Dolqun eysa: xitay özining italiyediki himayichisidin paydilinip Uyghurlarni qarilawatidu

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2016-12-09
Élxet
Pikir
Share
Print
"Kommunizm qurbanliri xatire fondi" amérika dölet mejlisi qéshidiki kapitol xil sariyida dolqun eysagha 2016-yilliq "Truman-régan erkinlik médali" teqdim qildi. 2016-Yili 30-mart, washin'gton.
"Kommunizm qurbanliri xatire fondi" amérika dölet mejlisi qéshidiki kapitol xil sariyida dolqun eysagha 2016-yilliq "Truman-régan erkinlik médali" teqdim qildi. 2016-Yili 30-mart, washin'gton.
RFA/Qutlan

4-Noyabir italiyediki modérn diplomatsiy tor bétide, italiyelik mutexessis gi'ankarlo élli'a walorining Uyghurlargha da'ir "Uyghur mesilisidiki istratégiyilik mesililer" namliq chatma maqalisi élan qilghan bolup, mezkur maqalide aptor bezi bir asassiz pakitlarni otturigha qoyush arqiliq, kündin-kün'ge xelq'aralishiwatqan Uyghur mesilisini qarilighan.

Maqalide aptor, amérika we gérmaniyeni merkez qilip élip bériliwatqan Uyghur herikitige "Jihad herikiti" dep baha bérip, Uyghurlarning térrorluq heriketliri bilen xitaygha tehdit séliwatqanliqini otturigha qoyidu shundaqla aptor dunya Uyghur qurultiyining bash katipi dolqun eysaning 2009-yili koréyege yighin'gha barghanda koréye da'iriliri teripidin tutup qilin'ghanliqini we shundaqla uning 2016-yili hindistan'gha kirishige wiza bérilmigenlikini tilgha alidu.

Maqalide aptor, sherqiy türkistan islam herikiti teshkilatining afghanistan, pakistan we süriyede heriket élip bériwatqanliqi heqqide toxtilish bilen birge, bu yil 30-awghust küni qirghizistan paytexti bishkektiki xitay elchixanisining térrorluq hujumgha uchrighanliqini alahide eskertidu.

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan dunya Uyghur qurultiyining bash katipi dolqun eysa mezkur maqalini tenqidlep, xitay kompartiyesining italiyediki himayichiliri arqiliq dunya Uyghur qurultiyini qarilashqa bashlighanliqini we mezkur maqalige qarita dunya Uyghur qurultiyi italiyediki modérn diplomatsiy tor bétide maqale élan qilghanliqini bildürdi.

Dunya Uyghur qurultiyining bash katipi dolqun eysaning bildürüshiche, mezkur maqalige qarita dunya qurultiyi teripidin reddiye élan qilin'ghandin kéyin, 2-dékabir küni italiyelik mutexessis gi'ankarlo élli'a walori mezkur tor bétide yene Uyghurlar heqqidiki ikkinchi maqalisini élan qilip, maqaliside uni resmiy qarilashqa bashlighan.

Aptor maqalisining axirida, dolqun eysaning yéqinda firansiyening merkizi parizhda we italiyening milan sheherliride bir qisim pa'aliyetlerni élip barghanliqini otturigha qoyghan bolup, bu heqte toxtalghan dolqun eysa bularning pütünley yalghanliqini ilgiri sürdi.

Axirida dolqun eysa mezkur maqale aptorining xitayning italiyediki xu'awéy shirkitining bash pexriy re'isi ikenlikini, uning bu xildiki buyrutma maqalilerni élan qilishini xitaydin éliwatqan maddiy menpe'etidin ayrip qarighili bolmaydighanliqini bildürdi.

Biz axirida, mezkur maqale heqqide téximu köp uchurgha ige bolush üchün munasiwetlik kishiler teminligen téléfon nomurigha asasen, maqale aptorigha téléfon qilghan bolsaqmu, biraq téléfonimiz jawabsiz qaldi.

Melum bolushiche, dolqun eysa 2016-yilliq amérikining "Troman régan erkinlik médali" gha érishkendin kéyin, xitay hökümiti uni qarilaydighan bu xildiki maqalilerni élan qilishni köpeytken.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Toluq bet