Һүсәйин җелил мәсилиси унтулушқа қарап йүзлиниватамду?

Канаданиң йеңидин тәйинләнгән ташқи ишлар министири җоһн баирд, степһен һарпер йеңи һөкүмитиниң кишилик һоқуқ мәсилисидә хитайға давамлиқ бесим ишлитидиғанлиқини, лекин икки дөләт оттурисидики иқтисадий мунасивәтни үзүп қоймастин, уни йеңи бир сәвийигә көтүридиғанлиқини билдүрди.
Ихтиярий мухбиримиз камил турсун
2011-07-04
Share
Huseyin-Jelil-305.jpg Һүсәйин җелилниң түрмигә кириштин бурунқи сүрити.
RFA File

Җоһн баирд "йәршари почтиси" гезитидики бу сөзидә, канада йеңи һөкүмитиниң кишилик һоқуқ өлчәмлирини асас қилған һалда, бейҗиң билән "сәмимий вә достанә" сөһбәтни давамлаштуридиғанлиқини вә буларни канада ташқи сияситиниң кәлгүси нишани қилидиғанлиқини әскәртти.

Бу, канада йеңи һөкүмитиниң хитай сиясити һәққидики тунҗи баянати болуп һесаблиниду.

2006-Йилиниң башлирида,һакимийәт бешиға кәлгән степһен һарпер башчилиқидики консерватип партийиси, дәсләпки 3 йилда,хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлири, хитай җасуслириниң канададики җасуслуқ паалийәтлири вә хитай түрмисидә тутуп турулуватқан канада пуқраси һүсәйин җелил дилоси қатарлиқ мәсилиләрдә бир қәдәр қаттиқ сиясәтни йолға қойған болсиму, лекин йеқинқи икки йил ичидики канаданиң хитай сияситидә юмшаш көрүлгән болуп,мулаһизичиләр сиясәттики бу өзгиришниң ағдурулушқа аран туридиған аз санлиқлар һөкүмити билән мунасивәтлик икәнликини илгири сүргәниди. Бу йилниң апрел ейидики сайламда консерватип партийиси юқири үстүнлүк билән утуп чиқип,степһен һарпер тунҗи қетим көп санлиқлар һөкүмитини қурушқа мувәппәқ болғаниди. Күчлүк бир һакимийәтни қурған консерватип партийисиниң йеңи бир басқучта, хитайға нисбәтән қандақ бир сиясәт йүргүзидиғанлиқи кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә паалийәтчиләр көңүл бөлүватқан мәсилиләрдин биридур.

Өзиниң иқтисадий җәһәттин баш көтүрүватқанлиқини дуняға тәкәббурлуқ билән көз-көз қиливатқан мундақ бир пәйттә хитай, ғәрб дөләтлириниң җүмлидин канаданиң кишилик һоқуқ һәққидики тәнқид вә тәләплиригә зади қанчилик қулақ салиду яки бу хилдики сөһбәт вә тәләпләрниң үнүми зади қанчилик?

Канада уйғур җәмийитиниң рәиси руқийә турдуш ғәрб дунясиниң бир әзаси болған канаданиң өзиниң қиммәт қарашлирини асас қилған асаста,кишилик һоқуқ мәсилисидә хитайға бесим ишлитишиниң зөрүрлүкини, буниң үнүминиң қандақ болушидин қәтийнәзәр, зулумға қарши чиқишниң әхлақий мәҗбурийәт мәсилиси икәнликини тәкитләйду.

Канада ташқи ишлар министири җоһн баирд, канаданиң чоң гезитлиридин бири болған "йәршари почтиси" гезитидики сөзидә канаданиң хитай билән болған мунасивәтни техиму яхшилашни арзу қилидиғанлиқини вә оттаваниң хитайдики сиясий өктичиләр вә азсанлиқ милләтләр мәсилилири қатарлиқ хитай үчүн назук болған мәсилиләргә давамлиқ көңүл бөлидиғанлиқини әскәртип, һәрқанчә йеқин достлар оттурисидиму пикир ихтилаплириниң болуши нормал әһвал. Биз бу мәсилиләрни бирликтә һәл қилишимиз керәк, дәйду. Лекин, у сөзидә һүсәйин җелил мәсилисини тилға алмиған.

Канада билән хитай оттурисидики ихтилапларниң бири- канада пуқраси һүсәйин җелилниң хитай түрмисидә давамлиқ тутуп турулишидур.

Илгири канада әмәлдарлири һәр қетим хитай әмәлдарлири билән учрашқанлирида, хитай тәрәпкә һүсәйин җелил мәсилисини оттуриға қоюп кәлгәнликини, лекин хитай даирилириниң, икки дөләт оттурисидики бу назук мәсилини һәл қилишқа соғуқ қараватқанлиқини әскәртип кәлгәниди.

Йеқинқи икки йилдин бери,канада мәтбуатлирида һүсәйин җелил һәққидики хәвәр-программилар азийишқа башлиди. Бу канадада вақитниң өтүши билән һүсәйин җелил мәсилисиниң унтулушқа қарап йүз тутуватқанлиқини көрситәмду‏-йоқ?

Канада уйғур җәмийитиниң рәиси руқийә турдуш канада һөкүмитиниң хитай даирилиригә ашкара вә йепиқ сорунларда давамлиқ һүсәйин җелил мәсилисини оттуриға қоюп келиватқанлиқини, бу мәсилиниң мәтбуатларда йәр алмаслиқиниң униң унтулғанлиқидин дерәк бәрмәйдиғанлиқини әскәртти.

Канада ташқи ишлар министири җоһн баирд сөзидә йәнә, өзиниң йеқинда хитайни зиярәт қилидиғанлиқини вә баш министир степһен һарперниң хитай зияритигә земин һазирлайдиғанлиқини тилға алди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт