Wén jyabaw siyasiy islahat élip baridighan erbapmu?

Xitay bash ministiri wén jyabaw xitayda iqtisadiy alahide rayon qurulghanliqining 30 yilliqi munasiwiti bilen shénjénda qilghan sözide, siyasiy islahatni ilgiri sürüshni otturigha qoydi. Wén jyabawning bu sözi xongkong, sin'gapor, teywenlerde jiddiy munazire qozghidi.
Muxbirimiz weli
2010-08-26
Share
Wen-Jyabaw-Koriye-Yapon-Xitay-yighinida-305.jpg Süret, xitay bash ministiri wén jyabaw 5 ‏ - ayning 28‏ - künidin 30‏ - künigiche jenubiy koriyini ziyaret qilghinida melum yighinda söz qiliwatqan körünüshi.
AFP Photo

Wén jyabaw 21‏ - awghust küni, shénjén, juxey, sentu, shaméndin ibaret töt iqtisadiy alahide rayon qurulghanliqining 30 yilliqi munasiwiti bilen shénjénni közetkili barghanda, siyasiy islahat élip bérishni otturigha qoydi, u sözide 'eger hazir siyasiy islahat kapaletlik qilinmisa, iqtisadiy islahatning netijiliri qoldin kétidu' dep tekitligen idi. Wén jyabawning bu sözi xongkong, sin'gapor, teywenlerde jiddiy munazire qozghidi.

Xongkong, sin'gapor, teywenlerde dawamlishiwatqan munazirilerde, aldinqi bir nechche kün ichide, wén jyabaw iqtisadiy alahide rayonlarni siyasiy rayonlargha özgertmekchimu dégen témida munazire qozghalghan idi. Hazir wén jyabawning siyasiy islahat dégini zadi qandaq islahat? u siyasiy islahat élip baridighan kishimu? dégen témilargha merkezliship qaldi.

Déng shawping bashlighan iqtisadiy islahat hazir xitayda siyasiy teshtekke aylinip qaldi

Sin'gaporda chiqidighan 'éqim' gézitining bayan qilishiche, sin'gapor uniwérsitéti sherqiy asiya institutining tetqiqatchisi ten chingsenning qarishiche, xitayda déng shawping bashlighan iqtisadiy islahat hazir siyasiy teshtekke aylinip qaldi. Emdi iqtisadiy alahide rayonlar üchün bir yol échilmisa bolmaydighan halet shekillendi. Yolning toghrisi siyasiy islahat élip bérish, emma wén jyabawning siyasiy islahat dégini ras siyasiy islahatmu, hazirqi mesile mushu nuqtida.

Iqtisadiy islahatlardin behriman bolghan kishiler hazirqi ishchilar herikitide menpe'etliridin ayrilip qélishqa yüzlendi

Xitay merkizi partiye mektipining partiye qurulushi bölümining bashliqi wang changjangning 'maliye géziti' ning ziyaritini qobul qilghanda bayan qilishiche, xitayda emdi erzan emgek küchlirining qozghilingini tosqili bolmaydu. Buningdin burunqi iqtisadiy islahatlardin behriman bolghan kishilermu hazir pitirap ketti. Chünki ular hazir, erzan emgek küchliridin paydilinip qolgha keltürgen menpe'etliridin ayrilip qélishqa yüzlendi. Hazir dölet rehberliri ularning menpe'etlirini siyasiy tedbir arqiliq qoghdishi kérek. Eger hazir dölet rehberliri pursetni qoldin ketküzüp qoysa, özlirimu tarixiy jinayetchi bolup qalidu.

Wén jyabaw dégen gépi bilen qilghan ishi oxshimaydighan erbab

Xongkongda chiqidighan 'échiwétish zhurnili' ning bash muherriri sey yungméyning bayan qilishiche, wén jyabaw dégen gépi bilen qilghan ishi oxshimaydighan erbab. Hazir xitayda siyasiy islahat élip baridighan muhit yaki yüzlinishtin eser yoq, hazir jem'iyette boluwatqan dawalghushlar we siyasi köz qarishi hökümet bilen oxshimaydighan kishiler barghanséri pidakarlishiwatqan ehwal astida, xitay hökümiti jiddiyliship qaldi. Shuning üchün, xitay hökümiti hazir oxshimighan pikirlerni barghanséri qattiq kontrol qilishqa bashlidi.

Téximu éniq qilip éytqanda, siyasiy islahat élip bérish kommunist partiyining éhtiyaji emes. Kommunistik partiyining éhtiyaji hazirqi haletni (qolgha keltürgen menpe'etlirini) muqim qilish. Bundaq ehwalda, wén jyabawning siyasiy islahat élip bérishni otturigha qoyghanliqi peqet kishilerning rayini utuwélish üchünla dep qoyghan quruq gep.

Wén jyabawmu déng, jang, xular bilen bir kémidiki erbab

Teywende chiqidighan 'awatliq' gézitining obzorida bayan qilinishiche, déng shawping, jang zémin, xujintawlarning ortaq pikir birliki 'xitay chet'ellerning siyasi modéli buyiche ish körmeslik' dégendin ibaret. Wén jyabawmu ular bilen bir kémidiki erbab. Uning shénjénda qilghan sözide 'peqet siyasiy islahat élip barghandila, andin xitayche sotsiyalizmning iqtisadiy islahatta qolgha keltürgen netijilirini qoghdighili bolidu' dégenliki, del uning 'siyasiy islahat élip bérish' déginining heqiqiy meqsiti, yeni emdi iqtisadiy alahide rayonlarni siyasiy rayonlargha aylandurush arqiliq, kommunist partiye guruhining érishken menpe'etlirini qoghdap qélishni oylawatqanliqi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet