Ху җинтав чиқарған йәкүнниң қайси раст?

Җав зияңниң катипи бав тоңниң “ху җинтавниң, коммунист хитай 90 йилда үч чоң иш қилди” дегән сөзигә бәргән баһаси һечқайси мәтбуатида елан қилинмиди.
Мухбиримиз вәли
2011-07-14
Share
xu-jintaw-partiye-90-yilliqida-305.jpg Ху җинтав коммунист партийиниң 90 йиллиқини хатириләш йиғинида соз қилди. 2011-Йили 1-июл. Бейҗиң.
AFP

Хитайниң шинхуа агентлиқи ху җинтавниң коммунист партийиниң 90 йиллиқини хатирилигәндә қилған хуласә сөзини хитайдики һәммә гезит-телевизийиләрдә яйғанда, америкидики әркин асия радиоси коммунист хитайниң сабиқ рәиси җав зияңниң катипи бав тоңниң ху җинтавниң бу хуласә сөзигә бәргән баһасини елан қилди.

‏Бав тоң әпәнди ху җинтавниң 1-июл нутқиға бәргән баһасида мундақ дәп баян қилиду: ху җинтав коммунист партийә 90 йилда үч чоң ишни вуҗудқа чиқарди, биринчидин йеңи демократизм инқилаби хуҗинтав-йәкунни вуҗудқа чиқарди, иккинчидин сотсиялизмчә асасий түзүмни тиклиди, үчинчидин хитайчә сотсиялизмни иҗат қилди, дәйду. Бу үч чоң мувәппәқийәтниң алдинқи иккиси һазирқи реал җәмийәттә пәқәт мәвҗут әмәс, кейинкиси хәлққә хәйрлик иш болдиму яки апәт болдиму, буниңға баһа бериш үчүн, һазирқи әмәлий пакитларға нәзәр салсақ купайә.

Бав тоң әпәнди 80‏-йилларда хитай коммунист партийә мәркизи комитетиниң баш секретари җав зияңниң катипи болуп ишлигән. Дең шавпиң 89-йили җав зияңниң һоқуқини җаң земинға елип бәргәндин кейин, бав тоң әпәнди назарәт астида яшаватиду, әмма у ислаһатчилиқ нишанидин янмай, болупму хитайда чоң нәзәрийә, сиясәт яки нишан өзгириши йүз бәргәндә, өзиниң телефон алақиси техи пүтүнләй үзүп ташланмиған шараиттин пайдилинип, көңлидики һәқ-наһәқ туйғусини дуняға сөзләп келиватиду. Йеқинда, әркин асия радиоси бав тоң әпәндини телефон арқилиқ зиярәт қилғанда, у, ху җинтавниң коммунист партийә 90 йилда үч чоң ишни вуҗудқа чиқарди дегән йәкүнигә баһа бәрди.

Бав тоң әпәнди ху җинтавниң сөзигә бәргән баһаниң пакит асаслирини шәрһләп мундақ дәйду: коммунист партийә үч чоң ишни вуҗудқа чиқарди дегәнниң һечқандақ қанун асаси йоқ. Коммунист партийә хитайда бир қетимму исми җисмиға лайиқ омум хәлқ сайлими өткүзүп бақмиди. Кейинки 60 йилда хәлқни асасий қанунда бәлгиләнгән сайлам һоқуқи, пикир баян қилиш һоқуқи, тәшкилат қуруш һоқуқи, намайиш һоқуқи дегән һоқуқларниң һәммисидин тамамән мәһрум қалдурди.

Бав тоң әпәндиниң қаришичә, хитайда демократик инқилаб һечқачан вуҗудқа чиққан әмәс. Демократик инқилабниң вуҗудқа чиққан яки чиқмиғанлиқи деһқанларниң терийдиған йәр һоқуқи болған яки болмиғанлиқи билән өлчиниду. Коммунист партийә дәсләптә “коммунизм хитабнамиси” дики деһқанларниң йәр һоқуқи тоғрисидики шоардин пайдилинип гоминдаңни мәғлуп қилди, шуниңдин кейинла деһқанларниң йәр һоқуқини тартивелип, пүтүн деһқанни тәлтөкүс ишсизларға айландуруп қойди.

‏-‏Хитайда марксизмда ейтилған сотсиялизмни билидиған кимләрниң барлиқини мән билмәймән, әмма мән пәқәт мав, җу, чен, лин, дең дегән кишиләрниң өзидин башқа һечкимни көзигә илмайдиғанлиқини, өзлиридин башқа адәмниң сотсиялизмни чүшәндүрүшигә рухсәт қилмай кәлгәнликини обдан билимән, дәп баян қилиду, бав тоң әпәнди ху җинтавниң коммунист партийә хитайда сотсиялизм түзүмини тиклиди дегән йәкүнигә бәргән баһасида‏,-хитайда сотсиялизм түзүми тикләнди дегән сотсиялизмниң марксизмдики сотсиялизм нәзәрийиси билән һечқандақ бағлиниши йоқ. У бир өсәк. Тоғрисини ейтқанда, шәкли совет иттипақи болшевиклири тарихиниң 10‏-вә 11‏-баблирида ейтилған шәкилгә охшитилған шәкил, әмма униң мәзмуни пүтүнләй хитайниң қәдими заман ривайәтлиридики “бәш чарәк гүрүччиләр” ниң бидәт пәтивалиридин ибарәт.

Бав тоң әпәндиниң қаришичә, хитайчә сотсиялизм дегәнни мәркизи комитеттин башқа һечқандақ адәмниң чүшәндүрүш һоқуқи йоқ болуп келиватиду. Әмәлийәттә бу сотсиялизм әмәс, бу техиму инақ җәмийәт әмәс. Бу пәқәт 89‏-йилидин кейин чәтәл мәбләғлиридин пайдилинип, хитайда байлар билән намратларниң пәрқини кеңәйтидиған, пүтүн хәлқниң омум мәһсулат қиммитини топлап, қораллиқ күчләрни кеңәйтип, олимпик мусабиқиси, дуня йәрмәнкиси дегәндәк һәшәмәт-абруй қазинидиған чоң ишларни қилидиған, бу чоң ишларда иқтисадий вәйран болған хәлқниң наразилиқини рәһимсизлик билән бастуридиған түзүм болуп келиватиду, халас.

Бав тоң әпәндиниң қаришичә, ху җинтавниң тарих вә хәлқ коммунист партийини таллиди, дегини техиму очуқ -ашкара ялғанчилиқ. Әмәлийәттә тарихқа йәкүн чиқиришниң өзила баш секретарниң хизмәт һоқуқи даирисидә әмәс. Қанун асаси йоқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт