Süriyelik yazghuchi feysel qasim: ey erebler, erdoghandin ögininglar!

Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2014.04.16
milliy-irade-munbiri-yighini-erdoghan-sozde.jpg Milliy irade munbiri yighinida türkiye bash ministir rejep tayyip erdoghan söz qildi. 2014-Yili 25-yanwar, istanbul.
RFA/Arslan

Süriyelik yazghuchi, qatardiki “El jezire” téléwiziye qanilining diktori, zhurnalist feysel qasim 2014-yili 4-aprél küni quddus gézitide, “Ey erebler, erdoghandin ögininglar!” dégen témida bir maqale élan qilghan bolup, maqalide mundaq dep yézilghan:
“Türkiyediki adalet we tereqqiyat partiyesining türkiye bash ministiri erdoghanning yétekchilikide bu qétimqi sheherlik hökümet mes'ullirini tallash saylimida utup chiqishi ottura sherqtiki we pütün dunyadiki düshmenliri üchün matem boldi. Erdoghanning partiyesige qilin'ghan ichki we tashqi barliq suyiqestler, yoshurun pilanlar, birliship teyyarlan'ghan tuzaqlar hemmisi sugha chilashti. Türkiye xelqi erdoghanning partiyesini qollash arqiliq özining ésillikini, eqil-parasitini we medeniylikini bu qétim téximu roshen otturigha qoyghan boldi. Biz bu yerde, diktatorlarning qolida xuddi tayaq bilen qamchining küchi arqiliq bashquruluwatqan qoylargha oxshap qalghan qoshna dölet xelqliridin söz achqinimiz yoq. Belki biz tilgha éliwatqan xelq eqli-idraki wetini bilen tengla tereqqiy qilghan, wetini üchün némining paydiliq, némining ziyanliq ikenlikini, özlirini bashqurushqa kimning layiq we kimlerning layiq emeslikini obdan bilidighan, musulmanliqta we medeniyette wayigha yetken türkiye xelqidur. Toghra, türkiye xelqi türkiyede bir esirge yéqin waqit dawamliship kelgen herbiy hakimiyitining zulumlirini, ularning rezil inqilablirini tola körüp tejribilik bolup qalghan bir xelq. Biz ereblerdin erdoghan terepte turushini yaki uni qollishini telep qilghinimiz yoq. Peqet erdoghan'gha qarshi düshmenlikini toxtitishini telep qilimiz. Biz bu ademge némishqa düshmen bolimiz? u térrorchimu? yaki uning partiyesi xelq'arada cheklen'gen bir partiyemu? yaki erdoghan ereblerge yamanliq qildimu? yaq. Ereblerdin biz türkiyediki démokratiyini qollap bérishinimu telep qilghinimiz yoq. Peqet erdoghanning shenige til tekküzmeslikini we türkiye xelqining jasaritige heset qilmasliqini soraymiz. Chünki erdoghanning partiyesi, islamning démokratiye bilen maslishalaydighanliqini we démokratiyini islam üchün xizmet qildurghili bolidighanliqini xelqi alemge körsitip qoydi. Türkiye xelqi qoshna döletlerdiki xelqlerge oxshash chet döletler töligen dollar hésabigha awazlirini bashqilarning paydisi üchün satmidi, aldanmidi, hetta özlirini islamchi dep körsitip turup, chong döletlerning menpe'iti üchün xizmet qilidighan jama'etlergimu ishenmidi.”

Erdoghanning qolgha keltürgenliri

Maqalide yene mundaq dep yézilghan:
“Erdoghan hakimiyet béshigha chiqqan 12 yil ichide uning qolgha keltürgen netijilirini qisqiche bayan qilmaqchi bolsaq, shuni deymizki, ötken bir yil ichide türkiyening chet döletler bilen qilghan sodisi 152 milyard dollargha yetken. Bu erdoghan hakimiyetke chiqishtin ilgirikisidin 10 hesse artuq dégen gep. Erdoghan bu 12 yil ichide türkiye dunyadiki eng iqtisadi küchlük döletler qataridiki 111-orundin 17-derijige yükseldi. Bu dunya bankisi teripidin élan qilin'ghan bayanatqa asaslan'ghan sözdur. Türkiyede herbir shexsning mundin 12 yil ilgiri yilliq kirimi 3500 dollar bolghan bolsa, hazir 10500 dollargha yetken. Démek, adalet we tereqqiyat partiyesi özining ismigha herpmu-herp, sözmu-söz emel qilghan we maslashqan. Bu islamiy we milliy ghelibidur. Kashki, ereb döletlirining bashliqlirimu erdoghandin ögense idi. Malayshiyaning sabiq re'isi muhatir muhemmed islamiy we milliy ülgini yaratqan bolsa, türkiyede erdoghan shu ülgining özini yaratti. Ataqliq alim we yazghuchi hesen rawad erdoghan heqqide mundaq dégen idi " türkiyede ereblerde bolghan bayliq yoq, néfitmu yoq, türklermu xuddi biz ereblerge oxshash üchinchi dunya elliridin idi. Lékin allah ta'ala ulargha erdoghan'gha oxshash bir musulman, wetenperwer, aq köngül, shija'etlik bir lidérni ata qildi. Netijide, erdoghan islamning tereqqiyat bilen qandaq maslishidighanliqini, musulmanlarningmu démokratiyedin paydilinishni qandaq bilidighanliqini ispatlap berdi." Erdoghan ya radikal islamchi emes, yaki passip islamchi emes, belki u otturahalliqni asas qilghan mötidil islamchidur. Barliq ereblerning chaqiriwatqan nersisimu otturahal islamchi bolush emesmidi? mana emdi erdoghan erebler arzu qilghandek bir islamchi bolup otturigha chiqti. Emdi erebler néme üchün uni qollimaydu?”

Erdoghandin ögineyli

Maqalide yene mundaq dep yézilghan:
“Biz erebler néme üchün adalet we tereqqiyat partiyesidin ögenmeymiz? néme üchün erdoghanning tejribisini öginishtin nomus qilimiz? biz arqida qalghan iqtisadiy halitimizni tereqqiy qildurushni xalimaymizmu? xalaymiz. Undaq néme üchün tereqqiy qilghan bir musulman döletni özimizge ülge qilmaymiz? halbuki, türkiye bizning qoshnimizdur. Biz türkiye bilen din, hazaret, medeniyet we köpligen tereplerde ortaqliship kelgen xelqimiz. Uning üstige hemmimiz sünniy musulmanlardin sanilimiz. Arimizda ixtilap qilishqa héchqandaq orun yoq, seweb yoq. Biz iranning shi'eleshtürüsh xetiridin söz échiwatimiz, ensirewatimiz. Halbuki, adalet we tereqqiyat partiyesi tamamen sünniy mezhepte bolup eqidide perqimiz yoq. Biz türkler bilen birliship iranning xetirige taqabil tursaq bolmamdu? bashqa chong döletlerning iqtisadigha we tereqqiyatigha köz qizartqandin, yénimizdiki türkiyening tejribiliridin ögensek, hemkarlashsaq bolmamdu? zadi dinimizmu bizni shundaq qilishqa chaqiridu emesmu? eger biz islamchi bolsaq, erdoghanning qaysibir ishi islamiy emesken éytip béremsiler? bilmisenglar men éytip bérey: erdoghanning türkiyede musulman xanim-qizlarning hijablinish erkinlikini qolgha keltürgenliki, ottuz yildin biri qan töküshüwatqan türk-kurd krizisini hel qilip, qan töküshni toxtatqanliqi we chirikleshken herbiy hakimiyitining nopuzini töwenlitip, chériklikke qarshi islahat élip barghanliqi uning eng chong islamiy xizmiti idi. Bu ishlarning hemmisi islamiy ishlar bolup, qandaqla bir islam hakimiyitining deslep qilidighan muhim ishliridin biridur. Emma erdoghan bu ishlarni démokratiye nami bilen qildi.”

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.