Prézidént barak obama türkiyide qandaq inkaslar qozghidi?

1 - Ayning 20 - küni amérika paytexti washin'gtonda bir milyondin artuq kishi qatnashqan, barak obamaning amérikining 44 - nöwetlik prézidéntiliq wezipisini tapshuruwélish murasimini türkiyidiki pütün chong téléwiziye qanalliri neq meydandin tarqatti.
Muxbirimiz erkin tarim
2009-01-22
Share
Obama-dewri-305 Amérikining 44 ‏ - nöwetlik prézidéntliqini tapshuruwalghan barak obama yiraqqa nezer tashlawatqan süretliridin biri.
AFP Photo

Washin'gtondiki bu heywetlik murasimni pütün dunya xelqighe oxshashla türklermu diqqet bilen kördi. Obamaning xizmet tapshuruwélish murasimida qilghan qesimi, peqetla démokratiyining ghelibisini qutluqlighan amérikining emes, pütün dunya xelqining qiziqishini qozghidi. Barak obamaning amérika xelqighe we dunyagha bergen wediliri türkiyidimu tentene peyda qildi.

Türkiye bash ministiri rejep tayip erdoghanning obamadin kütken ümidi

Barak obama wezipini tapshuruwalghandin kéyin birinchi bolup türkiye bash ministiri rejep tayip erdoghan muxbirlargha bayanat bérip mundaq dédi: " dunyaning obamadin kütken ümidi intayin zor. Heddidin ziyade zor. Obamaning aldida hel qilishqa tégishlik birinchi mesile dunyawi iqtisadiy krizis. Ottura sherq mesilisimu turuptu. Men obamaning ige ‏ - chaqisizlargha ige chiqishini, awazi boghulghanlarning awazi bolushini tileymen."

Türk mutexessislerning obama heqqidiki köz qarishi

Türkiye shimaliy atlantik ehdi teshkilati ezasi, amérikining eng yéqin ittipaqdash döletliridin biri, shunga amérikida qaysi partiyining hakimiyet béshigha kélishi, amérikining türkiye siyasiti üchün intayin muhim. Amérikining sabiq prézidénti bush mezgilide türkiye bilen amérika munasiwitide bezi mesililer otturigha chiqqan idi. Türkiyidiki amérika mutexessisliri, barak hüseyin obamaning prézidént bolushining türkiye üchün paydiliq bolidighanliqini bayan qilishmaqta.

Amérika mutexessisi ömer tashpinar ependi bu heqtiki köz qarishini bayan qilip mundaq dédi: "men hemmidin awal shuni démekchimenki, obamaning etrapidiki siyasetchi we türkiye mutexessisliri, bushning yénidiki mutexessislerge qarighanda türkiyeni téximu yaxshi chüshinidu. Türkiye obamagha peqetla ermeni mesilisi noqti'ineziridinla emes, téximu etrapliq qarishi kérek. Türkiyining amérika qoshma shtatliri, ottura sherq döletliri we yawropa döletliri bilen bolghan munasiwetlirini yaxshilishini obama hökümiti qollap quwwetleydu. Amérikida démokratlar partiyisidin kilinton hakimiyet béshidiki mezgildimu shundaq bolghan. Kilinton mezgilide türkiye amérika bilen bolghan munasiwitide altun dewrini yashighan shunga obamamu türkiye üchün yaxshi bir purset."

Türk déhqanlar amérikining 44 - prézidénti barak obama üchün 44 qoy soydi

Amérikida bir qara tenlikning démokratiyilik saylam bilen amérika prézidénti bolushi türkiyide démokratiyining ghalibiyiti bolup qutluqlanmaqta. Buningdin 40 yil burun amérikida aq tenlik tamaq yeydighan ashxanida tamaq yéyelmeydighan, irqiy kemsitish tüpeylidin xorlan'ghan bir millettin bolghan barak obamaning heddidin tashqiri chong dölet bolghan amérikigha prézidént bolup saylan'ghanliqi, bolupmu obamaning dadisining kéniyelik musulman bolushi musulman türk xelqini téximu tentenige chömdürdi.

Türkiyining sherqiy jenubigha jaylashqan wan wilayitining gülpinar nahiyisi chawushtepe yézisidiki déhqanlar amérikining 44 - prézidénti barak obamaning textke chiqqanliqini tebriklesh üchün 44 qoyni qurbanliq qilip soydi. Pütün yézidiki déhqanlar, sunay chélip usul oynap tentene qildi.

Bu déhqanlar qollirigha "obama sen heqiqi bir qehriman, obama wanliqlar séni yaxshi köridu," dégendek lozunkilarni kötürüwalghan bolup, n t w téléwiziyiside bergen xewerge qarighanda, bu déhqanlar wanning bir közi kök, bir közi qara bolghan meshhur müshükidin birni obamagha sowghat qilip ewetishke teyyarliniwétiptu.

Türkiyide yashawatqan Uyghurlarmu söyündi

Obamaning amérika prézidénti bolup saylan'ghanliqigha peqet türklerla emes, türkiyide yashawatqan Uyghurlarmu söyündi.

Sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti bashliqi séyit tümtürk ependi barak obamaning wezipe tapshuruwélish murasimida musulman alemi üchün qilghan sözining intayin muhim ikenlikini tekitlidi.



Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.