທາມສ໌ ຍັງຣາຍງານວ່າ ປະເທດລາວ ຈະຕ້ອງຈ່າຍໜີ້ສິນ ຕໍ່ປີເປັນມູນຄ່າ 1.3 ລ້ານໂດລ້າຣ໌ ແຕ່ປີ 2022-2026. ຣັບານລາວ ປັດຈຸບັນ ກຳລັງຂຸ້ນຂ້ຽວ ການຄ້ຳປະກັນ ຂໍເລື່ອນການຊຳລະໜີ້.

ປະ​ເທດລາວ ມີບັນຫາການຈ່າຍໜີ້ສິນ ຕາມກຳນົດເວລາ ຍ້ອນວ່າ ປະເທດລາວ ໄດ້ຮັບຜົກະທົບ​​ທາງດ້ານເສກິຈ ໃນປີນີ້.

ອັດ​ຣາເງິນກີບເມື່ອທຽບໃສ່ ອັດຣາເງິນໂດລ້າຣ໌ ອ່ອນຄ່າລົງ 37% ນັບ​ແຕ່ເດືອນ ມົກກະຣາ ຫາ ເດືອນສິງຫາ ໃນນະທີ່ ອັດຣາເງິນເຟີ້ ໃນເດືອນກັນຍາ ທີ່ຜ່ານມາ ຢູ່ທີ່ 30.05 %.

ປັດ​ຈຸບັນ ທະນາຄານໂລກຄາດການວ່າ ເສກິລາວ ຈະເຕີບໂຕພຽງແຕ່ 2.5 % ໃນປີນີ້ ເຊິ່ງຕ່ຳກວ່າທີ່ຄາດການເອົາໄວ້ ໃນຕົ້ນປີວ່າ ຈະເຕີບໂຕ 3.8%.

ປະ​ເທດລາວ ປະສົບກັບບັນຫາ ການຂາດແຄນເງິນຕຣາ ຕ່າງປະເທດ ຢູ່ໃນຄັງສະສົມປະມານ 1.3 ຕື້ ໂດລ້າຣ໌ ເທົ່າກັບມູນຄ່າ ການຈ່າຍໜີ້ປະຈຳປີຂອງລາວ.

ຈີນ​ເປັນເຈົ້າໜີ້ ຣາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ຂອງລາວ ເຊິ່ງໜີ້ສິນ ທີ່ຣັບານລາວຕິດໜີ້ຈີນ ກວມເອົາຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງນຶ່ງ ຂອງຈຳນວນໜີ້ສິນ ທັງໝົດຂອງລາວ.​

ມີ​ຄວາມເປັນຫ່ວງຫຼາຍຂຶ້ນ ກ່ຽວກັບວ່າ ຣັບານຈີນ ຈະເຮັດແນວໃດ ຖ້າວ່າຣັບານ (ລາວ) ບໍ່ສາມາດໃຊ້ໜີ້ໄດ້ ຕາມກຳນົດເວລາ.

ບົດ​ແລງຂ່າວ ຂອງທະນາຄານໂລກ ທີ່ເຜີແຜ່ໃນຕົ້ນເດືອນກັນຍາ ໄດ້ລະບຸວ່າ ການເລື່ອນກຳນົດໃຊ້ໜີ້ຕ່າງປະເທດ ແມ່ນການແກ້ໄຂບັນຫາ ໄລຍະສັ້ນ ນັບແຕ່ປີ 2020, ແຕ່ວ່າ ຜົຂອງການເຈຣະຈາ ເຣື່ອງໜີ້ສິນ ກຳລັງດໍານີນໄປ ກັບເຈົ້າໜີ້ທັງຫຼາຍ ທີ່ສຳຄັນຕໍ່ກັບການຟື້ນຟູ ແນວທາງການຄວບຄຸມ ໜີ້ສິນແບບຍືນຍົງ ຍັງບໍ່ທັນອອກມາ ຢ່າງຊັດເຈນ. ແຕ່ວ່າ ສຕຣາຈານ ໂຕຊິໂຣ ນິຊິ໋ຊະວ໋າ (Toshiro Nishizawa) ຢູ່ມະຫານວິທະຍາໄລ ໂຕກຽວປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ອອກຄຳເຫັນໂຕ້ແຍ້ງວ່າ ຈີນຈະບໍ່ປ່ອຍໃຫ້ລາວ ຜິດນັດຊຳລະການຈ່າຍໜີ້.

ອີ​ຕາມຂໍ້ມູນຈາກສູນການວິຈັຍ ເອດດາຕ້າ (AidData) ຢູ່ວິທະຍາໄລ ວິລຽມ ແອນດ໌ ແມ໋ຣີ (William & Mary) ຢູ່ສະຫະຣັອາເມຣິກາ, ຕາມໂຕເລກ ຢ່າງເປັນທາງການ, ລາວເປັນໜີ້ຈີນ ແຕ່ປີ 2000-2017 ແມ່ນ 5.57 ຕື້ ໂດລ້າຣ໌, ແຕ່ ຍັງມີໜີ້ ທີ່ບໍ່​​ເປັນທາງການ ຕື່ມອີກເຊິ່ງລວມແລ້ວ ທັງໜີ້ເປັນທາງການແລະ ບໍ່ເປັນທາງການ ແມ່ນ 6.69 ຕື້ ໂດລ້າຣ໌.

ທ່ານ ແບຣດລີ້ ພາຣ໌ກສ໌ (Bradley Parks) ຜູ້ອຳນວຍການ ສູນການວິຈັຍ ເອດດາຕ້າ (AidData) ໄດ້ກ່າວຕໍ່ສຳນັກຂ່າວ ເອເຊັຽທາມສ໌ ວ່າ ໃນຫຼັກການແລ້ວ, ມູນຄ່າໜີ້ສິນອງລາວ 6.69 ຕື້ໂດລ້າຣ໌ ກວມເອົາເອົາ 35.4% ຂອງ ລວມຍອດ​ລິ​​ພັນພາຍໃນ ເຊິ່ງໂຕເລກນີ້ ແມ່ນແຍກອອກຈາກ ຈາກຈຳນວນໂຕເລກເກືອບ 95% ຂອງ​ລວມຍອດລິພັນພາຍໃນ ທີ່ມີການປະເມີນ ຈາກທະນາຄານໂລກ, ແຕ່ ສຳນັກຂ່າວ Nikkei Asia ລາຍງານໄປ ໃນເດືອນກັນຍາ ທີ່ຜ່ານມາ ວ່າ ມູນຄ່າໜີ້ສິນ ຂອງລາວແມ່ນກວມເອົາ 120% ຂອງ​ລວມຍອດລິຕພັນພາຍໃນ ຫຼື GDP ໃນປີ 2021, ແລະ ໃນປີທ້າຍປີ 2022 ໂຕເລກຈະສູງກວ່ານີ້

ເຊິ່ງ​ໂຕເລກທັງ 2 ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ໂດຍທີ່ທະນາຄານໂລກ ປະເມີນວ່າ ມູນຄ່າໜີ້ສິນ ຂອງລາວໃນທ້າຍປີ 2022 ກວມເອົາເກືອບ 95% ຂອງ​ລວມຍອດລິຕພັນ ພາຍໃນ, ສ່ວນວ່າ ສຳນັກຂ່າວ Nikkei Asia ຣາຍງານວ່າ ໜີ້ສິນຂອງລາວຈະສູງຂຶ້ນກວ່າ 120% ຂອງ​ລວມຍອດລິພັນພາຍໃນ ຫຼື GDP ໃນປີ 2022.

ທະ​ນາຄານໂລກ ໄດ້ອອກບົດຖແລງຂ່າວ ໃນເດືອນຕຸລານີ້ ຄາດການວ່າ ໜີ້ສິນຂອງປະເທດລາວ ຈະກວມເອົາເກືອບ 95% ຂອງ​ລວມຍອດລິຕພັນພາຍໃນໃນປີ 2022, ແລະ ໜີ້ສິນຈະເພີ່ມຂຶ້ນປະມານ 96% ຂອງ​ລວມຍອດລິດຕພັນພາຍໃນ ໃນປີ 2023.

ປະ​ເທລາວ ຕິດໜີ້ຕ່າງປະເທດ ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນລຳດັບ ໂດຍສະເພາະນັບແຕ່ປີ 2010-2016 ເຊິ່ງເປັນປີທີ່ຣັບານ ມີການຢືມຕ່າງປະເທດຫຼາຍ.

ທ່ານ ບຸນ​ໂຈມອຸບົນປະເສີດຣັມົນຣີ ກະຊວງການເງິນ ໄດ້ກ່າວຢູ່ໃນກອງປະຊຸມ ສມັຍສາມັນເທື່ອທີ 3 ຂອງ​​ສະແຫ່ງຊາຕ ຊຸດທີ 9 ໃນວັນທີ 20 ມິຖຸນາ 2022 ຕອນນຶ່ງວ່າ:

ໃນປີ 2010 ເຮົາໃຊ້ໜີ້ຕ່າງປະເທດ ບໍ່ເກີນ 160 ລ້ານ ໂດລ້າຣ໌ ສະຫະຣັຖ ປົກຕິ ລາຍຮັບພາຍໃນເຮົາກະສາມາດປະຄັບປະຄອງໄດ້ ແຕ່ພວກເຮົາກະທົບແຮງເຣີ່ມແຕ່ປີ 2019 ຂຶ້ນມານີ້ ແມ່ນ 1,200 ລ້ານ ໂດລ້າຣ໌ ສະຫະຣັຖ ຕໍ່ປີ ມາຮອດປີ 2022 ນີ້ລະແມ່ນ 1,400 ລ້ານໂດລ້າຣ໌ ສະຫະຣັຕໍ່ປີ ສະເພາະໃຊ້ໜີ້ສິນຕ່າງປະເທດ.”

ທ່ານ ບຸນ​ໂຈມ ອຸບົນປະເສີດ ໄດ້ກ່າວ ຕື່ມອີກວ່າ:

ເຈົ້າໜີ້ຕ່າງໆນີ້ ບໍ່ວ່າແຕ່ຝ່າຍໃດ ແມ່ນຖາມເຮົານີ້ວ່າ ເຈົ້າຈະເອົາຫຍັງມາຊຳລະ ໃນກໍລະນີເລື່ອນຊຳລະໃຫ້ ກະປີນັ້ນຈະເອົາຫຍັງມາຊຳລະ ອັນນັ້ນແມ່ນຄຳເຈາະຈີ້ມ ທີ່ເຂົາເຈົ້າຢາກໄດ້ນຳເຮົາທີ່ສຸດ ສຳລັບໜີ້ສິນຕ່າງປະເທດນີ້ ລະກະແຫຼ່ງລາຍຮັບທີ່ພວກເຮົາ ຈະຊອກຄົ້ນນີ້ ແມ່ສ່ວນໃຫຍ່ຈາກແຮ່ທາຕນີ້ແຫຼະເປັນພື້ນຖານ.”

ປະ​ເທດ​ລາວ​ ຕິດໜີ້​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ 14.5 ຕື້​ໂດ​ລ້າຣ໌ ໃນ​ປີ 2021, ໃນ​ນັ້ນ ໜີ້​ສິນ​ໃນຂ​ແນງ​ການ​ໄຟ​ຟ້າ​ກວມ​ເອົາ 4.35 ຕື້​ໂດ​ລ້າຣ໌ ຫຼື ເທົ່າ​ກັບ 30% ອີງ​ຕາມຂໍ້​ມູນ ​ຈາກ​ທະ​ນາ​ຄານ​ໂລກ.

ຢູ່​ໃນ​ກອ​ງ​ປະ​ຊຸມຄັ້ງ​ທີ 27 ທີ່​ມີ​ຫົວ​ຂໍ້​ວ່າ ອະ​ນາ​ຄົຕຂອງເອ​ເຊັຽ ທີ່​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ຢູ່ນະ​ຄອນ​ຫລວງ​ ໂຕ​ກຽວ ປະ​ເທດ​ຍີ່​ປຸ່ນ ໂດຍ​ຜ່ານ​ລະ​ບົບ​ວີ​ດີ​ໂອ ທາງໄກ, ທ່ານ ທອງ​ລຸນ ສີ​ສຸ​ລິດ ປະ​ທານ​ ປະ​ເທດ​ລາວ ໄດ້​ກ່າວ ຕອນ​ນຶ່ງວ່າ: 

ພວກ​ເຮົາ​ກຳ​ລັງ​ ພະ​ຍາ​ຍາມ​ຈ່າຍ​ໜີ້ ຕາມ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ ແລະ ຕາມລະ​ບົບ ແລະ ຕາມຄວ​າມ​ຈຳ​ເປັນ​ຂອງ​ສະ​ພາບ ​ການ​ປັ​ຈຸ​ບັນ ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ [ທ່ານ ທອງ​ລຸນຈະ​ເວົ້າ​ວ່າ ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ໄດ້​ຕິດ​ກັບ​ດັກ​ໜີ້ ໃນ​ຕອນນີ້.”

ກ່ຽວກັບການຊໍາລະໜີ້ສິນ,​ ນັກຂ່າວຕ່າງປະເທດ ເຄີຍຣາຍງານຂ່າວ ທາງດ້ານເສຖກິຈລາວ ແລະ ຕິດຕາມບັນຫາ ປະເທດລາວ ມາຫຼາຍປີ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີ ວ່າ:

ທາງອອກທີ່ຣັຖບານລາວ ຈະເຮັດ ກໍຄື ເລື່ອນກໍາຊໍາລະໜີ້ສິນ ຫຼື ຂໍຍົກເລີກໜີ້ສິນ, ມີການແລກປ່ຽນໜີ້​ສິນ ລະຫວ່າງທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ແລະ ທນາຄານແຫ່ງ ສປ ຈີນ. ທະນາຄານແຫ່ງ ສປ ຈີນ ເອົາເງິນໃຫ້ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຢືມ ມາເປັນຄັງສະສົມ ເພື່ອຈ່າຍໜີ້ ຫຼື ຈີນ ຈະເອົາເງິນກູ້ຢືມໃຫ້ລາວ ເພື່ອໃຊ້ໜີ້.

ຂໍ້​ມູ​ນ​ຈາກ​ທະ​ນາ​ຄານ​ແຫ່ງ ສ​ປ​ປ​ ລາວ ໄດ້​ລະ​ບຸ​ ອັດ​ຕ​ຣາ​ເງິນ​ເຟີ້ ໃນ​ເດືອນ​ມົກ​ກະ​ຣາ ຫາ ເດືອນ​ກັນ​ຍາ ປີ 2022  ຄື:

  1. ເດືອນ​ມົກ​ກະ​ຣາ ອັດ​ຕຣາ​ເງິນ​ເຟີ້ ຢູ່​ທີ່ 25%
  2. ເດືອນ​ກຸມ​ພາ ອັດ​ຕ​ຣາ​ເງິນ​ເຟີ້ 31%
  3. ເດືອນ​ມີ​ນາ 54%
  4. ເດືອນ​ເມ​ສາ 86%
  5. ເດືອນ​ພຶ​ສ​ພາ 81%
  6. ເດືອນ​ມິ​ຖຸ​ນາ61%
  7. ກໍ​ຣະ​ກະ​ດາ 62%
  8. ສິງ​ຫາ 01%
  9. ກັນ​ຍາ 34.05%
ອອກຄວາມເຫັນ

ອອກຄວາມ​ເຫັນຂອງ​ທ່ານ​ດ້ວຍ​ການ​ເຕີມ​ຂໍ້​ມູນ​ໃສ່​ໃນ​ຟອມຣ໌ຢູ່​ດ້ານ​ລຸ່ມ​ນີ້. ວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຕ້ອງ​ໄດ້​ຖືກ ​ອະນຸມັດ ຈາກຜູ້ ກວດກາ ເພື່ອຄວາມ​ເໝາະສົມ​ ຈຶ່ງ​ນໍາ​ມາ​ອອກ​ໄດ້ ທັງ​ໃຫ້ສອດຄ່ອງ ກັບ ເງື່ອນໄຂ ການນຳໃຊ້ ຂອງ ​ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ. ຄວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຈະ​ບໍ່ປາກົດອອກ ໃຫ້​ເຫັນ​ພ້ອມ​ບາດ​ໂລດ. ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ ບໍ່ມີສ່ວນຮູ້ເຫັນ ຫຼືຮັບຜິດຊອບ ​​ໃນ​​ຂໍ້​ມູນ​ເນື້ອ​ຄວາມ ທີ່ນໍາມາອອກ.