Béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi heriketning axirqi netijisi néme boldi?

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2022-01-14
Share
Béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi heriketning axirqi netijisi néme boldi? D u q ning “2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisini” ni bayqut qilish namayishi heqqidiki logosi.
RFA/Ekrem

13-Yanwar küni d u q chaqiriq élan qilip, béyjing qishliq olimpik musabiqisi bashlinidighan 4-féwral küni pütün dunya miqyasida olimpikke qarshi axirqi namayishini ötküzüsh teshebbusini otturigha qoydi. Chaqiriqta shundaq ibarilerge orun bérilgenidi: “2022-Yilliq béyjing qishliq olimpikini bayqut qilish mesiliside xitaygha qarshi intayin küchlük bir xelq'araliq bésim shekillen'gen bolsimu, epsuski xelq'ara olimpik komitéti olimpikning rohigha xilap halda 2022-yilliq qishliq olimpik yighinini xitaydek zalim, diktator we fashist bir dölette ötküzüsh qararidin esla waz kechkini yoq, yene nurghun döletler éniq pozitsiye bildürüshtin özini qachuruwatqan yaki tewrinish ichide qalghan bir weziyette turmaqta, 2022-yilliq béyjing qishliq olimpikige sahibxan bolghan köpligen xelq'araliq shirketler we dangliq markilarmu xitaydin alidighan payda-menpe'etliridin méhrini üzeligini yoq!”.

Chaqiriqta yene mundaq déyilgen: “Dunya Uyghur qurultiyi herqaysi ellerde pa'aliyet élip bériwatqan pütün teshkilatlirimizni, siyasiy pa'aliyetchilirimizni we awam xelqimizni béyjing irqiy qirghinchiliq olimpiki bashlinidighan 4-féwral küni özliri turushluq döletlerde hem béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqut qilish hem ghulja qirghinchiliqining 25-yilliqini xatirilesh munasiwiti bilen bir tutash halda keng kölemlik naraziliq pa'aliyetlirini uyushturushqa chaqiridu!”.

Derweqe, 2 yildin buyan Uyghurlar, tibetler, xongkongluqlar we xelq'araliq kishilik hoquq teshkilatliridin terkib tapqan 200 ge yéqin teshkilat teripidin qurulghan “2022-Yilliq béyjing qishliq olimpikini bayqut qilish ittipaqi” dunya miqyasida köp xil usullarda qarshiliq heriketlirini élip barghan, amérika bashliq bir qisim gherb démokratik döletliri bu musabiqini bayqut qilghan yaki herxil sewebler bilen béyjing qishliq olimpik musabiqisige dölet rehberlirini ewetmeydighanliqini bildürgen bolsimu, 4-féwral küni xitay paytexti béyjingda bashlinidighan bu musabiqe emeldin qalmidi yaki xelq'ara olimpik komitéti öz qararidin waz kechmidi.

U halda, 2 yildin buyan xelq'arada oxshimighan usullarda dawam qilghan “2022-Yilliq béyjing qishliq olimpikini bayqut qilish” tin ibaret bu qarshiliq heriketliridin zadi qandaq bir netije hasil boldi?

D u q re'isi dolqun eysa ependi bu so'alimizgha jawab bergende, gerche béyjing olimpik musabiqisi emeldin qalmighan bolsimu, olimpikke qarshi bu heriketning az dégende xelq'arada Uyghur irqiy qirghinchiliqining tonulushigha zor hesse qatqanliqini, birqisim döletler we tenheriketchilerning bayqut élan qilishigha, xitayni eyiblishige türtke bolghanliqini, Uyghurlar mesilisining xelq'ara siyasiy sehnilerde da'ima küntertipte turushigha hem dunya miqyasida xitaygha qarshi keypiyatning omumlishishigha töhpe qoshqanliqini tilgha aldi. U sözide yene, béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi bu heriketlerning xitayning zadi qandaq bir dölet, hakimiyet bolghanliqini xelqi alemge tonutushta zor rol oynighanliqini tekitlidi.

D u q mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependimu bu xususta öz qarashlirini ipade qilip ötti. Uning bildürüshiche, axirqi qétimliq bu namayishning 4-féwral künige orunlashturulushidiki sewebning biri, béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi heriketlerning eng axirqi bir dolqunini peyda qilish bolsa, yene biri, bundin 25 yil ilgiri yüz bergen “5-Féwral ghulja weqesi” ni xatirilesh iken.

4-Féwral küni gérmaniyening karlsruhe shehiride ötküzülidighan birleshme namayishni 8 teshkilat ortaq élip bérishni qarar qilghan. Karlsruhe shehiride yashaydighan Uyghur ziyaliysi enwer ehmet ependi mezkur namayish toghrisida qarashlirini bayan qilip ötti.

“Jenubiy gérmaniye géziti” ning 14-yanwar élan qilghan xewirige qarighanda, olimpik musabiqisining 3 qétimliq chémpiyonluqini qolgha keltürgen gérmaniyelik cholpan félikis lox 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqut qilghan. U a r d téléwiziye qanilining ziyaritini qobul qilghanda, gérmaniye hökümitiningmu amérika we en'gliyege oxshash bayqut qilishini ümid qilidighanliqini bildürüp: “Siyasiy jehettin bayqut qilish pütünley toghra, eger gérmaniyemu bu sepke qoshulsa, men köp minnetdar bolghan bolattim” dégen. Bundin ilgirimu, gérmaniyediki bezi tenterbiye cholpanlirining xitayning kishilik hoquq depsendichiliki we Uyghurlargha séliwatqan zulumliri seweblik 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqut qilghanliqigha da'ir xewerler tarqalghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet